Փաշինյանի խոստացած սենսացիան․ ստախոսություն կառավարության նիստում

Դեռևս 2018 թվականի օգոստոսին, երբ վարչապետի աթոռին Նիկոլ Փաշինյանը նոր-նոր էր նստել, բավականին խրոխոստ հայտարարություններ էր անում։ Իհարկե, դրանք հետագայում բացարձակապես իրականություն չդարձան, ճիշտ հակառակը, խնդիրները, որոնց մասին Փաշինյանը խոսում էր, ոչ միայն չեն լուծվել, այլև էլ ավելի է սրվել։
Ահավասիկ 2018 թվականի օգոստոսի 6-ին Փաշինյանի գլխավորությամբ տեղի ունեցած խորհրդակցության ընթացքում քննարկվել են ոռոգման շրջանի հրատապ լուծում պահանջող խնդիրները: «Ընդհանրապես, Սևանա լճի այսօրվա իրավիճակը մեզ ստիպում է արձանագրել, որ պետք է դադարենք Սևանին վերաբերվել որպես խաղալիք կամ ջրի տարա: Դա բացարձակապես անթույլատրելի է, և Սևանին որպես ջրի տարա վերաբերվելու գործելակերպը, ցավոք, արդեն երկար ժամանակ Հայաստանում վերածվել է պետական քաղաքականության ու դրա հետևանքները մենք այսօր տեսնում ենք: Հույս ունեմ, որ ներկաները հենց այս տրամադրությամբ և տրամադրվածությամբ են եկել այսօրվա քննարկմանը: Մենք պետք է այս փակ ու անցանկալի շղթան ի վերջո ճեղքենք»: Այնուհետև պատասխանատուներրը ներկայացրել են ջրամբարների լցվածության մակարդակի, ոռոգման սեզոնը լիարժեք փակելու համար անհրաժեշտ ջրի քանակի, ճեղքվածքը լրացնելու հնարավոր միջոցառումները։
Թերևս հենց այս միջոցառումների արդյունքում, արդեն 2021 թվականի մայիսի 10-ին՝ ԱԺ ընտրություններից առաջ, պառլամենտի ամբիոնից Փաշինյանը հայտարարեց սպասվող սենսացիայի մասին․ <<Առաջիկայում սպասվում է մեր կառավարման սենսացիոն նորություններից մեկը, 2021 թվականի հունիս-հուլիս ամիսներին Սևանա լճի մակարդակը ամենաբարձրը կլինի վերջին 60 տարվա ընթացքում>>,- ԱԺ հատուկ նիստում հայտարարեց վարչապետի թեկնածու Նիկոլ Փաշինյանը: «Ասում են՝ անձրև, ձյուն շատ է եկել, դրա համար է Սևանա լճի մակարդակն այդքան բարձր լինելու: Այսինքն՝ անձրև և ձյուն վերջին 60 տարում Հայաստանում չէ՞ր տեղացել»,- հնարավոր ընդդիմադիրներին այսպես հակադարձելով, թեման փակեց Փաշինյանը և արձանագրեց, որ սա սպասվող սենսացիան ջրային ռեսուրսների կառավարման բոլորովին նոր որակի արդյունքն է։

Բայց, այն ինչ եղավ դրանից հետո, իրավամաբ չափազանց հուզիչ է։ Կառավարության վերջին նիստում տարածքային կառավարման նորանշանկ նախարար, Գեղարքունիքի նախկին մարզպետ Գնել Սանոսյանը բառացի հայտարարեց, որ այս պահի դրությամբ Սևանա լճի մակարդակը նախորդ տարվա համեմատ 4 սանտիմետրով ցածր է։ Չնայած այդ հանգամանքին ջրառը լճից էականորեն կավելացվի։ Ոռոգման նպատակով 2021թ․-ի Սևանա լճից բացթողման 170 մլն մ³ չափաքանակը նախատեսվում է դարձնել մինչև 245 մլն մ³, քանի որ
օգոստոսի 5-ի տվյալներով այս տարվա համար նախապես սահմանված թույլատրելի 170 մլն մ³ ջրառից արդեն իսկ կատարվել է 157 մլն մ³-ը։

Գնել Սանոսյանը նաև զեկուցեց, որ շոգ եղանակով և քիչ տեղումներով պայմանավորված` Մարմարիկ, Հրազդան, Քասախ և Ազատ գետերում կտրուկ նվազել է ջրի հոսքը, և ջրապահանջը լրացնելու նպատակով ինչպես ջրամբարներից, այնպես էլ Սևանա լճից իրականացվել են պլանավորածից շուտ ջրի բացթողումներ։ Սևանա լճից ոռոգման նպատակով ջրբացթողումները սկսվել են 10 օր շուտ ։

Այսինքն՝ Նիկոլ Փաշինյանի կողմից կանխատեսվող սենսացիան տեղի ունեցավ ճիշտ հակառակ ուղղությամբ՝ ջրի մակարդակը վերջին 60 տարվա մեջ ամենաբարձրը պիտի լիներ, բայց արի ու տես, որ ջրի մակարդակն իջել է։
Այս փաստը զայրացրեց անգամ Փաշինյանին, որը հայտարարեց, թե մարտ ամսից սկսած` պետական ինստիտուտներն իրեն զեկուցել են, որ այս տարի Սևանա լճի մակարդակն աննախադեպ աճ է գրանցելու։
«Երբ այն ժամանակ զեկուցում էիք, թե Սևանա լճի աննախադեպ բարձր մակարդակ ենք ունենալու, էն ժամանակ չգիտեի՞ք, որ ամառ է գալու, ոռոգում է լինելու։ Եվ երկրորդ, ինչո՞ւ է հուլիսի 2-ին կայացրած այս որոշումը վերջին պահին, ափալ-թափալ , առանց պատշաճ հանրային քննարկումների է կյանքի կոչվում։ Ո՞վ ունի այս հարցերի պատասխանը»,–կառավարության նիստում բորբոքվեց Փաշինյանը։
Ի պատասխան շրջակա միջավայրի նախարար Ռոմանոս Պետրոսյանը նշեց, որ այս տարի աննախադեպ բարձր ջերմային ֆոն կա, ինչը կանխատեսելի էր, սակայն որ այսչափ շոգ ամառ կլիներ` կանխատեսելի չէր։

Փաշինյանն էլ ի պատասխան հակադարձեց, թե մենք կանխատեսելու հարցում շատ լուրջ պրոբլեմներ ունենք ․ <<Այսուհետ յուրաքանչյուրը իր տված կանխատեսման համար պատասխանատվություն է կրելու>>։
Չնայած այս հուզախառը խոսակցությանը՝ կառավարությունն ընդունեց Սևանից կատարվող ջրառի ծավալները մեծացնելու որոշումը։
Ահա այսես՝ մի բան են ասում, մի այլ բան անում։ Բայց կարևորը պողպատե մանդատն է, որն ունեն։ Կուզեն Սևանա լճի ջրառը կավելացնեն, կուզեն լիճը ադրբեջանական կողմին կփոխանցեն՝ սահմանների դեմարկացիայի և դելիմիտացիայի արդյունքում։ Իհարկե, ամեն ինչ արդար է, ուղղակի լիճն է ափսոս։

Հայկ Դավթյան