Փաշինյանն էլ Պուտինին կառաջարկի այդ գործարքը

Վլադիմիր Պուտինը և Ալեքսանդր Լուկաշենկոն Ռուսաստանի և Բելառուսի Միութենական պետության բարձրագույն խորհրդի առցանց նիստի ընթացքում ստորագրեցին Միութենական պետության ինտեգրացիոն դեկրետը: Այս փաստաթուղթը ներառում է տնտեսական ինտեգրմանը վերաբերող 28 միութենական ծրագրեր, այդ թվում՝ նավթի և գազի միասնական շուկա։ Բացի այդ, Ռուսաստանի և Բելառուսի ղեկավարները հաստատել են համատեղ ռազմական դոկտրինը։ Ընդ որում, փաստաթուղթը ստորագրվեց Ռուսաստանի պետական տոնի՝ Ժողովրդական միասնության օրը։ Պուտինն էլ ստորագրման ժամանակ գտնվում էր Սևաստոպոլում։ Իսկ Լուկաշենկոն էլ բողոքեց Պուտինին, որ իրենց հետ Ղրիմ չի տարել։

«Միութենական պետությունը մեզ համար առաջնահերթությունների առաջնահերթությունն է», նշեց Բելառուսի նախագահը։ Պուտինն էլ իր ելույթում հայտարարեց, որ Մոսկվան և Մինսկը «մտադիր են համատեղ դիմակայել ներքին գործերին միջամտելու ցանկացած փորձերի», ինչպես նաև Մոսկվան «կշարունակի օգնություն ցուցաբերել եղբայրական բելառուսցի ժողովրդին»:

Ինտեգրման խորացման շուրջ բանակցությունները եզրափակիչ փուլ են մտել, երբ Լուկաշենկոյին անցած տարի ամռանը և աշնանը Կրեմլի ակտիվ աջակցությամբ հաջողվել էր ճնշել իր իշխանության դեմ զանգվածային ելույթները նախագահական ընտրություններից հետո:

Սակայն բելառուսական ընդդիմության մի շարք ներկայացուցիչներ մտավախություն ունեն, որ Լուկաշենկոն կարող է հանուն Մոսկվայի աջակցության հրաժարվել Բելառուսի ինքնիշխանությունից։

Դե իսկ Լուկաշենկոն պարբերաբար իրարամերժ հայտարարություններ է անում այս թեմայով՝ մեկ ասում է, որ ինքն է Բելառուսի ինքնիշխանության միակ երաշխավորը, մեկ էլ ասում է, թե Մինսկը պատրաստ է Մոսկվայի հետ ցանկացած ինտեգրման։
Ստորագրված Միութենական ծրագրերում չեն ընդգրկվել քաղաքական ինտեգրման հետ կապված նախաձեռնությունները, մասնավորապես՝ իշխանության վերազգային միութենական կառույցների ստեղծումը և միասնական արժույթը։ Այսինքն՝ դե յուրե գոնե Բելառուսը պահպանում է իր ինքնիշխանությունը։

Հիշեցնենք, որ Միութենական պետության գաղափարը ռուսական քաղաքական օրակարգում նորից հայտնվեց 2018թ. նախագահական ընտրություններից հետո, երբ Պուտինը չորրորդ անգամ ընտրվեց նախագահի պաշտոնում։ Լուկաշենկոն, սակայն, ակտիվորեն ընդդիմանում էր ընդհուպ մինչև անցած տարվա ամառ, երբ նախագահական ընտրություններից հետո Բելառուսում բողոքի հսկայական ալիք էր բարձրացել նրա դեմ, և նա կարողացավ իշխանությունը պահպանել միայն Ռուսաստանի աջակցության շնորհիվ։

Այս տարվա սեպտեմբերին արդեն իսկ հայտնի էր, Մոսկվան և Մինսկը մինչև 2023թ. դեկտեմբեր կստորագրեն պայմանագիր միութենական պետության շրջանակներում գազի միացյալ շուկա ստեղծելու մասին, իսկ 2022թ. ռուսական գազի գինը Բելառուսի համար չի փոխվի: Այդ համաձայնությունը ձեռք բերվեց Կրեմլում նախագահներ Վլադիմիր Պուտինի և Ալեքսանդր Լուկաշենկոյի բանակցությունների ընթացքում:

Ըստ Պուտինի, ենթադրվում է ստեղծել նավթի և նավթամթերքի, ինչպես նաև էլեկտրաէներգիայի միացյալ շուկա: Մշտապես ասվել է, որ Պուտինը և Լուկաշենկոն երկու երկրների քաղաքական ինտեգրման հարցեր չեն քննարկել: «Դրա համար նախ պետք է տնտեսական հիմք ստեղծել»,- ասել է Ռուսաստանի նախագահը: «Եթե պետք լինի՝ մենք կվերադառնանք այդ հարցին, գլխավորն այն է, որ քաղաքական ինտեգրումը ցանկանան մեր ժողովուրդները, մենք մեր կողմից չենք ուշացնի»,- ասել է Բելառուսի նախագահը: Լուկաշենկոն մի քանի անգամ ասել է նաև, որ չի քննարկվել միացյալ տարադրամի հարցը, քանի որ երկու երկրների Կենտրոնական բանկերը բացասական են գնահատում այդ գաղափարը:

Եթե Բելառուսում ընդդիմադիրները համարում են, որ Լուկաշենկոն զիջում է երկրի ինքնիշխանությունը, ապա ինչ կլինի Արցախի գրեթե 75 տոկոս կորցրած Հայաստանի դեպքում, եթե Փաշինյանն էլ իր իշխանությունը պահպանելու համար որոշի, որ Ռուսաստանի հետ նմանօրինակ փաստաթուղթ ստորագրել:

Իշխանություն՝ հանուն ՌԴ-ի հետ էլ ավելի ինտեգրման,ամբողջապես կտեղավորվի Փաշինյանի իշխանատենչության, ինչպես նաև տարածաշրջանային խաղացողների շահերի հետ:

Մետաքսյա Շալունց