ԳԼԽԱՎՈՐ ԼՐՏԵՍԻ ՇԱԽՄԱՏԸ, կամ՝ ԻՆՉՊԵ՞Ս ՀԱԿԱՆ ՖԻԴԱՆԸ ԿԿԼԱՆԻ ՀԱՅԱՍՏԱՆՆ՝ առանց մի կրակոցի

Թուրքիայի քաղաքական կուլիսներում Արտաքին գործերի նախարար և հետախուզության (MİT) նախկին երկարամյա ղեկավար Հական Ֆիդանը համարվում է Էրդողանի ամենահավանական հաջորդողը։ Նրա հնարավոր նախագահությունը արմատապես կփոխի տարածաշրջանային դինամիկան՝ էմոցիոնալ պոպուլիզմը փոխարինելով սառը, անողոք պրագմատիզմով։
1. Հական Ֆիդան․ Նոր ոճի «վիրաբուժական» քաղաքականություն
Ի տարբերություն՝ Էրդողանի, Ֆիդանը հետախուզական դպրոց անցած գործիչ է, ով՝ չի առաջնորդվում բղավող հռետորաբանությամբ։ Որպես՝ նախագահ, նա կլինի առավել վտանգավոր հակառակորդ, քանի որ հիանալի տիրապետում է տարածքաշրջանի երկրների, այդ թվում՝ Հայաստանի ներքաղաքական ու անվտանգային թույլ կողմերի գաղտնի արխիվներին։
2. Ֆիդան և Ալիև․ Գործնական դաշինք՝ առանց էյֆորիայի
Անկարա-Բաքու տանդեմը կպահպանվի, բայց կկորցնի նախկին «եղբայրական» հուզականությունը։ Ֆիդանի համար Ալիևը կլինի զուտ գործընկեր, ումից՝ Անկարան կպահանջի լիակատար հաշվետվողականություն։ Բաքվի քայլերը խստորեն կսինխրոնացվեն Թուրքիայի գլոբալ ռազմավարական շահերի հետ։
3. Ֆիդան և Փաշինյան․ Ասիմետրիկ ճնշում և կլանում
Նիկոլ Փաշինյանի միակողմանի զիջողականությունը (կորացած դիրքը) Ֆիդանի կողմից կընդունվի ոչ, թե, որպես՝ հաշտության նշան, այլ որպես՝ մաքուր տակտիկական առավելություն․
«Միջանցքի» պահանջ․ Ֆիդանը կպնդի Սյունիքով անցնող ուղու բացումը, բայց պատերազմի սպառնալիքի փոխարեն կիրառելով դիվանագիտական ու տնտեսական այնպիսի խեղդող ճնշումներ, որոնց դեմ Երևանը հակազդեցություն չունի։
Տնտեսական կլանում․
Սահմանների բացումն ու թուրքական ներդրումները կլինեն միայն Հայաստանի ենթակառուցվածքները թուրք-ադրբեջանական կապիտալի ուղիղ վերահսկողության տակ դնելու պայմանով։ Փաշինյանի «խաղաղության օրակարգը» Ֆիդանի համար կանաչ լույս է՝ Հայաստանն առանց մեկ կրակոցի տնտեսապես կլանելու համար։
Եզրակացություն
Հական Ֆիդանի նախագահությամբ կավարտվի Կովկասի պատմության «էմոցիոնալ» փուլը։ Երբ հակառակորդդ ոչ, թե հարթակներից գոռացող քաղաքական գործիչ է, այլ՝ քո բոլոր թուլությունները գիտեցող նախկին լրտես, «մեջքը կորացնելու» մարտավարությունը բերում է ո՛չ, թե խաղաղություն, այլ պետականության կամաց-կամաց կապիտուլյացիա և վերջնական կլանում թուրքական ազդեցության գոտու կողմից։
Հ.Գ. ԽՈՐՀՈՒՐԴ՝ ՀՀ Կառավարությանը,
Թողնե՛լ միակողմանի զիջումների և սեփական թուլությունները ցուցադրելու կործանարար մարտավարությունը։ Հայաստանը պետք է շտապ վերականգնի իր ռազմական ու պետական դիմադրողականությունը և խոսի ուժի ու սառը հաշվարկի լեզվով, քանի որ նախկին լրտեսների հետ դիվանագիտական «ճկունությունը» հավասարազոր է ինքնասպանության։
Իսկուհի Ավետիքյան,
Ֆրանսա, 08/07/2026