Սոչիի հանդիպումից առաջ Պուտինը Երևան և Բաքու բանագնացներ գործուղեց. Քարտեզ է մշակվում

Վաղը Ռուսաստանի, Հայաստանի և Ադրբեջանի ղեկավարների` Սոչիում կայանալիք եռակողմ հանդիպմանն ընդառաջ երեկ Երևանում էր ռուսական պատվիրակությունը: Ռուսաստանի փոխվարչապետ, Հարավային Կովկասում ճանապարհների ապաշրջափակման հարցով եռակողմ աշխատանքային խմբում ՌԴ ներկայացուցիչ Ալեքսեյ Օվերչուկն ու ՌԴ փոխարտգործնախարար Անդրեյ Ռուդենկոն բանակցում էին Նիկոլ Փաշինյանի հետ:

Ի դեպ, ռուսական պատվիրակությունը նախ հանդիպեց՝ Ադրբեջանի, ապա Հայաստանի իշխանությունների հետ:

Պաշտոնական Երևանի հաղորդմամբ` Նիկոլ Փաշինյանը, Ալեքսեյ Օվերչուկը և ՀՀ փոխվարչապետ Մհեր Գրիգորյանը քննարկել են Հայաստանի և Ռուսաստանի միջև երկկողմ համագործակցության օրակարգին, ինչպես նաև Հայաստանի, Ռուսաստանի և Ադրբեջանի փոխվարչապետերի եռակողմ աշխատանքային խմբի գործունեությանը վերաբերող հարցեր: Անդրադարձ է կատարվել Հարավային Կովկասի տարածաշրջանում տրանսպորտային կոմունիկացիաների վերականգնման հեռանկարներին և Հայաստանի վարչապետի, Ռուսաստանի նախագահի և Ադրբեջանի նախագահի հունվարի 11-ի հայտարարության շրջանակներում իրականացվող աշխատանքի հետագա ընթացքին:
Մինչ այդ, այսօր ավելի վաղ Օվերչուկին և Ռուդենկոյին Բաքվում ընդունել էր Ադրբեջան նախագահ Իլհամ Ալիևը: Բաքվի հաղորդմամբ` կողմերը նույնպես մտքեր են փոխանակել եռակողմ հանձնաժողովի գործունեության, ինչպես նաև հետագա անելիքների վերաբերյալ: Իլհամ Ալիևը շնորհակալություն է հայտնել Ալեքսեյ Օվերչուկին տարածաշրջանի ապաշրջափակման ուղղությամբ գործադրվող ջանքերի համար: «Նշվել է, որ Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև տրանսպորտային հաղորդակցությունների հնարավորինս արագ բացումը կնպաստի տարածաշրջանի կայունությանը և տնտեսական զարգացմանը»,- հաղորդում է Ադրբեջանի նախագահական նստավայրը։

Հաղորդակցության ուղիների ապաշրջափակումից բացի, Ալիևը ռուսաստանցի բարձրաստիճան պաշտոնյայի հետ քննարկել է վերջին պատերազմի հետո Ադրբեջանի վերահսկողության տակ անցած տարածքներում ռուսական ընկերությունների գործունեությանը, ապրանքաշրջանառության ավելացմանը և փոխադարձ ներդրումներին վերաբերող հարցեր:

Սոչիում վաղը կայանալիք եռակողմ՝ Պուտին-Ալիև-Փաշինյան հանդիպման գլխավոր հարցերից մեկը, կասկած չկա, որ «Զանգեզուրի միջանցքի» հարցը կարող է դառնալ, որի շուրջ, Երևանն ու Բաքուն լուրջ տարաձայնություններ ունեն։

Ադրբեջան մեկնելուց առաջ՝ այս ամսվա սկզբին, Ռուսաստանի փոխվարչապետը, հիշեցնենք, որ Երևան էր այցելել և Հայաստանի վարչապետի հետ հանդիպմանը հրապարակավ անդրադարձել բացվելիք ճանապարհների նկատմամբ վերահսկողության խնդիրներին։ «Ճանապարհների նկատմամբ ինքնիշխանությունը պահպանում են այն երկրները, որոնց տարածքով կանցնեն այդ ճանապարհները», - այդ հանդիպման ժամանակ ասել էր նա:

Դրանից մի քանի օր առաջ էլ Ռուսաստանի արտգործնախարարությունն էր մանրամասներ հրապարակել Ռուսաստանի, Ադրբեջանի և Հայաստանի փոխվարչապետերի միջև արդեն շուրջ կես տարի շարունակվող դռնփակ հանդիպումներից։ Մոսկվան, մասնավորապես, հայտարարել էր, թե հանդիպումների 8-րդ փուլի արդյունքում զեկույց է ներկայացվել, որտեղ նկարագրված են երկաթուղային և ավտոմոբիլային կոնկրետ ուղիներ՝ Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև հաղորդակցությունը վերականգնելու համար։ «Այդ ուղիները ելք կունենան հարևան երկրներ, ինչը կբարձրացնի տարածաշրջանի տարանցիկ գրավչությունը և լրացուցիչ ներդրումներ կբերի։ Ռուսաստանի և Հայաստանի համար բացվում են լրացուցիչ հեռանկարներ՝ իրականացնելու «Հյուսիս-Հարավ» միջազգային հաղորդակցության ծրագիրը»,- նշել էր Ռուսաստանի արտգործնախարարությունը։

Անդրադառնալով այսպես կոչված` «Զանգեզուրյան միջանցքի» շուրջ լրատվամիջոցներում շրջանառվող լուրերին` Ռուսաստանի արտաքին քաղաքական գերատեսչությունն ընդգծել էր՝ եռակողմ աշխատանքային խմբի բոլոր անդամները պայմանավորվել են, որ բոլոր ապաշրջափակվող և նոր ստեղծվող տրանսպորտային ուղիները պետք է գործեն այն պետության տարածքային ամբողջականությունն ու ինքնիշխանությունը հարգելու հիման վրա, որի տարածքով դրանք անցնում են:

Այսպիսով, վաղը տարածաշրջանի ապաշրջափակման հարցը կքննարկվի Սոչիում: Կրեմլը հայտնել էր, որ հենց այդ հարցն է լինելու եռակողմ հանդիպման հիմնական թեմաներից մեկը։ «Ազատության» աղբյուրի փոխանցմամբ` Մոսկվան նախաձեռնել է եռակողմ փաստաթղթի ստորագրում, սակայն հայտնի չէ՝ արդյոք այն կներառի նաև տրանսպորտային հաղորդակցության վերաբերյալ հստակ դրույթներ։

Ռուսաստանյան «Коммерсантъ»-ն անդրադառնալով Սոչիում կայանալիք եռակողմ բանակցություններին, իր հերթին գրել է. «Նոյեմբերի 26-ին Նիկոլ Փաշինյանը հազիվ թե կատարի «Զանգեզուրի միջանցքի» հետ կապված Բաքվի բոլոր պահանջները: Այդ պահանջների թվում է միջանցքի արտատարածքային կարգավիճակը։ Նման ելքը Հայաստանի վարչապետի համար քաղաքական ինքնասպանություն կլինի, և Երևանում էլ ավելի մեծ բողոքի ակցիաներ կհրահրի։ Ինքը՝ պարոն Փաշինյանը դա, կարծես, շատ լավ հասկանում է»։ Լրատվամիջոցը հավելում է, թե միջանցքի հարցում Փաշինյանը դեռ կոշտ դիմադրություն է ցույց տալիս: Ինչ վերաբերում է Փաշինյանի ասուլիսին, «Коммерсантъ»-ը գրում է․ «Փաշինյանը փորձեց հանգստացնել Հայաստանի քաղաքացիներին` հայտարարելով, թե Երևանը միջանցքի տրամաբանությամբ հարցեր չի քննարկում»:

Մետաքսյա Շալունց