«Հայաստանի նոր օրակարգը». Արմեն Գևորգյան

44-օրյա պատերազմի արդյունքում Հարավային Կովկասում աշխարհաքաղաքական դասավորվածության զարգացման նոր տրամաբանություն ձևավորվեց՝ հիմնականում ռուսական պատկերացումներով։ Այս դասավորվածության մեծ մասը հասանելի չէ մեզ և հայտնի չէ մինչ օրս: Ռուսաստանի հեռանկարային ռազմավարությունը կարելի է ամփոփել հետևյալ կերպ.

Փուլ 1. Զինադադարի հաստատում և խաղաղապահ ուժերի տեղակայում հակամարտության գոտում.
Փուլ 2. Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև սահմանների և հաղորդակցությունների բացման հարցերի շուրջ հիմնարար պայմանավորվածությունների ձեռքբերում.
Փուլ 3. Տարածաշրջանային լայն համագործակցության ընդհանուր փոխըմբռնման և նոր մեխանիզմների զարգացում, այդ թվում՝ Թուրքիայի հետ։
Փուլ 4. Արցախի հիմնախնդրի լուծման և խաղաղության պայմանագրի կնքման կամ երկարաժամկետ ստատուս քվոյի պահպանման շուրջ կոնսենսուսի ձեռքբերում:

Ռուսաստանը կարող է ելնել այն ենթադրությունից, որ յուրաքանչյուր նոր փուլ պետք է գա նախորդ փուլի հիմնական նպատակին հասնելուց հետո։ Դա հնարավորություն կտա` ճիշտ և ռացիոնալ պլանավորել սեփական ռեսուրսները և հնարավորինս չեզոքացնել մեր տարածաշրջանում նոր լարվածության բռնկման ռիսկերը։ Դա կարող է պայմանավորված լինել նրանով, որ Ռուսաստանի սահմանների անմիջական մերձակայքում ընդլայնվում է խնդիրների շրջանակը։ Բացի Հարավային Կովկասից, իրավիճակը թեժանում է Ուկրաինայի շուրջ, լուրջ խնդիրներ Բելառուսի և ԵՄ-ի սահմանին, թյուրքական էքսպանսիան հետխորհրդային տարածքում։ Ակնհայտ է, որ Ռուսաստանին որոշ ուղղություններով անհրաժեշտ է որոշակիություն՝ մյուսների վրա կենտրոնանալու համար։

44-օրյա պատերազմից գրեթե մեկ տարի անց Հայաստանի իշխանություններն աշխատում էին ռուսական տրամաբանության շրջանակներում։ Բայց ինչ-որ պահի` այս տարվա հոկտեմբերի երկրորդ կեսին - նոյեմբերի սկզբին, սկսվեցին շեղումները: Դրանք դրսևորվեցին նրանով, որ խախտվեց տարածաշրջանում իրադարձությունների զարգացման ռուսական տրամաբանությունը։ Առանձին հարց է, թե ով և ինչու է փորձում փոխել իրադարձությունների այս ընթացքը` գլխացավանք ստեղծելով Ռուսաստանի համար։ Արդյունքում՝ երեկ Սոչիում Ռուսաստանը իրադարձությունների զարգացումը վերադարձրեց սկզբնական, պլանավորված ընթացքին։ Թե որքան կշարունակվի Ռուսաստանի այս հեգեմոնիան առաջիկա գործընթացներում, ցույց կտա ժամանակը։

Նկատելի է, որ հայկական կողմը չունի վճռականություն և նախաձեռնողականություն։ Դժվար է այս որակները ցույց տալ Հայաստանի ներքին իրավիճակի ներկա պայմաններում։ Փոխվարչապետերի աշխատանքի մեկնարկից անցել է մեկ տարի, և միայն հիմա են կառավարությունում մտածում` գնահատել ապաշրջափակման տնտեսական հետևանքները, և անգամ գումար չեն կարողանում գտնել այդ գործի համար։ Քննարկումներն ընթանում են ոչ թե Հյուսիս-Հարավ տրամաբանությամբ, ինչը ձեռնտու է առաջին հերթին մեզ, այլ՝ Արևմուտք-Արևելք համատեքստում, ինչն ուրվագծված է թյուրքական պետությունների Ստամբուլյան հռչակագրում։

Հայաստանի ներկայիս իշխանությունները կենտրոնացած են սեփական լեգիտիմության միջազգային ընդլայնման խնդիրների վրա, մինչդեռ Ադրբեջանը հետևողականորեն առաջ է մղում իր ազգային օրակարգը բոլոր արտաքին հարթակներում։ Այս ընթացքում չունեցանք ազգային կոնսենսուս երկրի հետպատերազմական զարգացման ռազմավարության վերաբերյալ, չտեսանք, որ Հայաստանը միջազգային կազմակերպությունների հետ աշխատանքի մշտական մեխանիզմ նախաձեռնի՝ հաղորդակցությունների և տնտեսական հեռանկարների իր սեփական օրակարգն առաջ մղելու համար։ Հայաստանը միայնակ է, նույնիսկ՝ տարբեր գործընկերների տեսանելի աջակցության պարագայում։ Ակնհայտ է, որ նման աջակցությունն առաջին հերթին սպասարկում է հենց Հայաստանի գործընկերների ազգային շահերը։ Այդ իսկ պատճառով տարածաշրջանում «խաղաղության դարաշրջանի» գաղափարը պետք է փոխարինվի ողջամիտ ազգային անվտանգության, տնտեսության իրական զարգացման, տարածաշրջանային փոխշահավետ գործնական համագործակցության և համազգային համախմբման օրակարգով:

Արմեն Գևորգյան

ՀՀ ԱԺ Տարածաշրջանային և Եվրասիական ինտեգրման հարցերի հանձնաժողովի նախագահ

դիտվել է 609 անգամ
Լրահոս
Մարդը, թուրք գործընկերոջ հետ հանդիպումից ոգևորված, իրեն փորձեց դնել ԲԱՅՐԱՔԹԱՐԻ տեղ, սակայն իրականում անմրցունակ ԿՈՒԿՈՒՌՈՒԶՆԻԿ է Ով է թաքցրել գազի թանկացման վերաբերյալ տեղեկատվությունը Փաշինյանի օգնականը TikTok-յան հոլովակով ցույց է տվել, թե ինչպես պետք է վարվել դատարկ շշի հետ (տեսանյութ) Էրդողանն ու Ալիևը սպառնում են Հայաստան պետությանը, Նիկոլականներն ասում են՝ «դուք էլ նամակ գրել Թուրքիային» Ինչու՞ են Ռուբեն Ռուբինյանին ասում «թուրքի գործակալ» Ավտովթար՝ «Առինջ մոլի» հարևանությամբ․ 51-ամյա ուղևորուհին տեղափոխվել է հիվանդանոց Ջուր չի լինելու ՀՀ վարչապետին և կառավարությանը. սովորելը երբեք ուշ չէ Բացառված չի, որ Ռուսաստան-Չինաստան-Իրան նոր ռազմական բլոկ ստեղծելու հայտարարություն արվի' ԿոնտրՆԱՏՈ Հունվարի 11-ին վիրավորված զինծառայողների վիճակը կայուն է. ՊՆ Եթե պետությունը պատերազմի և ստորացման երկընտրանքում ընտրում է ստորացումը, ստանում է և՛ ստորացում, և՛ պատերազմ․ Ղազինյան «Բանակցություններին» հայկական կողմն իրականում բացակա է Ինչպես են խուզարկում Դոն Պիպոյի տունը. Hraparak.am (տեսանյութ) Զոհված և անհետ կորած զինծառայողների որոնումները Վարանդայում կրկին արդյունք չեն տվել Նոյեմբերի 16-ին գերեվարվել է 32 հայ զինծառայող, որոնցից 6-ը դեռևս մնում են գերության մեջ. «Փաստինֆո» Սերժ Սարգսյանը ասուլիսով հանդես կգա․ 3-րդ նախագահը կարեւոր փաստաթղթե՞ր է հրապարակելու Քայլիստ Հովիկը հավակնում է "պառկելու" մենաշնորհը խլել Գասպարիից Քայլիստները ևս մեկ անգամ ապացուցեցին՝ ատում են Շիրակի պետհամալսարանը Հայաստանից արտագաղթի պատկերը՝ 4 ղեկավարների օրոք․ թվեր. Yerevan.today
Ամենաընթերցվածները
Շուտով
Հունվարի 18-ին, ժամը 11:00-ին Հայելի ակումբի հյուրն է ՀՀ վաստակավոր արտիստ Աննա Մայիլյանը: Թեմա՝ Հայ և թուրք բանագնացների մոսկովյան հանդիպումը, Թուրքիայից և Ադրբեջանից հնչող հայտարարությունները՝ կապված հայ-թուրքական հարաբերությունների կարգավորման հետ, վերջին շրջանում հայ-ադրբեջանական շփման գծում առկա լարվածությունը Հունվարի 18-ին, ժամը 12:00-ին Հայելի ակումբի հյուրն է ռազմական փորձագետ, քաղաքական վերլուծաբան Հայկ Նահապետյանը: Թեմա՝ Հայ և թուրք բանագնացների մոսկովյան հանդիպումը, Թուրքիայից և Ադրբեջանից հնչող հայտարարությունները՝ կապված հայ-թուրքական հարաբերությունների կարգավորման հետ, վերջին շրջանում հայ-ադրբեջանական շփման գծում առկա լարվածությունը Հունվարի 18-ին, ժամը 13:00-ին Հայելի ակումբի հյուրն է ՀՀ պաշտպանության նախկին փոխնախարար Արտակ Զաքարյանը: Թեմա՝ Հայ և թուրք բանագնացների մոսկովյան հանդիպումը, Թուրքիայից և Ադրբեջանից հնչող հայտարարությունները՝ կապված հայ-թուրքական հարաբերությունների կարգավորման հետ, վերջին շրջանում հայ-ադրբեջանական շփման գծում առկա լարվածությունը Հունվարի 18-ին, ժամը 14:00-ին Հայելի ակումբի հյուրն է լրագրող, հասարակական գործիչ Նաիրի Հոխիկյանը: Թեմա՝ Հայ և թուրք բանագնացների մոսկովյան հանդիպումը, Թուրքիայից և Ադրբեջանից հնչող հայտարարությունները՝ կապված հայ-թուրքական հարաբերությունների կարգավորման հետ, վերջին շրջանում հայ-ադրբեջանական շփման գծում առկա լարվածությունը Հունվարի 18-ին, ժամը 15:30-ին Հայելի ակումբի հյուրն է Տաթև Արցախը։ Թեմա՝ Հայ և թուրք բանագնացների մոսկովյան հանդիպումը, Թուրքիայից և Ադրբեջանից հնչող հայտարարությունները՝ կապված հայ-թուրքական հարաբերությունների կարգավորման հետ, վերջին շրջանում հայ-ադրբեջանական շփման գծում առկա լարվածությունը Հունվարի 18-ին, ժամը 16:00-ին Հայելի ակումբի հյուրն է հասարակական գործիչ Մարինա Խաչատրյանը: Թեմա՝ Հայ և թուրք բանագնացների մոսկովյան հանդիպումը, Թուրքիայից և Ադրբեջանից հնչող հայտարարությունները՝ կապված հայ-թուրքական հարաբերությունների կարգավորման հետ, վերջին շրջանում հայ-ադրբեջանական շփման գծում առկա լարվածությունը Հունվարի 18-ին՝ ժամը 12:30-ին, «Հենարան» մամուլի ակումբում կհյուրընկալվի Մարդկային զարգացման միջազգային կենտրոնի նախագահ Թևան Պողոսյանը։ ԹԵԱՄ՝ հայ-թուրքական հարաբերությունները. վերջին շրջանում հայ-ադրբեջանական շփման գծում առկա լարվածությունը. 2022թ. քաղաքական տարվա զարգացումները: Հունվարի 17-ին, ժամը 13:00-ին Հայելի ակումբի հյուրն է ՀՀԿ խոսնակ Էդուարդ Շարմազանովը: Թեմա՝ հայ-ադրբեջանական սահմանին տիրող լարված իրավիճակ, մեր երկրում տիրող անառողջ մթնոլորտ, ներքին և արտաքին ազդակներ, հայ-թուրքական հարաբերությունների լավացում Հունվարի 17-ին, ժամը 16:30-ին Հայելի ակումբի հյուրն է պրոդյուսեր Արմեն Գրիգորյանը: Թեմա՝ հայ-ադրբեջանական սահմանին տիրող լարված իրավիճակ, մեր երկրում տիրող անառողջ մթնոլորտ, ներքին և արտաքին ազդակներ, հայ-թուրքական հարաբերությունների լավացում Հունվարի 17-ին, ժամը 14:00-ին Հայելի ակումբի հյուրն է Ադրբեջանի հարցերով փորձագետ Արմինե Ադիբեկյանը: Թեմա՝ ոտնձգություններ բանախեսի դեմ, հայ-ադրբեջանական սահմանին տիրող լարված իրավիճակ, մեր երկրում տիրող անառողջ մթնոլորտ, ներքին և արտաքին ազդակներ, հայ-թուրքական հարաբերությունների լավացում
Հետևեք մեզ Facebook-ում https://www.facebook.com/hayeliclub