Խախտված է պետական պարտքի մասին օրենքը․ ՀՆԱ-ի 60 տոկոսից ավելի պարտք


Հայաստանի պետական պարտքն ընդհանուր առմամբ 2020 թվականին կազմել է 7 մլրդ 969 մլն ԱՄՆ դոլար, որի շրջանակում կառավարության պարտքը եղել է 7 մլրդ 509 մլն դոլար, մնացածը Կենտրոնական բանկի պարտքն է։ Պարտքի մեծությունը  ավելին է, քան մեր երկրի համախառն ներքին արդյունքի 60 տոկոսը, հետևաբար պետական պարտքն հատել է օրենքով թույլատրելի շեմը։ Չնայած ֆինանսների նախարար Ատոմ Ջանջուղազյանը շարունակում է ինքն իրեն և հանրությանը համզել, թե պարտքն իր անվանական ու հարաբերական մեծությամբ դեռևս կառավարելի է, բայց փաստ է, որ պետական պարտքի մասին ՀՀ օրենքն արդեն իսկ խախտտված է։ Ըստ այդ օրենքի՝ պարտքի թույալտրելի շեմը ՀՆԱ-ի 60 տոկոսն է։ Օրենքը փոխելու և պարտքի թույլատրելի շեմը բարձրացնելու հնարավորություն տեսականորեն այլևս չկա, քանի որ պետական պարտքի կառավարելիության միջազգային նորմատիվներ կան, որոնք պետք է դրված լինեն պետական պարտքի կառավարման հիմքում։
Նման պայմաններում պարտքի կառավարելիության միակ տարբերակը ՀՆԱ աճի հույսն է։ Եթե Հայաստանի տնտեսությունն որևէ հրաշքով կտրուկ աճ ունենա, դրանով պայմանավորված երկրում կարձանագրվի նաև  ավելի մեծ թվով արտահայտված անվանական տնտեսական արդյունք, ինչով պայմանավորված ՀՆԱ-արտաքին պարտք հարաբերակցությունը տոկոսային հարաբերությամբ կնվազի։
Պատահական չէ, որ պետական պարտքի կառավարելիության մասին խոսելիս, ֆինանսների նախարարի պաշտոնակատար Ատոմ Ջանջուղազյանը անընդհատ հիշատակում է տնտեսության աճի գործոնը։ «Կառավարությունը կարծում է, որ առաջիկա հինգ տարում տնտեսական ծրագրերը հնարավորություն կտան տնտեսական աճի պոտենցիալը մեծացնել այն չափով, որ պարտքի բեռը նվազի, և պարտք-ՀՆԱ հարաբերակցությունը վերադառնա 60 տոկոսից ցածր միջակայք»,- Ազգային ժողովում 2020 թվականի բյուջեի կատարողականի քննարկման ժամանակ հայտարարել է Ատոմ Ջանջուղազյանը։

Ըստ նրա՝ կարևոր է նկատել, որ կառավարության պարտքի մեջ արտաքին պարտքն ունի որոշակի նշանակալի կշիռ՝ 5 մլրդ 593 մլն դոլար է կազմում արտաքին պարտքի մեծությունը, մնացածը ներիքն պարտքն է։  Ջանջուղազյանի խոսքով՝ 2020 թվականի գործառնությունների արդյունքում ունեցել ենք շուրջ 76 տոկոս արտարժույթով ներգրավված պարտք և 23 տոկոսից մի քիչ ավելի դրամով ներգրավված պարտք, որը, նրա գնահատմամբ՝ ռիսկեր գեներացնող մեծություն է։ Հաշվի առնելով, որ պետական պարտքի գերակշիռ մասը արտարժութային պարտք է, հետևաբար, փոխարժեքի ռիսկը չի կարող անտեսվել։ Հայտնի է նաև, որ ներկա փուլում պետական պարտքի սպասարկումը պետական բյուջեի ամենամեծ ծախսային հոդվածներից է։  Օրինակ 2021 թվականի բյուջետային ծախսերի  20 տոկոսից ավելին նախատեսված է արտաքին պարտքի սպասարկման համար։
Վստահաբար կարելի է արձանագրել, որ դոլարի արժեզրկման և դրամի թանկացման հիմնական նպատակներից մեկը նաև պետական պարտքն է։ Այսինքն՝ պետությունը փորձում է ներքին շուկայից էժան գնով դոլար ձեռքբերել՝ պետական պարտքը վճարելու նպատակով։


Հայկ Դավթյան

դիտվել է 1158 անգամ
Լրահոս
Իշխանությունը «կուլտուրական» ձեւով «ցրում» է ընդդիմությանը Սա եղել է այն ժանակաշրջանում, երբ Հայաստանը ղեկավարել է Նիկոլ Փաշինյանը Անկախության օրվա միջոցառումներն ավելորդ են, այս սեպտեմբերի 21-ն ընկալվում է որպես զոհվածների մահվան տարելից. Բագրատյան Համայնքների խոշորացման հարցը կքննարկեն երկու անգամ. իշխանությունները շտապում են Նախնական քննություն՝ նորաստեղծ կուսակցության համար. ի՞նչ ծրագրեր ունի Ռուբեն Վարդանյանը Վարչական տույժ նշանակելու մասին քանի՞ որոշում է կայացվել քաղաքացիների ուղարկած նյութերով Նախկին ընդդիմադիրն անցել է իշխանության շարքե՞րը Հաշվեքննիչ պալատը խնդիրներ է հայտնաբերել գրանցում իրականացնող համակագում Հայաստանին «խաղաղության» կոչեր անող հարևան-տեռորիստները Արտակ Թովմասյանը նշում է ծնունդը. տժժում են մի այլ կարգի Նախագահը արդեն երկրորդ անգամ փորձում է օգնության ձեռք մեկնել, բայց... Հյուսիսային պողոտան` առաջ «Խի՞ եք անիծում երեխուս». «բա դուք խի՞ սպանեցիք հորս». Նաիրի Սարգսյանն ու զոհվածի դուստրը վիճեցին Հայաստանում ո՞վ է մաքրելու հեղափոխական ավգյան ախոռները «Զոհվածների ծնողներին հրավիրում են սեպտեմբերի 21-ի միջոցառմանը, ասելով, թե հուշ-երեկո է լինելու…». Արամ Գևորգյան Դուք այստեղ 30 տեսնո՞ւմ եք։ Ես չեմ տեսնում Նրա տված լույսն անմար է Դե վայելեք ու ծափ տվեք... Տիգրան Ավինյանն ու Գարիկ Սարգսյանը դատարանում պարտվել են ՀՀԿ-ական կնոջը Ինչ նպատակով է Աղվան Վարդանյանը գումար խնդրել Խաչատուր Սուքիասյանից. Հրապարակ Ինչի՞ անկախությունն եք մեկ միլիարդ դրամով գունագեղ տոնելու. Նաիրա Զոհրաբյան. video Չեղարկե՛ք համերգը․ անհետ կորածների ծնողների պահանջը՝ կառավարությանը. video Զոհված զինծառայողների աճյունների որոնումներն արդյունք չեն տվել «Սեպտեմբերի 21-ի գունագեղ տոներին զվարճանալու պատրաստվող մարդկանց որևէ բան ասելն անիմաստ է». Արտակ Զաքարյան Թող գնա Որոտանում թուրքին գունավոր հրավառություն անի. զոհվածի հարազատը՝ Փաշինյանին. video
Ամենաընթերցվածները
Շուտով
Սեպտեմբերի 16-ին, ժամը 10:00-ից Հայելի ակումբում տեղի կունենա NON STOP ռեժիմով ասուլիս՝ սեպտեմբերի 18-ին Ազնավուրի հրապարակում կայանալիք բողոքի ակցիային ընդառաջ: Հյուրերն են Տաթև Արցախ, Մինաս Մարտիրոսյան, Լիլիթ Մարգարյան, ժամը 11:00-ին՝ Արագած Ախոյան, 13:00-ին՝ ասորական համայնքի ներկայացուցիչներ, 13:30-ին՝ Արմեն Գրիգորյան, ժամը՝ 12-ին՝ Արթուր Համբարձումյանը՝ Գյումրիից Սեպտեմբերի 15-ին, ժամը 13:30-ին Հայելի ակումբի հյուրն է ռեժիսոր Արթուր Սահակյանը: Թեմա՝ սեպտեմբերի 21-ը գունագեղ նշելու դեմ կազմակերպվող բողոքի ակցիա, Ադրբեջանի ոստիկանության կողմից իրականացվում է իրանական պետհամարանիշներով բեռնատարների վարորդների ու բեռի փաստաթղթերի ստուգում, իրավիճակը սահմանին Սեպտեմբերի 15-ին, ժամը 13:00-ին Հայելի ակումբի հյուրն է քաղաքագետ Սերգեյ Շաքարյանցը: Թեմա՝ սեպտեմբերի 21-ը գունագեղ նշելու դեմ կազմակերպվող բողոքի ակցիա, Ադրբեջանի ոստիկանության կողմից իրականացվում է իրանական պետհամարանիշներով բեռնատարների վարորդների ու բեռի փաստաթղթերի ստուգում, իրավիճակը սահմանին Սեպտեմբերի 15-ին, ժամը 12:00-ին Հայելի ակումբի հյուրն է ՍԴ աշխատակազմի նախկին ղեկավար, նախկին մարզպետ, դեսպան Էդգար Ղազարյանը: Թեմա՝ սեպտեմբերի 21-ը գունագեղ նշելու դեմ կազմակերպվող բողոքի ակցիա, Ադրբեջանի ոստիկանության կողմից իրականացվում է իրանական պետհամարանիշներով բեռնատարների վարորդների ու բեռի փաստաթղթերի ստուգում, իրավիճակը սահմանին Սեպտեմբերի 15-ին, ժամը 11:00-ին Հայելի ակումբի հյուրն է քաղտեխնոլոգ Կարեն Քոչարյանը: Թեմա՝ սեպտեմբերի 21-ը գունագեղ նշելու դեմ կազմակերպվող բողոքի ակցիա, Ադրբեջանի ոստիկանության կողմից իրականացվում է իրանական պետհամարանիշներով բեռնատարների վարորդների ու բեռի փաստաթղթերի ստուգում, իրավիճակը սահմանին Սեպտեմբերի 15-ին, ժամը 10:30-ին Հայելի ակումբի հյուրն է տնտեսագետ Հարություն Մեսրոպյանը: Թեմա՝ սեպտեմբերի 21-ը գունագեղ նշելու դեմ կազմակերպվող բողոքի ակցիա, Ադրբեջանի ոստիկանության կողմից իրականացվում է իրանական պետհամարանիշներով բեռնատարների վարորդների ու բեռի փաստաթղթերի ստուգում, իրավիճակը սահմանին Սեպտեմբերի 15-ին, ժամը 10:00-ին Հայելի ակումբի հյուրն է ակտիվիստ Մեսրոպ Եղիազարյանը: Թեմա՝ սեպտեմբերի 21-ը գունագեղ նշելու դեմ կազմակերպվող բողոքի ակցիա, Ադրբեջանի ոստիկանության կողմից իրականացվում է իրանական պետհամարանիշներով բեռնատարների վարորդների ու բեռի փաստաթղթերի ստուգում, իրավիճակը սահմանին Սեպտեմբերի 14-ին, ժամը 13:00-ին Հայելի ակումբի հյուրն է ազատամարտիկ Շահե Աճեմյանը: Թեմա՝ սեպտեմբերի 21-ը գունագեղ նշելու դեմ կազմակերպվող բողոքի ակցիա, Ադրբեջանի ոստիկանության կողմից իրականացվում է իրանական պետհամարանիշներով բեռնատարների վարորդների ու բեռի փաստաթղթերի ստուգում, իրավիճակը սահմանին Սեպտեմբերի 14-ին, ժամը 13:30-ին Հայելի ակումբի հյուրն է ԱԺ պատգամավոր Գեղամ Մանուկյանը: Թեմա՝ սեպտեմբերի 21-ը գունագեղ նշելու դեմ կազմակերպվող բողոքի ակցիա, Ադրբեջանի ոստիկանության կողմից իրականացվում է իրանական պետհամարանիշներով բեռնատարների վարորդների ու բեռի փաստաթղթերի ստուգում, իրավիճակը սահմանին Սեպտեմբերի 14-ին, ժամը 11:30-ին Հայելի ակումբի հյուրն է Արաբկիր համայնքի նախկին ղեկավար Հովհաննես Շահինյանը: Թեմա՝ սեպտեմբերի 21-ը գունագեղ նշելու դեմ կազմակերպվող բողոքի ակցիա, Ադրբեջանի ոստիկանության կողմից իրականացվում է իրանական պետհամարանիշներով բեռնատարների վարորդների ու բեռի փաստաթղթերի ստուգում, իրավիճակը սահմանին
Հետևեք մեզ Facebook-ում https://www.facebook.com/hayeliclub