Ի պատասխան վարչապետի. ԵԱՏՄ-ին չինտեգրվելու հետևանքները

Օրերս Հայաստանի վարչապետ Կարեն Կարապետյանը հանդես եկավ մի ուշագրավ հայտարարությամբ: Մասնավորապես, համաձայնվելով, որ ԵԱՏՄ-ին անդամակցությունից Հայաստանի տնտեսությունը չի շահել, վարչապետը հավելեց «Ի՞նչ կլիներ, եթե մենք ԵԱՏՄ-ի անդամ չլինեինք: Այդ անալիտիկան չկա:»:Չփորձելով վիճարկել ԵԱՏՄ-ի անդամակցության անպտղության մասին պնդումը, քննարկենք, թե արդյո՞ք հայտնի չէ, թե ի՞նչ հեռանկար էր սպասում Հայաստանին՝ ԵԱՏՄ-ին չանդամագրվելու դեպքում: Այլընտրանքը Հայաստանը 2010 թվականից բանակցություններ էր վարում Եվրոպական Միության հետ` Ասոցացման և խորը համապարփակ առևտրի համաձայնագրի ստորագրման շուրջ: 2013 թվականի հուլիսին բանակցությունները ավարտվեցին և պայմանագիրը պատրաստ էր նախաստորագրման համար:Սակայն 2013 թվականի սեպտեմբերին Հայաստանը կտրուկ փոխելով արտաքին քաղաքականության ուղեգիծը, որոշեց ինտեգրվել Մաքսային, իսկ ապա Եվրասիական տնտեսական միությանը: Նման միության անդամակցությունը ենթադրում է, որ անդամ պետությունը չի կարող առևտրային կամ սակագնային կարգավորումների համաձայնագրեր ստորագրել երրորդ կողմերի հետ:Այդ իսկ պատճառով, ԵԱՏՄ-ին անդամակցության ուղին բռնելուց հետո Հայաստանը այլևս չէր կարող Ասոցացման և խորը համապարփակ առևտրի համաձայնագիրը ստորագրել ԵՄ-ի հետ: Իսկ ահա այդ համաձայնագրի ստորագրման հետևանքները հաշված են (պարոն Կարապետյանի լեզվով՝ «անալիտիկան» կա): «Անալիտիկան» Ասոցացման պայմանագրի հիմնական մասը դրա՝ առևտրին վերաբերող հատվածն էր, որը կոչվում էր Խորը և համապարփակ ազատ առևտրի համաձայնագիր: Դրանով նախատեսվում էր Հայաստանի ու ԵՄ-ի միջև բոլոր տեսակի ապրանքների ու ծառայությունների մաքսատուրքերի փոխադարձ զրոյացում և ընթացակարգերի պարզեցում։Ըստ նիդեռլանդական աշխարհահռչակ Ecorys կազմակերպության հետազոտության, ԵՄ ասոցացման արդյունքում, մի քանի տարի հետո Հայաստանի ՀՆԱ-ն կունենար լրացուցիչ 2,3 տոկոսանոց աճ, իսկ պետական բյուջեի եկամուտները կավելանային լրացուցիչ 146 միլիոն դոլարով։15 տոկոսով, ըստ նույն հետազոտության, ավելանալու էին նաև Հայաստանից արտահանման ծավալները։ Իսկ Հայաստան ներմուծվող եվրոպական ապրանքների մաքսատուրքից ազատումը հանգեցնելու էր սպառողական ապրանքների գնաճի 1,2 տոկոսանոց կոմպենսացիային։