Վաշինգտոնը գրավո՞ւմ է ղարաբաղյան դարպասը
Ղարաբաղյան թեման` Սոչիում Սարգսյան-Պուտին հանդիպումից հետո, ինչպես նաև ԵԱՀԿ Մինսկի խմբում ամերիկացի արդեն նախկին համանախագահ Ռիչարդ Հոգլանդի ելույթից հետո կրկին ինտենսիվացել է: Հարկ է նշել, բացի Մադրիդյան սկզբունքների հայտնի վեց կետերի վերընթերցումը, որոնց վրա հերթական անգամ սևեռվել է մեր հանրության մի մասը, առավել ուշագրավ էին` Հոգլանդի այլ մեկնաբանությունները, որոնք հետո տեսանյութի հրապարակման հետ ի հայտ եկան: Մասնավորապես Հոգլանդին, երբ հարցրել էին` հնարավո՞ր է, որ ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահները որոշեն, «ջենտլմենական պայմանագիր» կնքեն, որ խաղաղապահ ուժերը չեն լինելու համանախագահ որևէ երկրից, և ո՞վ կարող է խաղաղապահ առաքելություն իրականացնել, հաշվի առնելով տարբեր երկրների բախվող շահերը, նա պատասխանել էր. «Դուք օգտագործեցիք «ջենտլմենական պայմանագիր» եզրը, այդ սահմանումն օգտագործվել է նախկինում: Հենց այս պահին համանախագահներով մենք ակտիվորեն չենք քննարկում խաղաղապահ ուժերի կազմը: Այդ հարցը իրականում դեռևս չի ծառացել այն ժամանակահատվածում, երբ ես աշխատել եմ իմ լավ գործընկերներ դեսպան Պոպովի և դեսպան Վիսքոնթիի հետ: ԵԱՀԿ-ում կա բաժին, որը կոչվում է Բարձրաստիճան պլանավորման խումբ, դա փոքր գրասենյակ է, սակայն այն պատրաստվում է այն օրվան, երբ կլինի համաձայնագիր, կլինի կարգավորում և խաղաղապահների կարիք կլինի: Որտեղի՞ց են գալու խաղաղապահները, այս հարցի շուրջ վերջին ժամանակներում քննարկում, անշուշտ, չի եղել և անշուշտ որևէ որոշում այս հարցի շուրջ այս պահին չկա: ՄԱԿ-ում իմ ընկերներից ես նաև տեղեկացել եմ, խոսքը քաղաքական բաժնի մասին է, որը ուշադիր հետևում է այս հարցին, որ խաղաղապահների հարցում ՄԱԿ-ը պատրաստ է աջակցություն ցուցաբերել, եթե լինի համապատասխան դիմում: Այնպես որ, կարծում եմ, գոյություն ունեն բազմաթիվ հնարավորություններ, սակայն անշուշտ, որոշումներ կայացված չեն»: Ղարաբաղյան թեմային և ամերիկացի նախկին համանախագահի ելույթին երեկ անդրադարձել է Հայաստանում ԱՄՆ-ի դեսպան Ռիչարդ Միլզը` «Ազատությանը» տված հարցազրույցում, որը նշել է, որ Հոգլանդը խոսել է և վերահաստատել՝ տևական ժամանակ գոյություն ունեցող սկզբունքները, հիմք ենք ԼՂ հակամարտության որևէ կարգավորման համար: Նա ուղղակի շեշտել է, որ այդ վեց սկզբունքները` վերահաստատվել են ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի բոլոր համանախագահող երկրների, ինչպես նաև Հայաստանի կառավարության կողմից` որպես հակամարտության կարգավորման բանակցությունների հիմք: «Ուղղակի կասեմ, որ բոլոր այդ սկզբունքներ բանակցությունների առարկա են, մեկը մյուսից ավելի կարևոր չէ, որևէ նշան չկա, որ մեկը ավելի շուտ է կյանքի կոչվելու, քան մյուսը: Այդ բոլորը մի փաթեթի մաս են, և սխալ կլինի կենտրոնանալ մեկ սկզբունքի վրա, երբ դիտարկում եք կարգավորման համար անհրաժեշտ այս առանցքային սկզբունքները»: Խիստ ուշագրավ է ԱՄՆ դեսպանի` ապրիլյան պատերազմից հետո հայ-ամերիկյան ռազմական ոլորտի համագործակցության մասին դիտարկումը: «Ապրիլին տեղի ունեցած ողբերգական բախումներից հետո մենք հանդիպումներ ունեցանք պաշտպանության նախարարության մեր գործընկերների հետ՝ քննարկելու տեղի ունեցածից արված հետևությունները: Դա վերաբերում էր, մասնավորապես, զինված ուժերի կառուցվածքին, հրամանատարությանը, ներքին հաղորդակցությանը, և քննարկեցինք մեր հնարավոր աջակցությունը, ելնելով ամերիկյան զինված ուժերի փորձից, երբ նրանք՝ բախումներից, մարտական իրավիճակներից հետո զեկույցներ են պատրաստում և վերլուծում են ամեն կոնկրետ դեպքում արված հետևությունները»: Այնուհետև նա հավելում է, որ հայկական զինված ուժերին ԱՄՆ-ի կողմից տրամադրվող աջակցությունը հիմնվում է մեկ սկզբունքի վրա՝ «Մենք ցանկանում ենք օգնել, որպեսզի զինված ուժերը կարողանան ապահովել հայ ժողովրդի, հայոց պետականության անվտանգությունը: Մենք նաև օգնության այլ ծրագրեր ենք իրականացնում, որպեսզի զարգացնենք հայկական զինված ուժերի պաշտպանունակությունը: Մեր դիրքորոշումն այն է, որ Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության կողմերին հարձակողական զենքերի վաճառքը նպատակահարմար չէ: Կարծում եմ դա մի հարց է, որտեղ մենք տարաձայնություններ ունենք Ռուսաստանի հետ»: Իսկ այնուհետև ավելի ուշագրավ ու կոնկրետ գնահատական` այսպիսի հարցին ի պատասխան. «Եթե կողմերից մեկը գար, 5 միլիարդ դոլար դներ սեղանին և ասեր՝ ես ուզում եմ Ձեզ հետ բիզնես անել, ինչպես ռուս պաշտոնյաներն են ասում, և խնդրում եմ վաճառեք մեզ հարձակողական զենքեր, կարծում եք Միացյալ Նահանգները կհրաժարվե՞ր»: Ռիչարդ Միլզը հավելում է . «Ես կարող եմ վստահեցնել, որ մեր ներկայիս քաղաքականության համաձայն մենք այդ առաջարկը կմերժեինք»: Թրամփի ընտրությունից մի քանի ամիս անց, այսպիսով, Վաշինգտոնը սկսել է` «իրերն իրենց անունով կոչել»: Հոգլանդի հեռացմամբ, մեկ անգամ ևս, արձանագրվեց, որ բանակցությունների հիմք են մադրիդյան սկզբունքները: Ապա` քիչ անց, ՀՀ-ում ԱՄՆ դեսպանն էլ «տեղը տեղին» անդրադառնում է ԵԱՀԿ ՄԽ-ում Ռուսաստանի, կարելի է ասել, արատավոր դերակատարությանը` հարձակողական զենք վաճառելու փաստով: Սա ոչ այն ինչ է, եթե ոչ` Վաշինգտոնի կողմից Մոսկվայի դերը ղարաբաղյան կարգավորման գործընթացում` որպես միջնորդի, «բացահայտելը», այն, ինչի մասին ապրիլից հետո Հայաստանում դժգոհում են բոլորը` իշխանությունը, քաղաքական ուժերը, հասարակությունը: Ամերիկյան կողմից ԼՂ խնդրի շուրջ վերջին օրերի ակտիվությունը, թերևս, գալիս է ապացուցելու, որ Վաշինգտոնը Մոսկվային թույլ չի տալու Երևանի ու Բաքվի հետ առանձին խաղալ և Ղարաբաղյան «դարպասը» Մոսկվային չի մնա: Թամար Բագրատունի
Հետևեք մեզ Viber-ում
