Հայ ռազմագերիները խոշտանգվում են. ռազմական հանցագործություններն ու ՀՀ իշխանությունների անտարբերությունը

Հայկական կողմի տարբեր տվյալներով` այսօր Ադրբեջանի տարածքում կա շուրջ 200 հայ ռազմագերի։ Մինչ այժմ Հայաստան է վերադարձվել 69 գերի, օրերս ազատ արձակվեց և Բեյրութ վերադարձավ նաև լիբանանահայ Մարալ Նաջարյանը։ Ադրբեջանը, սակայն, հաստատել է 70 հոգու գերեվարման փաստը՝ նրանցից 54-ը Խծաբերդի պահեստազորայիններն են, ևս 16 հոգի՝ զինծառայողներ ու քաղաքացիական անձինք։

Իսկ Հայաստանի իշխանությունները՝ չնայած ռազմագերիների առկայությանը՝ գնում է ադրբեջանական կողմի հետ բանակցությունների, իսկ Ալիևը բացեիբաց կեղծում է՝ ասելով, թե այլևս ադրբեջանական կողմում չկան ռազմագերիներ, մնացել են «ահաբեկիչներ»:

Ահա, մեր պետության համար ևս մի հետպատերազմյան խնդիր, որտեղ Հայաստանի իշխանությունը ուղղակի թողել է ինքնահոսի՝ «տեսնենք, ինչ կարող ենք անել»՝ սկզբունքով:

Human Rights Watch (HRW) իրավապաշտպան կազմակերպությունն Ադրբեջանին կոչ է անում` հետաքննել հայ ռազմագերիների նկատմամբ դաժան վերաբերմունքի մասին պնդումները և պատասխանատվության ենթարկել մեղավորներին։

Միջազգային հեղինակավոր կառույցն այսօր հրապարակած ծավալուն զեկույցում փաստում է, որ հայ ռազմագերիներն ադրբեջանական ուժերի կողմից ենթարկվել են «խոշտանգումների, դաժան, արժանապատվությունը նվաստացնող վերաբերմունքի»։ Կառույցի մասնագետներն իրենց զեկույցը կազմելիս հիմնվել են գերությունից վերադարձած անձանց վկայությունների, համացանցում առկա տասնյակ տեսանյութերի վրա։

Նյու Յորքում տեղակայված կազմակերպությունը այդ զեկույցում Ալիևի վարչակազմին կոչ է անում՝ անհապաղ ազատ արձակել բոլոր հայ ռազմագերիներին և քաղաքացիական անձանց, ինչպես նաև տեղեկատվություն տրամադրել բոլոր նրանց վերաբերյալ, որոնց վերջին անգամ տեսել են Ադրբեջանում՝ կալանքի տակ։ «Հայ զինվորների նկատմամբ կոշտ վերաբերմունքն, այդ թվում՝ խոշտանգումները զարհուրելի և պատերազմական հանցագործություն է»,- հայտարարել է HRW-ի՝ Եվրոպայի և Կենտրոնական Ասիայի հարցերով բաժնի տնօրեն Հյու Ուիլյամսոնը։

Ադրբեջանական ուժերը վիրավորել են 2020թ. պատերազմի հայ գերիներին՝ նրանց ենթարկելով դաժան և նվաստացուցիչ վերաբերմունքի և խոշտանգումների գերեվարման և տեղափոխման ընթացքում, մեկուսացման վայրերում, ասվում է Human Rights Watch իրավապաշտպան կազմակերպության հայտարարության մեջ: Ադրբեջանի իշխանությունները պետք է քննեն վատ վերաբերմունքի վերաբերյալ բոլոր մեղադրանքները և պատասխանատվության ենթարկեն մեղավորներին: Ադրբեջանը նաև պետք է անհապաղ ազատ արձակի մնացած ռազմագերիներին և քաղաքացիական անձանց և տեղեկություն տրամադրի այն զինծառայողների և քաղաքացիների գտնվելու վայրի վերաբերյալ, որոնց մասին տեղեկություն չկա, և որոնց վերջին անգամ տեսել են ադրբեջանական մեկուսարանում: «Հայ զինվորների նկատմամբ վիրավորանքները, այդ թվում խոշտանգումները, նողկալի են և պատերազմական հանցագործություն են,- ըստ aravot.am-ի՝ ասել է կազմակերպության՝ Եվրոպայի և Ասիայի հարցերով տնօրեն Հյու Ուիլիամսոնը և հավելվում է, որ նաև խորապես մտահոգիչ է, որ մեծ թվով անհետ կորած հայ զինվորների վերջին անգամ տեսել են Ադրբեջանի մեկուսարանում»:

Human Rights Watch-ը հարցազրույց է անցկացրել 4 նախկին ռազմագերիների հետ, որոնք մանրամասներ են պատմել իրենց և իրենց հետ գերեվարվածների նկատմամբ վատ վերաբերմունքից: Նրանք բոլորն էլ նկարագրել են, որ երկարատև և բազմակի ծեծի են ենթարկվել: Նրանցից մեկը պատմել է, որ իրեն ծակծկել են սուր մետաղական ձողով, մյուսը պատմել է, որ իրեն էլեկտրաշոկի են ենթարկել, երրորդի խոսքով՝ իրեն շարունակաբար այրել են կրակայրիչով: Գերիները պահվել են նվաստացուցիչ պայմաններում, առաջին օրերին նրանց շատ քիչ ջուր են տվել և ոչնչի հավասար սնունդ:
Սոցիալական մեդիայում տարածվել են բազմաթիվ տեսանյութեր, որոնցում երևում է ադրբեջանցիների կողմից հայ ռազմագերիների նկատմամբ վատ վերաբերմունք: Human Rights Watch -ը մանրամասն ուսումնասիրել և ստուգել է այդպիսի 20 տեսանյութ, այդ թվում` վերջերս գերությունից ազատվածների և տեսանյութերում երևացող զինվորների ընտանիքների անդամների հետ հարցազրույցների միջոցով: Կազմակերպության մասնագետները նաև ուսումնասիրել են բժշկական փաստաթղթերը:

Խոշտանգումների և վատ վերաբերմունքի գնահատականները մտահոգություններ են առաջ բերում առ այն, որ հայ ռազմագերիներն Ադրբեջանում դեռ վտանգի տակ են, ասվում է հայտարարության մեջ: Ադրբեջանի իշխանությունները պետք է ապահովեն, որպեսզի հայ ռազմագերիները և մյուս գերիները ստանան միջազգային իրավունքներով և մարդասիրական (այդ թվում խոշտանգումներից և վատ վերաբերմունքից զերծ մնալու) օրենքով սահմանված ամբողջ պաշտպանությունը: Ադրբեջանական բանտերում պահվող հայ ռազմագերիների թիվը մինչ այժմ հստակ չէ:

Մինչև 2021թ. փետրվարի վերջը Մարդու իրավունքների միջազգային դատարանում Հայաստանի ներկայացուցչությունը խնդրել էր դատարանին միջնորդել Ադրբեջանում պահվող 240 գերիների և քաղաքացիական անձանց գործերով: Այդ գործերի մոտ 90 տոկոսի դեպքում, ըստ ներկայացուցչության, իրենք տրամադրել էին լուսանկարներ կամ տեսանյութեր՝ որպես վկայություն: Հայաստանի ղեկավարությունը հայտնել է, որ Ադրբեջանը վերադարձրել է 69 ռազմագերիների և քաղաքացիների: Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևն ասել է, որ իր կառավարությունը վերադարձրել է բոլոր ռազմագերիներին և դեռ պահում է մոտ 60 անձանց՝ որպես ահաբեկիչներ:

Human Rights Watch-ն ի վիճակի չէ ստուգել Հայաստանի կամ Ադրբեջանի պնդումները՝ մեկուսարաններում պահվող մարդկանց թվի կամ նրանց կարգավիճակի վերաբերյալ: Բոլոր չորս նախկին ռազմագերիները, որոնց հետ զրուցել է Human Rights Watch-ը, գերեվարվելիս եղել են վիրավոր: Դեպքերից մեկում Human Rights Watch- ը փաստել է, որ ադրբեջանցի սպան առաջին օգնություն է ցուցաբերել վիրավոր հայ զինվորին գերեվարվելուց անմիջապես հետո: Մեկ այլ ռազմագերու ադրբեջանցի մի սպա ցավազրկող դեղեր է տվել: Նախկին ռազմագերիներից մեկն էլ պատմել է, որ ադրբեջանցի հրամանատարն իր ենթականերին կարգադրել է չծեծել ռազմագերիներին, բայց հրամանատարի գնալուց հետո իրենց նվաստացրել են:

Միջազգային մարդասիրական իրավունքը կամ զինված հակամարտությունների օրենքը պահանջում է, որ միջազգային զինված հակամարտության կողմերը ցանկացած պարագայում մարդասիրաբար վերաբերվեն ռազմագերիներին: Ժնևի երրորդ կոնվենցիան պաշտպանում է ռազմագերիներին «մասնավորապես բռնության կամ ահաբեկման գործողություններից և վիրավորանքներից և հասարակության հետաքրքրասիրությունից»: «Մենք լսել ենք գնահատականները և տեսել ենք նկարներ, որոնցում պատկերված են հայ ռազմագերիների երկար և բազմակի ծեծի կադրեր, որոնք, կարծես, նպատակ ունեն բացառապես նրանց նվաստացնել և պատժել, – ասել է Ուիլյամսոնը՝ հավելելով. «Ռազմագերիների նկատմամբ խոշտանգումները և վատ վերաբերմունքը ռազմական հանցագործություններ են, որոնց համար անհապաղ անհրաժեշտ է պատասխանատվություն կրել»:

Մետաքսյա Շալունց

դիտվել է 6901 անգամ
Լրահոս
Հասան բանկային գաղտնիքին՝ բոլորի փողերը հաշվում են Ռուսները կմտնեն ՀՀ-ում Պենտագոնի փողերով ստեղծված օբյեկտներ Մոսկվան շտապում է. Կրեմլի երևանյան «ճամպրուկը» Ոչ թե պաշտպանության, այլ` փորձանքի նախարար Նախընտրական պրոֆիլակտիկա․տնտեսական մահակ Ծառուկյանի գլխին Նիկոլ Փաշինյանի պատմական խաբեությունը կառավարությունում Արման Թաթոյանն էլ «սատկացրեց» Փաշինյանի խունտային Գլխավոր դատախազ, թե գլխավոր ծաղրածու Նիկոլ Փաշինյանն ինքը աղետն է, որ կա Մերժված առաջարկների հետքերով. ինչ խնդիր է լուծում Տեր-Պետրոսյանը Տարածաշրջանում հաղորդակցությունների բացումը պետք է փոխշահավետ լինի, դրա հետ կապված որոշումներն էլ պետք է կայացվեն կամավոր հիմունքներով․ ռուսաստանցի վերլուծաբանը՝ Լավրովի Երևան այցի մասին Սաակաշվիլիի կուսակցության ղեկավար Նիկա Մելիայի դեմ սահմանված գրավը՝ նրան ազատ արձակելու համար ԵՄ-ն վճարել է Ադրբեջանի ՊՆ-ն` Արցախյան պատերազմում մահացած զինծառայողների թվի մասին ԵՄ-ի կոչը ԱՄՆ-ին և մյուս երկրներին․ արտահանել իրենց արտադրած պատվաստանյութերը Ադրբեջանը ևս վեց զորամաս կբացի Հայաստանի հետ սահմանին Տեղեկությունները, թե ԱԺ բոլոր պատգամավորները պատվաստվել են, կեղծ է Հաղորդում «նախընտրական» հանցագործության մասին Ավտովթար Արագածոտնի մարզում. ՀՀ ՊՆ N բանակային կորպուսի զինծառայողը ՎԱԶ-21102-ով բախվել է քարերին Տիեզերական անարդարություն ա, որ էս ամենի մեղավորը դեռ ողջ ա, հոխորտում ա ու Արցախյան հաղթանակը մեզ նվիրածների վրա դեռ մատ ա թափ տալիս Ոստիկանության առջեւ խնդիր չի դրված պաշտպանել հասարակական կարգը, այն պարգեւավճարներ է ստանում Նիկոլի մարմինը եւ իշխանությունը պաշտպանելու համար Ասում ա սեփական մոդել ա, չէ մի չէ, հեսա տնտեսության կառավարման նոր մոդելի համար մի հատ էլ Նոբելյան մրցանակ կպահանջեք 18 անձ մեղադրվում է խուլիգանության համար. ՔԿ Բա Արծրուն ջան, եթե քեզ իրոք միայն փոքրամասնությունն է մեղադրում, վերադարձի Հայաստան «Կամքը» ազգային ուժերի առաջնորդներին առաջարկ ունի Մայիսի 10-ից կվերսկսվի Երևանի քաղաքապետարանի ենթակայությամբ գործող մանկապարտեզներում երեխաների ընդունելությունը
Ամենաընթերցվածները
Շուտով
Մայիսի 8-ին, ժամը 13:00-ին Հայելի ակումբի հյուրն է նախկին վարչապետ Խոսրով Հարությունյանը: Թեմա՝ մայիսի 9-ին ՀՀ երկրորդ նախագահ Ռ. Քոչարյանի սպասվելիք ելույթը,Լևոն Տեր-Պետրոսյանի հայտարարությունները, սպասվող ընտրությունները, մայիսյան եռատոն Մայիսի 8-ին, ժամը 12:00-ին Հայելի ակումբի հյուրն է ռազմագետ, ազատամարտիկ Գեւորգ Գեւորգյանը: Թեմա՝ մայիսի 9-ին ՀՀ երկրորդ նախագահ Ռ. Քոչարյանի սպասվելիք ելույթը,Լևոն Տեր-Պետրոսյանի հայտարարությունները, սպասվող ընտրությունները, մայիսյան եռատոն Մայիսի 8-ին, ժամը 11:00-ին Հայելի ակումբի հյուրն է պահեստազորի սպա Թաթուլ Պետրոսյանը: Թեմա՝ պահեստազորի սպաները միանում են ընդդիմությանը: նախաձեռնում են օր առաջ հեռացնել ազգադավ իշխանությանը Մայիսի 7-ին, ժամը 12:30-ին Հայելի ակումբի հյուրն է ՀՅԴ անդամ Բագրատ Եսայանը: Թեմա՝ արձագանք Նիկոլ Փաշինյանի ջղաձգումներին, սպասվող արտահերթ ընտրություններ, ներքաղաքական զարգացումներ, հայ գերիների վերադարձ, խոշտանգումներ Մայիսի 7-ին, ժամը 13:30-ին Հայելի ակումբի հյուրն է բանաստեղծ Ռազմիկ Դավոյանը: Թեմա՝ արձագանք Նիկոլ Փաշինյանի ջղաձգումներին, սպասվող արտահերթ ընտրություններ, ներքաղաքական զարգացումներ, հայ գերիների վերադարձ, խոշտանգումներ Մայիսի 7-ին, ժամը 16:00-ին Հայելի ակումբի հյուրն էնախկին վարչապետ Խոսրով Հարությունյանը: Թեմա՝ արձագանք Նիկոլ Փաշինյանի ջղաձգումներին, սպասվող արտահերթ ընտրություններ, ներքաղաքական զարգացումներ, հայ գերիների վերադարձ, խոշտանգումներ Մայիսի 7-ին, ժամը 12:00-ին Հայելի ակումբի հյուրն է հոգեբան Կարինե Նալչաջյանըը: Թեմա՝ արձագանք Նիկոլ Փաշինյանի ջղաձգումներին, սպասվող արտահերթ ընտրություններ, ներքաղաքական զարգացումներ, հայ գերիների վերադարձ, խոշտանգումներ Մայիսի 7-ին, ժամը 15:00-ին Հայելի ակումբի հյուրն է «Ազգային անվտանգություն» կուսակցության նախագահ Գառնիկ Իսագուլյանը: Թեմա՝ արձագանք Նիկոլ Փաշինյանի ԱԺ_ում հնչեցրած հայտարարություններին, սպասվող արտահերթ ընտրություններ, ներքաղաքական զարգացումներ, հայ գերիների վերադարձ, խոշտանգումներ,Ս. Լավրովի այցը Հայաստան Մայիսի 7-ին, ժամը 14:00-ին Հայելի ակումբի հյուրն է ԱԺ անկախ պատգամավոր Գևորգ Պետրոսյանըը: Թեմա՝ արձագանք Նիկոլ Փաշինյանի ԱԺ_ում հնչեցրած հայտարարություններին, արտահերթ ընտրություններ. Լևոն Տեր-Պետրոսյանի առաջարկը , ներքաղաքական իրավիճակ Մայիսի 7-ին՝ ժամը 12:00-ին, «Հենարան» մամուլի ակումբում կհյուրընկալվեն Մարկ թրեյդինգ ՍՊԸ հիմնադիր֊տնօրեն Արտաշես Ակուլյանը և իրանցի գործարար Աբդոլռեզա Աբբասին: ԹԵՄԱ՝ ՊԵԿ-ը խնդիրներն են ստեղծում Իրանի իսլամական հանրապետությունից ապրանքների ներկրման համար:
Հետևեք մեզ Facebook-ում https://www.facebook.com/hayeliclub