Այդ խոշոր ուժերն իրենք պետք է միավորվելու առաջարկ անեին, որպեսզի ոչ մի ձայն չփոշիանար

«Հրապարակի» զրուցակիցը քաղաքագետ Երվանդ Բոզոյանն է:

- Վաղարշապատի ընտրություններից արդեն 5 օր անցել է, սակայն քննարկումները չեն դադարում, մեղավորների փնտրտուք է գնում, ասում են, որ անցողիկ շեմը չհաղթահարած ընդդիմադիր ուժերը վատ ազդեցություն ունեցան եւ փոշիացրին ընտրողի ձայները, ինչը բացառապես ձեռնտու է իշխող ուժին: Ինչպե՞ս կմեկնաբանեք:

- Այսպես ասեմ` այն կուսակցությունները, որոնք չհաղթահարեցին անցողիկ շեմը եւ ավագանի չանցան, փաստացի փոշիացնելով իրենց ձայները, չեմ կարծում, թե արժանի են մեծ քննադատության, որովհետեւ ո՞վ էր փոքր ուժերին առաջարկել միավորվել: Այդ խոշոր ուժերն իրենք պետք է միավորվելու առաջարկ անեին, որպեսզի ոչ մի ձայն չփոշիանար: Սովորաբար քաղաքականության մեջ, այլ երկրների քաղաքական փորձը նույնպես դա է ցույց տալիս: Ստացվում է, որ նման քննադատություններով փոքր ուժերին ասում են` դուք մի զբաղվեք քաղաքականությամբ, այլ գնացեք տուն: Դա շատ էգոիստ, ոչ քաղաքական ու ոչ իրատեսական մոտեցում է, եւ այդպես չի կարելի վարվել: Մեծ ուժերը պետք է փոքր ուժերին կոնսոլիդացիա առաջարկեին․ այդպես են վարվում բոլոր առաջադեմ երկրներում: Նույն Իվանիշվիլին ի՞նչ արեց, նա բոլորին հավաքեց ու գնաց հաղթանակի: Նույնն արեց Հեյդար Ալիեւը՝ 1993 թվականին, երբ Մոսկվայից եկավ, նա բոլոր միջին եւ փոքր կուսակցություններին հավաքեց իր կողքը, մեծ դաշինք կազմեց եւ Էլչիբեյին հեռացրեց իշխանությունից: Ցավոք, Հայաստանում նման բան տեղի չի ունենում, ես ունեմ այդ հարցի պատասխանը, սակայն չեմ ուզում խոսել այդ մասին…. ինձ համար ամեն ինչ պարզ է: Այո, փոշիացված ձայները շահավետ են իշխանությունների համար, բայց դրա մեղավորն այդ ուժերը չեն, մեղավոր են նրանք, ովքեր ունեն կայուն ձայներ, սակայն պատասխանատվություն չեն վերցնում իրենց վրա, ավելորդ ամբիցիաները, մեծամտությունը պետք է մի կողմ թողնել եւ կարողանալ մեծ կոնսոլիդացիա ապահովել:

- 2026-ի համապետական ընտրությունների համար Վաղարշապատի ընտրությունը կարո՞ղ է դաս լինել:

- Եթե 2026-ի շեմին կարողանան մեծ կոնսոլիդացիայի հասնել խոշոր ուժերը, ապա, միանշանակ, հաջողություն ենք արձանագրելու, սակայն եթե ընտրություններին ընդդիմությունը մասնակցի ջլատված, առանձին-առանձին, կրկին 4 տոկոսը չեն հաղթահարելու շատերը, ձայներ են փոշիացնելու, եւ նորից իշխանության ջրաղացին, փաստորեն, ջուր է լցվելու: Կան տեսակետներ, որ փոքր ուժերը պետք է իրենց կուսակցական ամբիցիաները մի կողմ դնեն, թեպետ դա էլ է ճիշտ, սակայն նրանց պետք է հստակ առաջարկություն անեն խոշոր ուժերը: Օրինակ` «Մայր Հայաստանը» ոչ մի ձայն չի փոշիացրել, հավաքել է անհրաժեշտ ձայները, այդպես է եղել նաեւ Գյումրիում, Երեւանում: «Մայր Հայաստանը» նման պրոբլեմ չունի, ձայներ փոշիացնելու, սակայն, անկախ ամեն ինչից, եթե մենք ուզում ենք, որ 2026-ին իսկապես հասնենք իշխանափոխության, այլ ոչ թե մանդատ ու աթոռ ստանանք` առանց ոչ մի բանի հասնելու, ապա այս հարցերին պետք է շատ լուրջ մոտենանք: Այն պատասխանատու դեմքերն ու գործիչները պետք է փոքր ուժերի հետ առաջարկությամբ գնան կոնսոլիդացիայի, որպեսզի ընտրություններին հաղթի խոշոր միավորը: Ես ասում եմ տարրական փաստեր, որոնք հայտնի են տարբեր երկրներին, սակայն, ցավոք, Հայաստանում այս հարցերը դեռ քննարկվում են:

- Բայց նույն «Մայր Հայաստանը», չլինելով խոշոր ուժ, հաղթահարեց շեմը: Վաղարշապատում ո՞վ էր այն խոշոր ուժը, որը պետք է կոնսոլիդացիայի գնար:

- Բոլորս էլ հասկանում ենք, թե Հայաստանում ովքեր են խոշոր ուժերը, եւ խոսքը որ գործիչների մասին է: Ամեն ինչ հստակ է: Շատ կարեւոր է, որ նրանք ոչ թե քննադատեն, թե ինչու փոքր ուժերը չեն միանում իրենց, նման բան չի կարող լինել: Ի՞նչ են առաջարկում` Արթուր Վանեցյանը գնա տուն ու էլ չզբաղվի՞ քաղաքականությամբ: Պատասխանատվությունը մեծ ուժերի վրա է: Ինչ վերաբերում է «Մայր Հայաստանին», ապա այն ոչ մեծ ուժ է, ոչ էլ փոքր, սակայն իր տեղն ունի քաղաքական դաշտում: Ես սա ասում եմ որպես մարդ, որը ոչ թե մտահոգ է տեղեր զբաղեցնելով, այլ մտահոգ է իշխանափոխությամբ: Մեր նպատակն այն չէ, որ մանդատներ ստանանք: Մեր նպատակն իշխանությանը հեռացնելն է: Կա գլխավոր հարց` երկիրը փրկելու հարցը: Մեզ համար երկրի առաջնային խնդիրները կարեւոր են բոլոր տեսակի կուսակցական շահերից: Մենք դա ապացուցել ենք բոլոր ընտրությունների ժամանակ: 2023 թվականին, Երեւանի ավագանու ընտրությունների ժամանակ, առանց երկար-բարակ մտածելու, մենք մեր աջակցությունը հայտնեցինք Հայկ Մարությանին, առանց նրան կասկածելու, քանի որ նա էր ամենաշատ քվեներ ստացած ընդդիմադիր ուժը, սակայն հետո հայտնի պատճառներով նա չընտրվեց: Նույնն արել ենք Գյումրիում, պատրաստ էինք անել նույն բանը Վաղարշապատում: Երբ երկիրը դուրս գա այս ծանր վիճակից, երկրորդական հարցերը կքննարկենք այդ ժամանակ, այժմ խոշոր միավոր ձեւավորելու խնդիր ունենք: