Մոտեցող պատերազմի շունչը

Մոտեցող պատերազմի շունչը Հունիսի 21-ի լույս 22-ի գիշերը ադրբեջանական հատուկ ջոկատայինների կողմից հակամարտ զորքերի շփման գծում ձեռնարկվել է դիվերսիոն ներթափանցման փորձ: Այս մասին տեղեկացնում է Լեռնային Ղարաբաղի պաշտպանության նախարարությունը։ «Պաշտպանության բանակի մարտական հերթապահություն իրականացնող ստորաբաժանումները, շնորհիվ մարտավարական բարձր պատրաստվածության, դիրքային համակարգերի կահավորվածության և տեխնիկական պատշաճ հագեցվածության, ժամանակին հավաստանշել են դիվերսիոն խմբի առաջխաղացումը և հակառակորդին պատճառելով առնվազն 4 զոհ` հետ շպրտել ելման դիրքեր», հայտնեց Լեռնային Ղարաբաղի ռազմական գերատեսչությունը՝ նշելով, որ ադրբեջանական կողմը հայկական մերձդիրքային հատվածում թողել է հատուկ գրոհայինների անձնական պարագաներ»: ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահների տարածաշրջանային վերջին այցից հետո ակնհայտորեն նկատվում է, որ միջնորդներն էական արդյունք չեն գրանցել: Այդ այցից գրեթե 2 շաբաթ անցել է նրանց այցից, դեռևս հայտնի չէ, թե կողմերը հանդիպելու՞ են, թե ոչ, եթե հանդիպելու են` ո՞ր մակարդակով, ԱԳ նախարարների՞, թե՞ նախագահների: Նկատելի է նաև, որ համանախագահները ամեն գնով ցանկանում են Ադրբեջանին ճնշել` սահմանում իրավիճակը չապակայունացնելու հարցում, և իհարկե, նոր լայնածավալ պատերազմի բռնկումը: Համանախագահների վերջին այցը նշանավորվեց նրանով, որ նրանց այցի ավարտին իրար հաջորդեցին ԵԱՀԿ Մինսկի խմբին սատարելու և կողմերին ուղղված կոչեր: ԱՄՆ-ը մտահոգված է Արցախի շփման գծում լարվածության աճով, Միացյալ Նահանգները խորապես մտահոգված են հայ-ադրբեջանական շփման գծում վերջին շաբաթվա ընթացքում հրադադարի խախտման դեպքերով, որոնք հանգեցրել են մի քանի զոհերի, նշվեց ԱՄՆ Պետքարտուղարության տարածած հաղորդագրության մեջ: «Կողմերին կոչ ենք անում խուսափել սրացումից և անհապաղ քայլեր ձեռնարկել շփման գծում և Հայաստանի ու Ադրբեջանի միջազգայնորեն ճանաչված սահմանին լարվածությունը նվազեցնելու համար»,- ասվում էր Պետդեպարտամենտի խոսնակ Հիթեր Նաուերթի հրապարակած հայտարարությունում: Խոսնակը հիշեցնում է, որ հունիսի 19-ին իրենց հայտարարության մեջ ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահները կողմերին կոչ էին արել վերսկսել էական բանակցությունները՝ հիմնված բարեխղճության և քաղաքական կամքի վրա: Համանախագահները այնուհետև ընդգծել էին, որ նման բանակցությունները տարածաշրջանի ժողովրդի համար կայուն խաղաղության հասնելու միակ ճանապարհն են: «Միացյալ նահանգները շարունակում է ակտիվորեն ներգրավել կողմերին: Մեր վաղեմի քաղաքականությունն, որին համակարծիք են Մինսկի խմբի համանախագահները, այն է, որ կարգավորումը պետք է հիմնված լինի միջազգային իրավունքի վրա՝ համաձայն Հելսինկյան եզրափակիչ ակտի, մասնավորապես, ուժի չկիրառման, տարածքային ամբողջականության և ինքնորոշման վրա»,- ասվում էր հայտարարության մեջ: Հաջորդը ԵՄ-ն էր. ԵՄ-ն ակնկալում է լարվածության թուլացում և զսպվածության ցուցաբերում՝ թե՛ գործերում, թե՛ խոսքում: Հրադադարի վերջին խախտումները, որոնց հետևանքով Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության գոտու շփման գծում եղան բազմաթիվ զոհեր ակնհայտ հիշեցում են առ այն, որ ստատուս քվոն անկենսունակ է: Հայաստանի և Ադրբեջանի նախագահները բազմիցս հայտարարել են հրադադարի ռեժիմի պահպանման և այդ հակամարտության խաղաղ հանգուցալուծման նկատմամբ իրենց հանձնառության մասին: Եվրամիությունն իր լիարժեք աջակցությունն է հայտնում Մինսկի խմբի համանախագահների ջանքերին և միանում նրանց հունիսի 19-ի հորդորին, որում կողմերին կոչ է արվում անհապաղ քննարկել հակամարտության գոտում, ինչպես նաև Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև սահմանի ողջ երկայնքով լարվածության նվազեցումը և վերստին ներգրավվել բովանդակային բանակցություններում` դրսևորելով անհրաժեշտ բարեխղճություն և քաղաքական կամք: Հայաստանում Եվրոպական միության պատվիրակություն Եվ, վերջապես, հաջորդ կառույցը` ՄԱԿ-ն էր, որը կոչ արեց Հայաստանին ու Ադրբեջանին վերսկսել բանակցությունները: ՄԱԿ-ը կիսում է ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահների մտահոգությունները հայ-ադրբեջանական շփման գծում հրադադարի ռեժիմի խախտման վերաբերյալ, նշվեց ՄԱԿ-ի գլխավոր քարտուղարի խոսնակի տեղակալ Ֆարհան Հաքի տարածած հաղորդագրության մեջ. «Մենք կիսում ենք համանախագահների մտահոգությունները հրադադարի ռեժիմի վերջին խախտումների վերաբերյալ, որոնք հանգեցրել են շփման գծում ցավալի կորուստների: Մենք միանում ենք նրանց ուղերձին՝ զերծ մնալ հետագա սրացումից և քայլեր ձեռնարկել լարվածությունը թուլացնելու ուղղությամբ: Մենք նաև միանում ենք համանախագահներին՝ կոչ անելով կողմերին վերսկսել էական բանակցությունները՝ հիմնված բարեխղճության և քաղաքական կամքի վրա: ՄԱԿ-ը պատրաստ է անհրաժեշտության դեպքում աջակցել այդ ջանքերին»: Այսպիսով, միջազգային կառույցները մի կողմից իրենց հայտարարությունների առատությամբ փաստում են, որ հետևողականորեն ուշադրության առանցքում են պահում ԼՂ խնդիրը, մյուս կողմից, սակայն, նրանք իրենց ակտիվությամբ նաև ի ցույց են դնում այն անելանելի վիճակը, որում հայտնվել է ղարաբաղյան բանակցային գործընթացն ընդհանուր առմամբ: Հայտարարությունների այս առատությունը փաստում է, որ միջազգային հանրությունը փորձում է կանխել լայնածավալ պատերազմի բռնկումը, քանի որ զգում է, թե որքան մոտ է այն: Թամար Բագրատունի