Թշնամական երկիրը մխրճվել է քո պետության տարածք, նրա հետ ինչի՞ շուրջ ես բանակցում

Ամերիկյան կողմի նախաձեռնությամբ Նյու Յորքում կայացել է Միրզոյան-Բլինքեն-Բայրամով եռակողմ հանդիպում։ Հիշեցնենք, որ Հայաստանի և Ադրբեջանի արտգործնախարարներ Արարատ Միրզոյանն ու Ջեյհուն Բայրամովը Նյու Յորքում են՝ ՄԱԿ-ի Գլխավոր ասամբլեայի 77-րդ նստաշրջանի շրջանակներում:

Միրզոյանն ու Բայրամովը վերջին անգամ հանդիպել են հուլիսի 16-ին Թբիլիսիում։ Սա Միրզոյանի ու Բայրամովի առաջին երկկողմ հանդիպումն էր։ Արտգործնախարարները Ռուսաստանի արտաքին քաղաքական գերատեսչության ղեկավար Սերգեյ Լավրովի մասնակցությամբ եռակողմ հանդիպում էին ունեցել մայիսին Դուշանբեում:

Միացյալ Նահանգների պետական քարտուղար Էնթոնի Բլինքենի, Հայաստանի արտաքին գործերի նախարար Արարատ Միրզոյանի և Ադրբեջանի արտաքին գործերի նախարար Ջեյհուն Բայրամովի եռակողմ հանդիպումը կայացել է Նյու Յորքի «Փալաս» հյուրանոցում՝ պետքարտուղարի միջնորդությամբ, և մոտ մեկ ժամ է տևել:

Հանդիպման մեկնարկին՝ լրագրողների ներկայությամբ, ուղերձով հանդես է եկել միայն պետքարտուղարը: Նա գոհունակություն է հայտնել ռազմական գործողությունների դադարեցման կապակցությամբ և ասել է, թե և՛ Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը, և՛ Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևն իր հետ հեռախոսազրույցներում փոխանցել են, որ պատրաստ են խաղաղության: Բլինքենը հավելել է «ամուր, կայուն դիվանագիտական ներգրավվածությունը լավագույն ճանապարհն է յուրաքանչյուրի համար»։

Ապա եռակողմ քննարկումները շարունակվել են դռնփակ ռեժիմով:

Դա Հայաստանի և Ադրբեջանի բարձրաստիճան պաշտոնյաների առաջին հանդիպումն է սեպտեմբերի 12-ի լույս 13-ի գիշերը հայկական դիրքերի և խաղաղ բնակավայրերի վրա Ադրբեջանի բանակի ձեռնարկած արյունալի գրոհներից հետո:

Հայաստանի արտաքին գերատեսչության հաղորդագրության համաձայն, Արարատ Միրզոյանն ընդգծել է, որ ադրբեջանական զինված ուժերը պետք է դուրս բերվեն Հայաստանի տարածքից: Նա հայտարարել է, որ ուժի կիրառումը, ինչպես նաև դրա սպառնալիքն անընդունելի են: Միրզոյանի խոսքով՝ իրավիճակի հետագա սրումը կանխելու համար անհրաժեշտ է գործադրել միջազգային մեխանիզմներ: Նա կարևորել է հումանիտար խնդիրները, այդ թվում՝ ռազմագերիներին շուտափույթ հայրենադարձելու անհրաժեշտությունը:

Նախօրեին Հայաստանի Անվտանգության խորհուրդը հայտնել է, որ վերջին բախումների հետևանքով զոհվածների և անհետ կորածների թիվը հասել է 207-ի, երկու քաղաքացիական անձի գտնվելու վայրը հայտնի չէ, 20 զինծառայող գերեվարվել է: Միրզոյանը եռակողմ հանդիպման ընթացքում վերահաստատել է, որ Հայաստանը պատրաստ է ներգրավվել հարաբերությունների համապարփակ կարգավորման գործընթացում։

Ըստ «Թրենդ» ադրբեջանական լրատվական գործակալության, Ջեյհուն Բայրամովը վերջին բախումների համար մեղադրել է հայերին, ասելով, թե հայկական կողմը դիմել է սադրանքների, ինչին ի պատասխան ադրբեջանական կողմը ռազմական գործողություններ է անցկացրել: Բայրամովի փոխանցմամբ՝ տարածաշրջանում վերականգնողական լայնածավալ ծրագրեր իրականացնող և նախկին փախստականներին վերաբնակեցնող Ադրբեջանին իրավիճակի սրումը ձեռնտու չէ:

Բայրամովը պնդել է, թե Ադրբեջանի տարածքը 30 տարի ապօրինի զավթված էր, 44-օրյա պատերազմից հետո Ադրբեջանն առաջարկել է խաղաղություն կնքել և բացել կոմունիկացիաները: Բայրամովի խոսքով՝ Ադրբեջանը պատրաստ է լուծել հումանիտար հարցերը, սահմանազատման ու սահմանագծման աշխատանք իրագործել, սակայն Հայաստանն, իբր, խոչընդոտում է այդ գործընթացները և կոպտորեն խախտում է եռակողմ հայտարարություններով ստանձնած պարտավորությունները: Ադրբեջանի ԱԳ նախարարը Նյու Յորքում ընդգծել է եռակողմ հայտարարություններին և բրյուսելյան վերջին հանդիպման արդյունքներին համապատասխան կայուն խաղաղություն ապահովելու նպատակով երկու երկրների ղեկավարների միջև հրատապ բանակցություններ անցկացնելու պատրաստակամությունը:

ԱՄՆ Պետդեպարտամենտի խոսնակի փոխանցմամբ՝ հանդիպման մասնակիցները «քննարկել են հաջորդ քայլերը, և պետքարտուղար Բլինքենը կողմերին խրախուսել է՝ կրկին հանդիպելու մինչև ամսվա վերջ»: Այլ մանրամասներ Նեդ Փրայսը չի փոխանցում՝ նշելով միայն, որ սրանք կողմերի միջև առաջին ուղղակի բանակցություններն էին վերջին մարտերից հետո:

Ադրբեջանի արտգործնախարարությունը հանդիպման մասին մանրամասներ դեռ չի հաղորդել։ «Մենք միշտ բաց ենք հանդիպումների համար», - ըստ Associated Press-ի` ասել է Ադրբեջանի արտգործնախարարը։ Ջեյհուն Բայրամովը նաև պնդել է, թե Բաքուն «գոհ է Միացյալ Նահանգների հետ հարաբերությունների ներկայիս մակարդակից»։
Այսպես, ըստ լրատվամիջոցների, եռակողմ հանդիպումը տևել է մոտ մեկ ժամ։ Այլ մանրամասներ դեռևս չեն հաղորդվել։

Հիմա, Հայաստանի իշխանությունները մեկ շաբաթ է հայտարարում են, որ Ադրբեջանի զորքերը պետք է դուրս գան ՀՀ ինքնիշխան տարածքից: Դուրս չեն եկել չէ՞... Ինչո՞ւ եք գնում, բանակցում Ադրբեջանի հետ, եթե նրանք ձեր ոչ մի պահանջ չենք կատարում, ավելին, այսպես ասած՝ «թքած ունեն», թե ինչ եք պահանջում:

Մինչդեռ պետք էր հայտարարել՝ քանի դեռ ադրբեջանական ստորաբաժանումները չեն լքել ՀՀ ինքնիշխան երկրի տարածքը՝ ոչ մի բանակցություն՝ որևէ կողմի միջնորդությամբ, ՀՀ ինքնիշխան երկրի տարածքային ամբողջականությունը կարմիր գիծ է, և այդ կարմիր գծերը խախտողները պետք է իմանան, որ որևէ բանակցություն ահաբեկչական պետության հետ բացառվում է:

Հիմա, գնում բանակցում եք, որ էլի կատարեք Ադրբեջանի մյուս պահանջնե՞րը:

Իսկ հետևո՞ւմ եք, թե ինչ են հոխորտում օրինակ Թուրքիայի խորհրդարանի պատգամավորները: Օրերս թուրք պատգամավոր Մուստաֆա Դեսթիչին ասել է, թե՝ «Թուրքիան բավականաչափ հզորություն ունի ջնջելու Հայաստանի պատմությունն ու աշխարհագրությունը»:

Դուք շարունակեք գնալ, բանակցել՝ Հայաստան պետությունը երկրագնդի վրայից «ջնջելու» նպատակ ունեցողների հետ...

Մետաքսյա Շալունց