Մութալիբովի հիստերիկ պատասխանը Սերժ Սարգսյանին

Հունվարի 24-ին Հայաստանի նախագահ Սերժ Սարգսյանի ելույթը ԵԽԽՎ-ում և այդ կառույցի պատգամավորների հարցերին պատասխանն իրարանցում է առաջացրել Բաքվում։ Հատկապես ազերիներին զայրացրել էր ՀՀ նախագահի պատասխանը ԵԽԽՎ-ում Ադրբեջանի պատվիրակության ղեկավար Սամեդ Սեիդովին, ով Սերժ Սարգսյանին փորձեց հիշեցնել, այսպես կոչված, «Խոջալուի ցեղասպանության» մասին։ Սերժ Սարգսյանի պատասխանը հիշեցրեց Սեիդովին, որ այդ ցավալի իրադարձություններից անմիջապես հետո Ադրբեջանի նախագահ Այազ Մութալիբովը շատ հանգամանորեն ու շատ տեղեկացված ձևով շարադրել է փաստեր և հստակ ցույց տվել, թե ովքեր են եղել այդ ջարդի կազմակերպիչները։ Ինչպես և սպասվում էր, Սերժ Սարգսյանին Բաքվից արձագանքեց հենց Այազ Մութալիբովը, ում հիստերիկ և գռեհիկ պատասխանից կարելի է կռահել, որ Սերժ Սարգսյանը նրան հիշեցրել է մի բանի մասին, որի պատճառով Ադրբեջանի առաջին նախագահը մեծ խնդիրներ ունեցավ և երկար տարիներ փախստականի կարգավիճակով ապրեց հարազատ Բաքվից շատ հեռու։ Իսկ ՀՀ նախագահը, պատասխանելով Սամեդ Սեիդովի հարցին, ակնարկեց Ադրբեջանի նախագահ Այազ Մութալիբովի հայտնի հարցազրույցը ռուսաստանյան «Նեզավիսիմայա գազետա» թերթի թղթակից Դանա Մազալովային, որը հրապարակվել էր 1992թ․-ի ապրիլի 2-ին։ Այդ հարցազրույցը մեծ աղմուկ բարձրացրեց Ադրբեջանում, ինչպես նաև հետագայում քարուքանդ արեց Հեյդար բաբայի «Խոջալուի ցեղասպանություն» շոու-օպերացիան, ըստ որի՝ հայերն են ցեղասպանության ենթարկել ազերիներին։ Դանա Մազալովային տված հարցազրույցում Այազ Մութալիբովը Խոջալուում տեղի ունեցած սպանդի համար բացահայտ մեղադրել էր ընդդիմությանը (կարդա՝ Ազգային ճակատ կուսակցությունը) և նրա պարագլուխներին, ովքեր այդ ամենը կազմակերպել էին և տապալեցին Մութալիբովին։ Այազ բեյը բավական մատչելի Մազալովային այդ ամենը բացատրել էր և նույնիսկ հայտարարել, որ հայերը ԵՐԲԵՔ այդպիսի բան չէին անի։ «Ես չեմ կարծում, որ այսպիսի իրադարձությունների ժամանակ շատ խելացի և հստակ կողմնորոշվող հայերը թույլ կտային, որպեսզի իրենց ֆաշիստական գործողությունները մերկացնող փաստաթղթերը հայտնվեին ադրբեջանցիների ձեռքերում: Կարելի է ենթադրել, որ ինչ-որ մեկին ձեռնտու էր հետագայում ցույց տալ այս կադրերը զինված ուժերի նիստի ժամանակ և կենտրոնացնել ամեն ինչ իմ անձի շուրջ»,- ասել էր Մութալիբովը։ Շարունակելով անկեղծանալ չեխ լրագրողուհու մոտ՝ Մութալիբով ասել էր. «Իմիջիայլոց, այդ ժամանակահատվածում ես մի քանի անգամ խոսել եմ ԼՂՀ զինված ուժերի ղեկավար Մկրտչյանի հետ: Ես ասում էի. «Դուք հազարավոր մարդկանց եք սպանել: Հնարավորություն տվեք մեզ վերցնելու նրանց դիակները»։ Սակայն նա պատասխանում էր, որ նրանց մոտ ոչ մի դիակ չկա, այլ կան մեր մարդիկ, որոնց նրանք կերակրում են՝ չնայած սննդամթերքի սղությանը, և պատրաստ են փոխանակել նրանց իրենց գերիների հետ»։ Հավելեմ, որ սպանված խոջալեցիների դիակները հայտնաբերվել են այդ ժամանակվա ամենահզոր ադրբեջանական հենակետի՝ Ակնայի (նախկին Աղդամ քաղաքը) մերձակայքում, որտեղ ոչ մի հայ չէր կարող լինել։ Ադրբեջանում նաև բացարձակ չեն սիրում հիշատակել Չինգիզ Մուսթաֆաևին՝ հայտնի ազերի լրագրողի, ով առաջինն էր հայտնաբերել այդ դիակները և ով մի քանի օր անց, երկրորդ անգամ ժամանելով դեպքի վայր, այդ դիակները հայտնաբերել էր այլանդակված վիճակում։ Մուսթաֆաևը բարձրաձայն իր կասկածներն էր հայտնել, որ դա հայերի ձեռքի գործը չէ և սկսել էր սեփական հետաքննությունն անցկացնել։ Սակայն նրան դա թույլ չտվեցին։ Չինգիզ Մուսթաֆաևը ՍՊԱՆՎԵՑ: Ի դեպ՝ Իլհամ Ալիևի պալատական լրագրող և մանկլավիկ Էյնուլա Ֆաթուլաևը, ով հիմա դարձել է ապշերոնյան սուլթանի սազանդարն իր հանրաճանաչ «Ղարաբաղյան օրագրում», որը հրապարակվել էր 2005թ․-ին, ևս մեղադրում էր սեփական երկրի այդ ժամանակվա իշխանություններին Խոջալուի ցեղասպանությունը կազմակերպելու մեջ, որի համար Իլհամ Ալիևի կողմից բանտարկվել էր 2,5 տարով։ Իսկ հիմա սույն անողնաշարը փորձում է մոռացության տալ իր անցյալը և դարձել է շինծու Ադրբեջանի հնարածին ցեղասպանության գլխավոր գովազդողներից մեկը։ Չնայած այն հանգամանքին, որ վերջին տարիներին Այազ Մութալիբովը փորձում է ալիևյան ԶԼՄ-ների միջոցով մեդաղրել Մազալովային իր հարցազրույցը կեղծելու մեջ, սակայն փաստերն այլ բան են ասում։ Այազ Մութալիբովը չեխ լրագրողուհու հետ անկեղծանալու համար շատ խիստ պատժվեց Հեյդար Ալիևի կողմից։ Նրա դեմ քրեական գործ հարուցվեց, որի պատճառով 1993թ․-ի աշնանը նա լքեց Ադրբեջանը և տեղափոխվեց Մոսկվա։1994թ․-ին Ադրբեջանի իշխանությունները հետախուզում հայտարարեցին երկրի առաջին նախագահի նկատմամբ։ 18-ամյա մոսկովյան դեգերումներից հետո նոր Հեյդար բաբայի որդին՝ Իլհամ Ալիևը, թույլ տվեց Մութալիբովին 2011թ․-ի օգոստոսին վերադառնալ Բաքու և մասնակցել իր որդու՝ Ազադի հուղարկավորությանը։ Ադրբեջանական իշխանությունները Մութալիբովին թույլ տվեցին ընդմիշտ վերադառնալ Բաքու միայն 2012թ․-ի հուլիսին, երբ վերջինս պաշտոնապես հայտարարեց, որ լքում է Ադրբեջանի Սոցիալ-դեմոկրատական կուսակցության ղեկավարի պաշտոնը և չի զբաղվելու քաղաքականությամբ։ Իսկ Իլհամ Ալիևն էլ խոստացավ Մութալիբովին վերականգնել նախկին նախագահներին տրվող բոլոր իրավունքները։ Ալիև-Մութալիբով գործարքից հետո Ադրբեջանի նախկին 80-ամյա նախագահը շատ ծանր է տանում Մազալովայի հետ ունեցած հարցազրույցի մասին հիշատակումները և ուղղակիորեն կորցնում է ինքնատիրապետումը, որի ապացույցներից մեկն էլ այսօրվա փողոցային բառապաշարով հարցազրույցն է haqqin.az-ին։ Հ.Գ. Պաշտոնական Բաքվի շինծու «Խոջալուի ցեղասպանության» մասին թեզի դեմ մենք հիմնականում պայքարում ենք հենց նույն ազերիների միջոցով, որտեղ իր ուրույն տեղն ունեն Այազ Մութալիբովը, Էյնուլա Ֆաթուլաևը, Չինզիզ Մուսթաֆաևը և այլն։ Գագիկ Համբարյան