Նոր սպառնալիքներ. Հայաստանի դեմ պատերազմի «հողը» պատրաստ է

Նիկոլ Փաշինյանը երեկոյան մեկնել է Նյու Յորք: Նրա աշխատակազմի լրատվականի հաղորդագրության համաձայն՝ կառավարության ղեկավարը սեպտեմբերի 22-24-ը կմասնակցի ՄԱԿ-ի Գլխավոր ասամբլեայի 77-րդ նստաշրջանի բարձրաստիճան հատվածին, որի ընթացքում հանդես կգա ելույթով: Այցի շրջանակում նախատեսված են Փաշինյանի մի շարք հանդիպումները տարբեր պետությունների և միջազգային կազմակերպությունների գործընկերների հետ:

Այս օրերին Նյու Յորքում է ՀՀ ԱԳ նախարար Արարատ Միրզոյանը, որը հանդիպումներ է ունենում գործընկերների հետ: Նա ՄԱԿ-ի Գլխավոր ասամբլեայի 77-րդ նստաշրջանի աշխատանքների շրջանակում ելույթ ունենալով ԱՄՆ Միջազգային զարգացման գործակալության կազմակերպած «Ժողովրդավարության արդյունքները» միջոցառմանը, կոչ է արել միջազգային հանրությանը սատարել հայկական ժողովրդավարությանը՝ այդ թվում դատապարտելով և կանխելով Հայաստանի նկատմամբ ագրեսիան։ Այդ միջոցառմանը մասնակցում էին մի շարք պետությունների ղեկավարներ և բարձրաստիճան պաշտոնյաներ, ԱՄՆ պետքարտուղար Էնթոնի Բլինքենը, մասնավոր խոշոր ընկերությունների և հիմնադրամների տնօրեններ:

Հայաստանի արտաքին քաղաքական գերատեսչության ղեկավարը ՄԱԿ-ում նաև հանդիպումներ է ունեցել Սերբիայի, Ավստրիայի արտգործնախարարների, Կոսովոյի փոխվարչապետ, արտգործնախարարի հետ՝ նրանց ներկայացնելով ՀՀ տարածքային ամբողջականության նկատմամբ Ադրբեջանի կողմից սանձազերծված ագրեսիայի մանրամասները և դրա հետևանքով ստեղծված իրավիճակը, ընդգծելով միջազգային հանրության թիրախավորված արձագանքի ու գործուն քայլերի անհրաժեշտությունը:

Երեկ էլ նա հանդիպել է Եվրոպայի խորհրդի գլխավոր քարտուղար Մարիա Պեյչինովիչ Բուրիչի հետ: Ադրբեջանի գործողությունները բացահայտ արհամարհանք են միջազգային իրավունքի հիմնարար նորմերի և Եվրոպայի խորհրդի շրջանակում անդամ երկրների ստանձնած պարտավորությունների նկատմամբ և պետք է համապատասխան հետևանքներ ունենան, ասել է Միրզոյանը:

Նա ներկայացրել է Ադրբեջանի կողմից Հայաստանի ինքնիշխան տարածքի նկատմամբ սանձազերծված ագրեսիայի մանրամասները՝ անթույլատրելի համարելով ադրբեջանական զինված ուժերի կողմից քաղաքացիական բնակչության և ենթակառուցվածքների միտումնավոր թիրախավորման, հայ զինծառայողների և ռազմագերիների նկատմամբ անմարդկային վերաբերմունքի ու խոշտանգումների դեպքերը։

Նա ընդգծել է ՀՀ տարածքային ամբողջականության պահպանման, իրենց նախնական դիրքեր ադրբեջանական զորքերի վերադարձի, հայ ռազմագերիների անհապաղ հայրենադարձման, ինչպես նաև տարածաշրջանում կայունության վերականգնման և խաղաղության հաստատման անհրաժեշտությունը:

Միրզոյանը կարևորել է միջազգային կազմակերպությունների՝ Լեռնային Ղարաբաղ անխափան մուտքի ապահովումը և հույս է հայտնել, որ Արցախի բնակչության հիմնարար իրավունքների պաշտպանության հարցում Եվրոպայի խորհուրդն առավել հաստատակամ և հետևողական կլինի։

Միրզոյանը նույն օրը հանդիպումներ է ունեցել նաև Ցեղասպանության կանխարգելման հարցերով ՄԱԿ-ի գլխավոր քարտուղարի հատուկ խորհրդական Ալիս Վաիրիմու Նդերիտուի, ԱՄՆ Միջազգային զարգացման գործակալության կառավարիչ Սամանթա Փաուերի, Շվեդիայի արտգործնախարար Անն Լինդեի, Նիկարագուայի արտաքին հարաբերությունների նախարար Դենիս Մոնկադայի հետ:

Բացի հայտարարություններից` ի՞նչ կոնկրետ արդյունքներ արձանագրում Փաշինյանի կառավարությունը՝ նոր պատերազմի պայմաններում: Զրո՛, ոչ մի արդյունք, դատարկ խոսքեր, և մեկ էլ մի փոքր հույս, որ Հայաստանի դեմ նոր հնարավոր պատերազմը մի քիչ կուշանա...

Թղթի վրա և գործնականում՝ Ադրբեջանի նկատմամբ պատժամիջոցներ կիրառվո՞ւմ են: Բացի հեռախոսազանգերից՝ այլ միջոցներ նրա նկատմամբ կիրառվո՞ւմ են: Ո՛չ:
Երեկ բառացիորեն Ադրբեջանի նախագահը կրկին սպառնացել է Հայաստանին:

Մինչ Ադրբեջանի արտգործնախարարը ՄԱԿ-ում միջազգային գործընկերների հետ հանդիպումներում խոսում էր խաղաղության գնալու Բաքվի պատրաստակամության մասին, Ալիևը կրկին սպառնում է Հայաստանին: Իլհամ Ալիևն այսօր Լաչինում Հայաստանին զգուշացրել է սադրանքների չդիմել, այլապես «արժանի պատասխան կտան»:

«Այսօր Հայաստանը պետք է լավ մտածի: Ոչ ոք մեզ հետ վերջնագրերով չի կարող խոսել, և թող ոչ ոքի վրա հույս չդնեն: Ես մեկ անգամ ևս ուզում եմ ասել, մեզ ոչ ոք և ոչինչ չի կարող կանգնեցնել: Մենք իրավունքի, արդարության, միջազգային իրավունքի կողմնակից ենք, պաշտպանում, պաշտպանել ու վերականգնել ենք մեր տարածքային ամբողջականությունը: Ողջ աշխարհին ցույց ենք տվել, թե ինչի ենք ընդունակ, մենք ուժով ազատագրեցինք մեր հողը և հպարտանում ենք դրանով: Սեպտեմբերի 13-ին, երբ մեր դեմ հերթական սադրանքը իրականացվեց, ադրբեջանական բանակը պատասխանեց ու թշնամուն իր տեղը դրեց: Ես հուսով եմ, որ սա վերջապես դաս կլինի նրանց: Քանի որ տեսան, որ մեզ ոչ ոք և ոչինչ չի կանգնեցնի: Ոչ մեկի զանգը, ոչ մի հայտարարություն, նախաձեռնություն մեզ չի կանգնեցնի: Մենք մեր հողի վրա ենք ու մեր հողն ենք պաշտպանում»,-հայտարարել է Ալիևը:

Նա պնդել է, թե Հայաստանը խաղաղություն չի ուզում և ռևանշիստական մտքեր ունի: Նա դժգոհել է, թե պաշտոնական Երևանը գրեթե մեկ տարի ձգձգում է սահմանների դելիմիտացիայի գործընթացը, իսկ հիմա այն պարզապես ֆորմալ բնույթ է կրում, և ոչ մի էական բան, քարտեզների մասին քննարկումներ չկան:

Ադրբեջանի նախագահն ասել է, թե ադրբեջանական կողմը 20-րդ դարի և նախորդ ժամանակաշրջանի քարտեզներ ունի, և դրանց հիման վրա պետք է սահմանազատման աշխատանքներ տարվեն: Թե ինչ քարտեզներ են ու արդյոք Հայաստանը ընդունում է դրանք, Ալիևը չի մանրամասնել։ Դեռ անցած տարի Ռուսաստանի նախագահն առաջարկել էր սահմանազատումն իրականացնել ռուսական բանակի գլխավոր շտաբում պահվող քարտեզներով, սակայն մինչ օրս էլ հայտնի չէ՝ որ թվականի քարտեզն է հիմք ընդունվելու դելիմիտացիայի համար։

«Եթե Հայաստանը ուզում է մեզ մեղադրել, թե մենք իրենց տարածք ենք ներխուժել, դա ոչ մի հիմնավորում չունի: Նախ և առաջ, եթե սահմանները լինեին այնտեղ, որտեղ իրենք են ասում, ապա սահմանային ինժեներական աշխատանքներ կտարվեին: Նրանք կարծում էին, թե ողջ Ղարաբաղն ու Զանգեզուրը իրենց է մնալու: Այդ պատճառով էլ ոչ մի բան չեն արել հայ - ադրբեջանական սահմանին», - պնդել է Ալիևը:

Ահա, ցինիզմի ու սանձարձակության նման դրսևորման պայմաններում՝ ՀՀ իշխանությունները Ալիևի հետ կրկին բանակցելու պատրաստակամություն ունեն ու արդեն Ադրբեջանի ԱԳ նախարարի հետ հանդիպեցին, բանակցեցին, իսկ հաջորդ օրն իսկ արդեն Ալիևը շարունակում է սպառնալ...

Ալիևը նաև խոսել է Հայաստանին առաջարկված խաղաղության պայմանագրի մասին՝  նշելով, որ դրա համար Բաքուն Երևանին ներկայացրել է 5 սկզբունք, Հայաստանը դրանք բանավոր ընդունել է, բայց գործնականում ոչինչ չի արվում՝ ժամանակ ձգելով: «Նոյեմբերի 9-ի կապիտուլյացիոն ակտի համաձայն, Հայաստանը պետք է դուրս բերեր իր զինված ուժերը Ղարաբաղից: Դեռ ամբողջությամբ դուրս չեն բերվել:

Հայաստանը պետք է Ադրբեջանը Նախիջևանին կապող միջանցք տրամադրեր: Մինչ օրս ոչ միայն չեն տվել միջանցք, նույնիսկ դրա երթուղին մեզ չեն ասել: Գործնական ոչ մի քայլ չեն արել», - հայտարարել է Ալիևը՝ հավելելով, որ Ադրբեջանը մինչև հաջորդ տարեվերջ Հայաստանի սահման տանող երկաթուղային և ավտոմոբիլային ճանապարհների կառուցումը կավարտի, այնինչ, նրա խոսքով, հայկական կողմում ոչինչ չի արվել և կարծես չեն էլ ուզում անել:

Սա է վիճակը: Նոր պատերազմի համար Ալիևը շարունակում է իր պատկերացմամբ՝ «հիմքեր» ստեղծել: Ահա թե ինչ է տանում Փաշինյանի իշխանության անգործությունը դիվանագիտական ճակատում:

Մետաքսյա Շալունց