Ինչու՞ էր Փաշինյանը խոնարհ հարսի պես լսում կաթողիկոսի անունը
Նիկոլ Փաշինյանի անսպասելի այցելությունը Սևանի Սուրբ Հրեշտակապետաց եկեղեցու Արտաքսման կիրակի օրվա պատարագին, որի ընթացքում հնչել է Գարեգին Բ-ի անունը՝ նախընտրական շոու՞, դիրքերի զիջու՞մ, թե՞ սադրանք է։ Կարծում եմ երեքն էլ չկան, քանի որ շոուի կամ նախընտրական PR- ի դեպքում քարոզչությունը պետք է տեսանելի լիներ, նախապես կազմակերպված մեդիա ուղերձ, շեշտադրում կամ քարոզչական որևէ բաղադրիչ, իսկ այցը անսպասելի էր։ Դիրքերի զիջում չէ, որովհետև նման դեպքում պետք է լիներ հռետորաբանության մեղմացում, հրապարակային ընդունում նախկին դիրքորոշման սխալի մասին կամ քաղաքական կոնկրետ քայլ, օրինակ օրենսդրական կամ վարչական գործողություն։
Զիջումը սովորաբար արվում է ճնշման տակ։ Այստեղ մենք չենք տեսնում ճնշման ֆոն, որտեղ իշխանությունը ստիպված էր գնալ եկեղեցի «հաշտության» համար։ Սադրանք չէ, որովհետև նման ժամանակ կտեսնեինք հրապարակային հայտարարություն, ակնարկ կամ սիմվոլիկ ժեստ, փորձ եկեղեցական կարգի վրա ազդեցություն ունենալու։ Նման փորձեր չեղան։ և պատարագը ընթացել է բնականոն, կանոնակարգված ձևով, առանց խախտման։
Իսկ ո՞րն էր նպատակը։ Ավելի հավանական է, որ սա տարածք չզիջելու շարժում է, քան շոու, քաղաքական զիջում կամ սադրանք։ Փաշինյանը՝ պարտվելով Եկեղեցու դեմ հնարավոր արշավում և հասկանալով, որ ընդդիմությունը այդտեղ դիրքեր է գրավում ու ինքը դուրս է մնում, փորձում է իր դիրքերը ամրացնել։ Նա տեսնում է, որ Եկեղեցին մնում է ընդդիմության տարածքում, ու ժողովուրդը համախմբվում է Եկեղեցու շուրջը։ Նա իր քայլով ասում է՝ ես դուրս չեմ մղվում Եկեղեցուց և ժողովրդի հետ եմ։ Նա հոգևոր ու մշակութային տարածք է ուզում գրավել։ Եկեղեցին դիտարկում է որպես արժեքային կապիտալ, որին կառչում է՝ իր իշխանությունը, աթոռը պահելու համար։ Սա ոչ զիջում է, ոչ բաց պայքար։ Ավելի շատ քարտեզի վրա իր կետը պահելու գործողություն է։
Համոզվել է, որ ուժով չի կարող հաղթել։ Եկեղեցական տարածքը նաև քաղաքական սիմվոլիկ տարածք է։ Ով այդ դաշտից դուրս է մղվում, կորցնում է ոչ թե ընտրական տոկոսներ, այլ արժեքային կապիտալ։ Իսկ Փաշինյանի արժեքային կապիտալը իր աթոռն է։ Այդ պատճառով նա խոնարհ հարսի պես լսում էր կաթողիկոսի անունը և ձայն չէր հանում։ Սա ժամանակավոր սառեցման քաղաքականություն է։
Հասմիկ Բաբաջանյան
«Հրապարակ օրաթերթ»
