Փաշինյանն Արցախը թողել է Մոսկվայի ուսերին, Մոսկվան` Փաշինյանի ու Ալիևի ուսերին, Վաշինգտոնը` Պուտինի ու Ալիևի ուսերին

Ռուսաստանի արտգործնախարար Սերգեյ Լավրովը երեկ հեռախոսազրույց է ունեցել Ադրբեջանի իր գործընկեր Ջեյհուն Բայրամովի հետ: Ըստ Ռուսաստանի ԱԳՆ հաղորդագրության. «Ռուսական կողմն ընդգծել է Լաչինի միջանցքով տեղաշարժը շուտափույթ կերպով լիարժեք բացելու անհրաժեշտությունը, ինչն ամրագրված է 2020թ. նոյեմբերի 9-ի բարձր մակարդակով եռակողմ հայտարարությամբ: Շեշտադրվել է նաև, որ անհրաժեշտ է հասնել փոխադարձաբար ընդունելի լուծումների՝ ուղեկցող բոլոր հարցերի վերաբերյալ, որպեսզի հնարավոր լինի վերականգնել համալիր աշխատանքը հայ-ադրբեջանական կարգավորման առանցքային հարցերի շուրջ՝ համաձայն Ռուսաստանի, Ադրբեջանի և Հայաստանի առաջնորդների պայմանավորվածությունների»:

Այսինքն, Մոսկվան ոչ թե պահանջում է, այլ «ընդգծում» է Լաչինի միջանցքը բացելու անհրաժեշտությունը: Այլ կերպ ասած` «եթե ուզում եք, բացեք, չեք ուզում, դուք գիտեք...»
Երեկ նաև տեղեկանում ենք, որ ԵԱՀԿ մշտական խորհրդում հատուկ նիստ է հրավիրվել, որտեղ խոսել է նաև Ռուսաստանի մշտական ներկայացուցիչ Ալեքսանդր Լուկաշևիչը: Վերջինս էլ` «Հայաստանին և Ադրբեջանին կոչ է անուն «փոխադարձաբար ընդունելի լուծում» գտնել Լաչինի ճգնաժամի» վերաբերյալ:

«Տարածաշրջանում վատթարացող մարդասիրական վիճակը լուրջ մտահոգության տեղիք է տալիս: Բնակությունը չպետք է դառնա Բաքվի ու Երևանի միջև քաղաքական տարաձայնությունների պատանդը: Լաչինի միջանցքը պետք է մնա Ռուս խաղաղապահ զորամիավորման վերահսկողության տակ և օգտագործվի այն նպատակներով, որոնք սահմանված են 2020թ. նոյեմբերի 9-ի հայտարարությամբ: Կոչ ենք անում մեր հայ և ադրբեջանցի գործընկերներին բարի կամք դրսևորել և համատեղ գտնել փոխզիջումային տարբերակ՝ Լաչինի միջանցքի շուրջ իրավիճակի շուտափույթ կարգավորման, հանքավայրերի շահագործման պայմանների համաձայնեցման և էլեկտրամատակարարման խնդիրների կարգավորման համար»,- ըստ aravot.am-ի, ասել է Լուկաշևիչը՝ հավելելով, որ Մոսկվան պատրաստ է այդ գործում աջակցություն ցուցաբերել:

Նրա խոսքով՝ ռուսական կողմը «ինչպես քաղաքական մակարդակով», այնպես էլ «գետնի վրա»՝ շահագրգիռ կողմերի հետ շփումներով ձեռնարկում է «բոլոր հնարավոր քայլերը լարվածությունը թուլացնելու» և իրավիճակը կարգավորելու համար: Ըստ Լուկաշևիչի՝ «կայուն և երկարատև» լուծումը հնարավոր է միայն «Ռուսաստանի, Ադրբեջանի և Հայաստանի առաջնորդների եռակողմ պայմանավորվածության բոլոր դրույթների անշեղորեն կատարման» պարագայում: «Ցանկացած սադրիչ գործողություններ և հրապարակային հարձակում Ռուս խաղաղապահ առաքելության նկատմամբ անընդունելի ենք համարում և կարծում ենք, որ այն վնաս է հասցնում հայ-ադրբեջանական կարգավորման գործընթացին: Ռուս խաղաղապահներն առանցքային դեր ունեն իրենց տեղակայման գոտում անվտանգության ապահովման գործում, ինչը վերահաստել են Ռուսաստանի, Ադրբեջանի և Հայաստանի առաջնորդները Սոչիում հոկտեմբերի 31-ին տեղի ունեցած հանդիպմանը»,- ասել է Լուկաշևիչը:

ԱՄՆ-ն էլ «լրջորեն անհանգստացած է», որ Լաչինի միջանցքն ավելի քան 30 օր արգելափակված է, ինչը Լեռնային Ղարաբաղում առաջացրել է սննդամթերքի, դեղորայքի և այլ պաշարների խիստ պակաս: Այս մասին ԵԱՀԿ մշտական խորհրդում Հայաստանի նախաձեռնությամբ հրավիրված նիստում ասել է ԱՄՆ մշտական ներկայացուցիչ Մայքլ Քարբենթերը՝ հավելելով, որ դրանք անվիճելի փաստեր են: «Մենք կոչ ենք անում Ադրբեջանին և Ռուսաստանին, անհապաղ վերականգնել անխափան տեղաշարժը, համաձայն ստանձնած հանձնառությունների, որոնք հստակ ներառում են երաշխիքներ, ինչպես դուք [ՀՀ արտգործնախարար Արարատ Միրզոյանը] մեջբերեցիք, «Լաչինի միջանցքով երկու ուղղություններով շարժվող մարդկանց, տրանսպորտային միջոցների և բեռների անվտանգության համար»: Լաչինի ճանապարհով մասնավոր և առևտրային բնույթի երթևեկության շարունակական խափանումը կարող է ծանր մարդասիրական հետևանքներ ունենալ Լեռնային Ղարաբաղում ապրող մարդկանց համար։ Մենք շնորհակալություն ենք հայտնում ԿԽՄԿ-ին կարևոր օգնություն ցուցաբերելու համար և կոչ ենք անում Ադրբեջանին ապահովել այս տարածքում ապրող բնակչության մասնավոր իրավունքները, անվտանգությունը և բարեկեցությունը: ԵԱՀԿ բոլոր մասնակից պետությունները պարտավոր են պաշտպանել իրենց տարածքում գտնվող անձանց անվտանգությունը՝ անկախ էթնիկ պատկանելությունից»,- ասել է Քարփենթերը:

Նա նաև նշել է, որ ինքն ակնկալում է, որ բովանդակային քննարկում տեղի կունենա Լեհաստանի նախագահության Կարիքների գնահատման թիմի առաջարկությունների վերաբերյալ: «ԵԱՀԿ-ն և նրա տարբեր ինստիտուտները լավ հնարավորություններ ունեն աջակցելու Հայաստանին և Ադրբեջանին՝ հիմնվելով անվտանգության հարցում մեր համապարփակ մոտեցման վրա և խարսխված մեր արժեքների, սկզբունքների և պարտավորությունների վրա: Մենք ունենք լայնածավալ գործիքակազմ, որը կարող է օգտագործվել այս հակամարտությունում, և մենք պետք է քննարկենք, թե ինչպես կարող ենք դա անել: Միացյալ Նահանգները կոչ է անում Ադրբեջանին և Հայաստանին վերսկսել բովանդակալից բանակցությունները՝ լուծելու իրենց վեճերը։ Համապարփակ խաղաղության համաձայնագիրը միակ ճշմարիտ ուղին է դեպի երկարատև խաղաղություն՝ հիմնված հարաբերությունների կարգավորման և փոխադարձ ճանաչման վրա։ Մենք նաև կոչ ենք անում Ադրբեջանին և Հայաստանին հետաքննել ենթադրյալ վայրագությունները և պատասխանատվության ենթարկել մեղավորներին»,- ասել է ԱՄՆ ներկայացուցիչը՝ հավելելով, որ ԱՄՆ-ը պատրաստ է աշխատել երկու երկրների հետ երկկողմ և բազմակողմ ձևաչափերով:

Արցախի բլոկադան դարձել է անլուծելի խնդիր Հարավային Կովկասում խաղացողների համար, հարցը մտել է փակուղի: Բոլորը խոսում են, հորդորում, կոչերով հանդես գալիս, իսկ Արցախում ուղղակի խաղաղապահ առաքելություն իրականացնող երկրի` Ռուսաստանի ներկայացուցիչն էլ, փաստորեն, Հայաստանին ու Ադրբեջանին է կոչ անում` «փոխադարձաբար ընդունելի լուծում» գտնել Լաչինի ճգնաժամի» շուրջ:

Այսինքն, Փաշինյանն Արցախը թողել է Մոսկվայի ուսերին, Մոսկվան` թողել է Փաշինյանի ու Ալիևի ուսերին, իսկ ԱՄՆ-ը հորդորում է, որ Պուտինն ու Ալիևը բացեն Լաչինի միջանցքը:

Մետաքսյա Շալունց