Փորձում են հաշտեցնել մեր հարևանին ու Թրամփին

Վաշինգտոն-Թեհրան առճակատումը գնալով սրվում է․․․

Թեհրանի և Վաշինգտոնի՝ տասնամյակներ ի վեր լարված հարաբերություններն է՛լ ավելի սրվեցին անցած տարի, երբ Միացյալ Նահանգների նախագահ Դոնալթ Թրամփը հայտարարեց, թե դուրս է գալիս իր նախորդի՝ Բարաք Օբամայի պաշտոնավարման օրոք Իրանի և վեց գերտերությունների միջև կնքված միջուկային համաձայնագրից և վերականգնում է պատժամիջոցներն այդ երկրի նկատմամբ:

Վաշինգտոնը պնդում է, թե Իրանը ոչ միայն չի հետևել այդ փաստաթղթի դրույթներին, այլև կուլիսներում հովանավորել ու հրահրել է ահաբեկչության տարածումը Մերձավոր Արևելքում: Մինչդեռ Թեհրանը հերքում է այս մեղադրանքները: Այսօր, ելույթ ունենալով Ստոկհոլմի Միջազգային խաղաղության ուսումնասիրության ինստիտուտում՝ Իրանի արտգործնախարարը նաև Պարսից ծոցում Միացյալ Նահանգների դաշնակից արաբներին է դիմել՝ զգուշացնելով․ - «Արևմուտքից միլիարդավոր դոլարների զենք գնելով դուք, միևնույնն է, չեք կարող անվտանգության հասնել տարածաշրջանում»:
Այսպես, ԱՄՆ-ը զգուշացնում է, որ պատրաստ է անել ամեն հնարավորը՝ թույլ չտալու, որ իրանական վառելիքով լի նավթակիրները հասնեն Սիրիա:

Նախօրեին անդրադառնալով այս հարցին՝ Միացյալ Նահանգների պետքարտուղար Մայք Փոմփեոն հիշեցրել է, որ անցած տարվանից Սպիտակ տունը վերականգնել է պատժամիջոցները Թեհրանի նկատմամբ, և դրանք տարածվում են նաև Իրանի հետ համագործակցող երկրների վրա․ - «Միացյալ Նահանգները մի խումբ պատժամիջոցներ է սահմանել, որոնք խոչընդոտում են իրանական նավթի արտահանումը որևէ այլ երկիր: Մենք բոլորի համար հստակ ընդգծել ենք՝ յուրաքանչյուրը, ով կաջակցի Իրանին այս հարցում, ով թույլ կտա նավթակիրներին խարիսխ գցել իրենց նավահանգիստներում, կարող է հայտնվել ամերիկյան պատժամիջոցների ցանկում»:

Fox news-ը, հղում անելով ամերիկյան հետախուզությանը, հաղորդել էր, թե իրանական վառելիքով բեռնված մի նավթակիր ուղևորվում է դեպի սիրիական ափեր՝ խախտելով Միացյալ Նահանգների կողմից սահմանված պատժամիջոցները: Ըստ «Ազատության»՝ անդրադառնալով այդ հաղորդումներին՝ Պետքարտուղար Պոմպեոն պնդել է, որ Վաշինգտոնը կասկածներ ունի, թե նավթակրի իրական տերը Իրանի հեղափոխության պահապանների գվարդիան է, որը մտադիր է տեղափոխվող 2 միլիոն բարել նավթի վաճառքից ստացվելիք շահույթը ուղղել ահաբեկչության տարածմանը Մերձավոր Արևելքում․ - «Իրանի Իսլամական Հանրապետությունն իր արբանյակների հետ, շարունակում է ահաբեկչություն ու անկարգություններ հրահրել Սիրիայում, Իրաքում, Լիբանանում ու Եմենում՝ ավերիչ հաչված հասցնելով հումանիտար վիճակին»:

Միացյալ Նահանգների պետքարտուղարն ընդգծել է, որ Իրանի դեմ տնտեսական պատժամիջոցներից բացի, Վաշինգտոնը մտադիր է նաև խստացնել ճնշումները այլ ոլորտներում: Հաջորդ տարի լրանում է Իրանին զենք-զինամթերք մատակարարելու վրա ՄԱԿ-ի սահմանած արգելանքի վերջնաժամկետը: «Գնալով ավելի ու ավելի քիչ ժամանակ է մնում՝ սահմանափակելու Իրանի հնարավորությունները ահաբեկչությունը հովանավորելու հարցում», - ասել է Պետդեպարտամենտի ղեկավարը՝ ընդգծելով․ - «Միջազգային համայնքը պարտավոր է քայլեր ձեռնարկել՝ իրադարձությունների զարգացման նման սցենարը կանխելու համար»:

Պաշտոնական Թեհրանի արձագանքը չի ուշացել: Արտգործնախարար Մոհամմադ Ջավադ Զարիֆը կոշտ քննադատել է ԱՄՆ քաղաքականությունը։ Նա հայտարարել է, որ Թեհրանը պատրաստ է «անկանխատեսելի պատասխան տալ Վաշինգտոնի անկանխատեսելի քայլերին»․ - «Անկանխատեսելիությունը լավ բան չէ, իսկ փոխադարձ անկանխատեսելիությունն ավելի վատ է և կարող է հանգեցնել քաոսի: Դոնալդ Թրամփը թող հույս չունենա, որ անկանխատեսելի լինելով կարող է ստիպել այլոց կանխատեսելի քաղաքականություն վարել»:

«Անվտանգությունը պետք է երաշխավորվի բոլորի համար, կամ վտանգների առջև պետք է բոլորը կանգնեն: Որևէ մեկը չի կարող անվտանգության կղզյակ լինել Պարսից ծոցում, երբ Միացյալ Նահանգները տնտեսական պատերազմ է վարում Իրանի դեմ: Երբ Միացյալ Նահանգները հարկադրում է այլ երկրների գերեվարել մեր նավերը Ջիբրալթարում, Սուեզի ջրանցքում կամ Սինգապուրում», - հայտարարել է Զարիֆը:

ԱՄՆ-ը, որ այս պահի դրությամբ Պարսից ծոցում ամենամեծ նավատորմն ունեցող արևմտյան պետությունն է, կոչ է անում դաշնակիցներին կոալիցիա ստեղծել և համատեղ հսկել Հորմուզի նեղուցը, որը աշխարհում նավթի տարանցման գլխավոր երակներից մեկն է համարվում: Առայժմ այդ կոչին դրական են արձագանքել միայն Բրիտանիան, Ավստրալիան ու Բահրեյնը:

ԱՄՆ-Իրան լարվածության ֆոնին՝ Ֆրանսիան է քայլ անում։ Ֆրանսիայի նախագահ Էմանյուել Մակրոնը հանդիպելու է իրանցի պաշտոնյաների հետ Մեծ յոթնյակի գագաթնաժողովին ընդառաջ և Վաշինգտոնի ու Թեհրանի միջև լարվածությունը մեղմելուն միտված առաջարկություններ է ներկայացնելու։
Նկատենք, որ եվրոպական երեք երկրներ, այդ թվում՝ Ֆրանսիան, փորձում են փրկել Իրանի հետ 2015 թվականին կնքված միջուկային համաձայնագիրը։ Հիշեցնենք, որ Մեծ յոթնյակի գագաթնաժողովն անցկացվելու է օգոստոսի 24-26-ը ֆրանսիական Բիարից քաղաքում:

Մետաքսյա Շալունց