Կոնսենսուս կա՝ Հայաստանին օգնելու հարցում

ՀԱՊԿ պետությունների առաջնորդները ժամանում են Երևան: Հայաստան են ժամանել նաև Ղազախստանի, Ղրղըզստանի և Տաջիկստանի նախագահները։

Ժամը 14-ի դրությամբ Ռուսաստանի նախագահ Վլադիմիր Պուտինը դեռ չէր ժամանել միայն:

44-օրյա պատերազմից հետո սա Վլադիմիր Պուտինի առաջին այցն է Հայաստան։
Երևանում այսօր անցկացվում է ՀԱՊԿ գագաթնաժողովը:

Հայաստանին օգնելու՝ ՀԱՊԿ Անվտանգության խորհրդի որոշումը, ընդհանուր առմամբ, համաձայնեցվել է, այսօր Երևանում՝ ՀԱՊԿ անդամ երկրների Արտաքին գործերի նախարարների խորհրդի, Պաշտպանության նախարարների խորհրդի և Անվտանգության խորհուրդների քարտուղարների նիստում ասաց ՀԱՊԿ գլխավոր քարտուղար Ստանիսլավ Զասը։

Նա ներկայացրեց միջազգային և տարածաշրջանային անվտանգության հարցեր, անդրադարձավ նաև հայ-ադրբեջանական սահմանին տիրող իրավիճակին՝ շեշտելով, որ իրավիճակը դեռ լարված է։

Զասը խոսեց նաև պարբերաբար հնչող կրակոցներից։ «Հայ-ադրբեջանական սահմանին լարվածությունը պահպանվում է։ Այն տեղեկատվությունը, որ հաղորդվում է ՀԱՊԿ հակազդման կենտրոններից, հաստատում է, որ փաստացի ամեն օր փոխհրաձգություն է տեղի ունենում հայ–ադրբեջանական սահմանին։ ՀՀ-ի համար այս սպառնալիքի քննարկմանն են նվիրված եղել ՀԱՊԿ անվտանգության խորհրդի վերջին 3 արտահերթ նիստերն այս տարվա մայիսին, սեպտեմբերին ու հոկտեմբերին։ Հայաստանին աջակցության տրամադրման նախագիծը, որը կազմվել է ՀԱՊԿ մոնիթորինգային առաքելության արդյունքների հիման վրա, ընդհանուր առմամբ համաձայնեցվել է», - ասաց ՀԱՊԿ գլխավոր քարտուղարը՝ չհստակեցնելով, թե ինչ աջակցության մասին է նախագիծը։

Ինչպես նկատում ենք, Զասը չի մանրամասնել, թե որ կողմի պատճառով են կրակոցներ հնչում, այսինքն, գոնե բանավոր կերպով հնչում է անհասցե հայտարարություն, կամ, որ ավելի վատ է, Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև հավասարության նշան է դրվում՝ առանց պատասխանատու կողմին նշելու:

Այնուամենայնիվ Զասի հայտարարությունից տպավորություն է ստեղծվում, որ դաշինքի անդամ երկրներն արդեն համաձայնեցրել են Հայաստանին օգնելու հարցը: Թե ինչ տիպի օգնության մասին է խոսքը՝ պարզ կլինի առաջիկայում:

Հիշեցնենք, որ սեպտեմբերի 13-14-ը հայ-ադրբեջանական սահմանին արյունալի մարտերի կապակցությամբ պաշտոնական Երևանը օգնության համար դիմել էր Ռուսաստանին, ՀԱՊԿ-ին և ՄԱԿ-ի Անվտանգության խորհրդին: ՀԱՊԿ-ը իրավիճակը գնահատելու նպատակով առաքելություն ուղարկեց Հայաստան, օգնության հարցը դեռևս քննարկվում է:

Հայտնի էր, որ ՀԱՊԿ անդամ պետությունների ղեկավարներն այսօր Երևանում քննարկելու են Հայաստանին համատեղ օժանդակություն ցուցաբերելու հարցը։

Ի դեպ, Երևանյան գագաթաժողովին զուգահեռ մայրաքաղաքում սպասվում են բողոքի ակցիաներ ընդդեմ ռազմական դաշինքի։ Քաղհասարակությունը Հայաստանի իշխանություններին կոչ է անում դուրս գալ ՀԱՊԿ-ից։ Նրանց կարծիքով՝ Երևանն այդ քայլին պետք է գնար դեռ երկու ամիս առաջ, երբ ադրբեջանական զինուժը ներխուժեց Հայաստանի ինքնիշխան տարածք ու ռազմական դաշինքը փաստացի մատնվեց անգործության։

Երեկ երեկոյան էլ Պուտինի այցի դեմ Ազգային ժողովրդավարական բևեռն էր բողոքի ակցիա կազմակերպել։ Այն ընթացավ ՀԱՊԿ-ից դուրս գալու կոչերով։

Իսկ Փաշինյանի իշխանությունը մեկ անգամ չէ ու ամենաբարձր մակարդակով է դժգոհել ռազմական դաշինքի փաստացի անգործությունից։

Այսօր արդեն ՀՀ հատուկ հանձնարարություններով դեսպան Էդմոն Մարուքյանը թվիթերի իր միկրոբլոգում անդրադարձել է Ադրբեջանի կողմից հրադադարի խախտման դեպքերին՝ ընդգծելով, որ Ադրբեջանը կրակում է ՀԱՊԿ-ի վրա։

«ՀԱՊԿ գագաթնաժողովի նախօրեին Ադրբեջանը կրակում է Հայաստանի սահմաններին կանգնած զինվորների ու գյուղատնտեսական աշխատանքներով զբաղվող գյուղացիների վրա։ Փաստորեն, Ադրբեջանը կրակում է ՀԱՊԿ-ի վրա, բայց թե ինչ ասելիք ունի ՀԱՊԿ-ը՝ այսօր կտեսնենք», - գրել է Մարուքյանը։

Միևնույն ժամանակ այսօր մայրաքաղաքի այլ հատվածներում՝ ՀԱՊԿ-ական պատվիրակություններին հայաստանցիները դիմավորում են ողջույնի պաստառներով՝ «Բարի գալուստ, մենք միասին ենք»:

Երևանում ընթացող նիստում Հայաստանի, Ռուսաստանի, Բելառուսի, Տաջիկստանի, Ղազախստանի ու Ղրղըզստանի առաջնորդները քննարկում են նաև միջազգային և տարածաշրջանային անվտանգության հրատապ հիմնախնդիրները:

Հիշեցնենք, որ ՀԱՊԿ-ը իրավիճակը գնահատելու նպատակով առաքելություն ուղարկեց Հայաստան, օգնության հարցն արդեն ավելի քան երկու ամիս է՝ քննարկվում է: Երևանը նաև դաշինքի հստակ քաղաքական գնահատականն է ակնկալում։ Քաղաքագիտական շրջանակներում, սակայն, սա քիչ հավանական են համարում։

Սպասվում է, որ գագաթնաժողովը նաև Հռչակագիր կընդունի: Դաշինքի նախագահությունը Հայաստանից կանցնի Բելառուսին։ Այս կապակցությամբ նախագահ Ալեքսանդր Լուկաշենկոն կխոսի դաշինքի առաջնահերթ խնդիրների մասին, որոնք օրակարգում կլինեն Բելառուսի նախագահության շրջանում:

Երևանում ռազմական դաշինքի գագաթնաժողովի շրջանակում սպասվում է նաև Ռուսաստանի նախագահ Վլադիմիր Պուտինի հանդիպումը վարչապետ Փաշինյանի հետ: Այս մասին Կրեմլն էր հայտնել՝ առանց մանրամասնելու, թե երկու երկրների առաջնորդներն ինչ հարցեր են քննարկելու։

Մետաքսյա Շալունց