Փաշինյանի առեղծվածային գործարքը․ վաճառվել է Հայաստանի ֆոնդային բորսան

ՀՀ կենտրոնական բանկի նախագահ Մարտին Գալստյանը և Վարշավայի ֆոնդային բորսայի (ՎՖԲ) կառավարող խորհրդի նախագահ Մարեկ Դիետլը ստորագրել են Հայաստանի ֆոնդային բորսայի (ՀՖԲ) բաժնետոմսերի հսկիչ փաթեթի վաճառքի վերաբերյալ պայմանագիրը:
Վարշավայի Ֆոնդային բորսայի կողմից Հայաստանի ֆոնդային բորսայի ձեռքբերման մտադրության մասին հայտարարվել էր դեռեւս 2020 թ-ի սեպտեմբերի 18-ին, որից հետո իրականացվել են անհրաժեշտ ուսումնասիրությունները, մշակվել է առաջիկա 5 տարվա ծրագիր, և իրականացվել են անհրաժեշտ կորպորատիվ հաստատումները։ Ի վերջո, մի քանի օր առաջ՝ . մայիսի 24-ի նիստում ՀՀ ԿԲ խորհուրդը համաձայնություն է տվել գործարքի իրականացմանը։
Ըստ այդմ՝ ՎՖԲ-ն ձեռք է բերում ՀՖԲ բաժնետոմսերի 65.03 տոկոսը (967 հատ բաժնետոմս), ՀՀ ԿԲ-ն կպահպանի 25.02 տոկոս մասնակցություն, մնացած 9.95 տոկոսը ՀՖԲ սեփական բաժնետոմսերն են։ Գործարքի արժեքը շուրջ 873 մլն ՀՀ դրամ է, որի մի մասը՝ մոտ 499 մլն ՀՀ դրամ, կվճարվի Բաժնետոմսերի գնման համաձայնության ստորագրումից հետո, իսկ մնացած մասը՝ Բաժնետոմսերի գնման համաձայնությամբ նախատեսված գործընթացների ավարտից հետո։
ՀՖԲ-ն Հայաստանում գործող արժեթղթերի կարգավորվող շուկայի միակ օպերատորն է, որն առաջարկում է բորսայական ծառայությունների ամբողջական փաթեթ՝ ցուցակման, առեւտրի, քլիրինգային եւ տեղեկատվական ծառայություններ, այլընտրանքային բորսայական լուծումներ։ Ներկայումս ՀՖԲ-ում ցուցակված է 28 ընկերություն:
Սա բավականին հետաքրքիր գործարք է, որն արժանի է հանրային լայն արձագանքի։
Ինչու է որոշվել Հայաստանի ֆոնդային բորսան հանել վաճառքի, ընդ որում օլտարել լեհաական բորսային, որտեղ, ըստ փորձագետների բավական ակտիվ դերակատարում ունեն թուրքական ընկերությունները։
Ըստ անվտանգության հարցերով փորձագետ, Էներգետիկ անվտանգության ինստիտուտի տնօրեն Վահե Դավթյանի ՖԲ գրառման՝ 2018-ից ի վեր լեհ առանցքային երեք մագնատները՝ Զբիգնև Յակուբասը, Ռոման Կարկոսիկն ու Միխալ Սոլովովը դուրս են բերել սեփական ակտիվները (էներգետիկա, քիմ.ադրյունաբերություն, հեռահաղորդակցություն, երկաթուղի և այլն) Վարշավայի բորսայից։ Նրանց այդ քայլի հնարավոր պատճառներից մեկը թուրքական կապիտալի աճող ակտիվությունն է Վարշավայի ֆոնդային բորսայում։
Ընդհնարապես Լեհաստանի և Հայաստանի միջև դրամաշրջանառության ծավալը շատ քիչ է։ Ընդհանրապես տնտեսական կապերն այդ երկրի հետ բավականաչափ թույլ են՝ Հայաստանի ֆոնդային բորսայի հսկիչ փաթեթին տիրանալու համար։
Հետևաբար, ի՞նչ է թաքնված այս գործարքի հետևում։ Ըստ էության Հայաստանը ֆինանսական կախվածություն կունենա օտարերկրյա կապիտալից, որն այս դեպքում հանդես գալով Լեհաստանի անվան տակ, կարող է հետաքրքիր և անակնկալներով լի տեղաշարժեր առաջ բերել Հայաստանի ֆինանսական շուկայում։

Հայկ Դավթյան