Մարտին Գալստյանի նախընտրական նվերը Նիկոլ Փաշինյանին

 Կենտրոնական բանկը հունիսի 15-ին վերանայել է տնտեսական աճի կանխատեսումը: Ըստ այդմ՝ ԿԲ-ն 2021-ի համար տնտեսական աճի 4,6 % կանխատեսում ունի, այն դեպքում, երբ ԿԲ-ի՝ մարտի 16-ի կանխատեսման համաձայն՝ 2021–ի տնտեսական աճը գնահատվել էր 1,4 %։

Կենտրոնական բանկի նախընտրական լավատեսությունը մեղմ ասած անհասկանալի է։ Առջևում խորհրդարանական լարված ընտրություններ են, որոնք որևէ լավատեսական նախադրյալ չեն ապահովում տնտեսության հավելյալ աճի համար։ Որպես կանոն, ընտրությունները մշտապես բացասական են ազդում ներդրումների և տնտեսական ակտիվության վրա ոչ միայն Հայաստանում, այլև ընդհանրապես։ Մեր պարագայում տնտեսական ակտիվության ռիսկը ավելի մեծ է, քանի որ ընտրական թոհուբոհից բացի՝ առկա է նաև հետպատերազմական իրավիճակի գործոնը։ Չի բացառվում նաև նոր ռազմական գործողությունների վերսկսման վտանգը, որոնք հակադարձ համեմատական են տնտեսական աճի ցուցանիշի բարելավման կանխատեսումներին։

ԿԲ նախագահ Մարտին Գալստյանի խոսքով՝ տնտեսական աճի կանխատեսման վերանայման վրա հիմնականում ազդել են ծառայությունների և արդյունաբերության ոլորտում աշխուժությունը։ «Հիմնականում պայմանավորված է ծառայությունների աճով՝ 1,2 %-ից 6,1 % է վերանայվել: Ծառայությունների հետ կապված՝ տեսնում ենք տուրիզմի որոշակի ակտիվացում, արտաքին հատվածից էլ նաև որոշակի ազդակներ ենք ստանում, որ տարին ավելի դրական է լինում, քան նախկինում կանխատեսում էինք։ Եվ արդյունաբերության աճն է՝ 0,7 %-ից` 4,5 տոկոս, որը հիմնականում պայմանավորված է հանքահումքային ապրանքների գների բարձր աճով, բնականաբար, նաև արտահանման և արդյունահանման ծավալների ավելի մեծ լինելով»,- նշել է նա։

Հատկանշական է, որ Հայաստանի 2021թ. պետական բյուջեի մասին օրենքի նախագծով տնտեսական աճը գնահատվում է 3,2 տոկոս։ Ընդ որում, Համաշխարհային բանկի կանխատեսմամբ՝ 2021-ին Հայաստանի տնտեսական աճը կազմելու է 3,4 %, որը չափազանց լավատեսական կանխատեսում էր։ Բայց, արի ու տես, որ Կենտրոնական բանկի նախագահ Մարտին Գալստյանը որոշել է ավելի լավատես լինել՝ թերևս այս կերպ աջակցելով իրեն պաշտոնի նշանակած Նիկոլ Փաշինյանի նախընտրական քարոզչությանը։ Բայց այս շարքում անգերազանցելին դեռևս էկոնոմիկայի նախարար Վահան Քերոբյանն է, որն այս տարվա համար խոստանում է երկնիշ տնտեսական աճ։
Որպես հավելյալ տեղեկատվություն նշենք, որ ԿԲ նախագահի ներկայացրած պատկերը՝ վարկային պորտֆելի վերաբերյալ, փաստում է, որ տնտեսական աճի լավատեսական կանխատեսման հիմքերը իրական չեն։ Մարտին Գալստյանը կարծում է, որ վարկերի տոկոսադրույքները կաճեն։ Սա թերևս պայմանավորված է այն հանգամանքով, որ ԿԲ-ն կրկին բարձրացրել է վերաֆինանսավորման տոկոսադրույքը։ Համաձայնեք, որ բարձր տոկոսով վարկերն ու տնտեսական բարձր աճը մի տեսակ անհամատեղելի իրողություններ են։

Մարտին Գալստյանը նաև տեղեկացրել է, որ 2021 թվականի առաջին 5 ամսվա կտրվածքով սպառողական վարկերի աճի տեմպը բացասական է: Բնակարանի ձեռքբերման հիփոթեքային վարկերն աճել են 13,1%-ով։ Մինչդեռ, առաջին օգտագործման ապրանքների սպառողական վարկերը նվազել են մոտ 4%-ով: Մի տեսակ զարմանալի է, որ մարդիկ սկսել են ավելի լավ ապրել և շատ եկամուտ ստանալ, քանի որ տնտեսությունը սկսել է աճել, մինչդեռ սպառողական վարկեր, որոնք հիմնականում կենցաղային ապրանքների ձեռքբերման համար են տրվում, ավելի քիչ են վերցնել։

 Հայկ  Դավթյան