Պուտինի զանգը. Ալիևը խայթում է ՌԴ-ին ու կրկին հիշում «պատմական» Զանգեզուրը

Ռուսաստանի նախագահ Վլադիմիր Պուտինը հեռախոսազրույց է ունեցել Ադրբեջանի իր գործընկեր Իլհամ Ալիևի հետ: Կրեմլի հաղորդագրության մեջ նշվում է, որ ընդհանուր առմամբ քննարկվել է Լեռնային Ղարաբաղի շուրջ տիրող իրավիճակը: Կողմերը գոհունակությամբ նշել են, որ իրավիճակն ընդհանուր առմամբ կայուն է, հրադադարի ռեժիմը պահպանվում է:

Հաշվի առնելով Բաքվում Ռուսաստանի փոխվարչապետ Ալեքսեյ Օվերչուկի բանակցությունները՝ քննարկվել է Հարավային Կովկասում տնտեսական և տրանսպորտային հաղորդակցությունների կարգավորման աշխատանքների ընթացքը: Այդ համատեքստում դրական գնահատական է տրվել երեք երկրների փոխվարչապետների համանախագահությամբ գործող աշխատանքային խմբին: Քննարկվել են նաև երկկողմ օրակարգի արդիական հարցեր:

Ըստ ամենայնի Պուտինը Ալիևի վերջին օրերի ակտիվության պայմաններում որոշել է ստուգել նրա տրամադրությունները:

Երեկ օրինակ Ալիևը հերթական անգամ Հայաստանի տարածքի նկատմամբ իր հավակնությունները ցուցադրեց՝ կրկին հիշելով Զանգեզուրը: Ադրբեջանի նախագահը կրկնել է Սյունիքի՝ «ադրբեջանական հող» լինելու մասին իր հայտարարությունը, իսկ Հայաստանի իշխանությունը շարունակում է խաղաղասիրության միակողմանի քարոզը: «Այժմ Ադրբեջանի հին հողը՝ Զանգեզուրը, թուրքական աշխարհը միավորելու դեր է խաղալու: Քանի որ Զանգեզուրով անցնող տրանսպորտը, կապը, ենթակառուցվածքային նախագծերը կմիավորեն ամբողջ թյուրքական աշխարհը, ինչպես նաև լրացուցիչ հնարավորություններ կստեղծեն այլ երկրների, այդ թվում`Հայաստանի համար»,-ասել է Ալիևը: Թուրքալեզու պետությունների համագործակցության խորհրդի ոչ պաշտոնական գագաթնաժողովում ունեցած ելույթի ժամանակ նա հայտարարել է, թե ներկայումս ակտիվ աշխատանքներ են տարվում Սյունիքի «միջանցքում»:

Իսկ այսօր արդեն Ալիևը քննադատել է ԵԱՀԿ Մինսկի խմբին, որի անդամ է նաև Ռուսաստանը: Նա հայտարարել է, որ ԵԱՀԿ Մինսկի խումբը Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության լուծման գործում ունեցել է զրոյական արդյունք. «ԵԱՀԿ Մինսկի խումբը ստեղծվել է 1992թ. այդ հարցի լուծման համար և 28 տարի աշխատել է անարդյունք: Մինսկի խմբի աշխատանքը եղել է զրոյական: Մինսկի խմբի համանախագահները աշխարհի առաջատար երկրներ են, միջուկային տերություններ և ՄԱԿ ԱԽ մշտական անդամներ: Իհարկե, եթե Հայաստանի վրա լուրջ ճնշում լիներ, և Ադրբեջանի պահանջները հաշվի առնելով՝ պատժամիջոցներ սահմանվեին, հարցը կարող էր լուծվել խաղաղ ճանապարհով»,- ասել է Ալիևը Թյուրքական պետությունների համագործակցության խորհրդի նիստում: Ալիևի խոսքով՝ դա տեղի չի ունեցել, ընդհակառակը, քայլեր են ձեռնարկվել հարցը սառեցնելու ուղղությամբ:

«Փաստացի, Հայաստանը հրաժարվել է բանակցություններից: Եթե նախորդ տարիներին կար բանակցությունների իմիտացիա, ապա վերջին երկու-երեք տարիներին բաց և ցուցադրական հայտարարվում էր, որ Ադրբեջանին չեն վերադարձվելու ադրբեջանական 5 տարածքները: Բացի այդ, Հայաստանի ղեկավարության անպատասխանատու և սադրիչ գործողությունները բանակցությունները դարձրին գործնականում անիմաստ: Երկու տարի առաջ Հայաստանի առաջնորդն ասաց, որ «Ղարաբաղը Հայաստան է և վերջ»: Իհարկե, մենք պատասխանեցինք դրան, և ամենալուրջ պատասխանը տրվեց մարտի դաշտում: Սակայն դա ինքնին արդեն խոսում է այն մասին, որ Հայաստանի ղեկավարությունը հարցը համարում էր լուծված և չէր ցանկանում վերադարձնել հողերը»,- ասել է Ալիևը:

Միաժամանակ, Ալիևը ցույց է տվել, թե իրավիճակը ԼՂ-ում հանգիստ է: Ըստ նրա՝ նվազագույնի հասցված է համարում Լեռնային Ղարաբաղում իրավիճակի սրման ռիսկերը: Նման գնահատական նա տվել է Ռուսաստանի փոխվարչապետ Ալեքսեյ Օվերչուկի հետ հանդիպման ժամանակ. «Հետկոնֆլիկտային իրավիճակն, ընդհանուր առմամբ, դրականորեն է զարգանում, սրացման ռիսկերը նվազագույնի են հասցված»:
Ստացվում է, որ Ալիևը սկսել է խայթել Ռուսաստանին: Օրեր առաջ էլ Ադրբեջանը պատերազմի ավարտից շուրջ կես տարի անց հայտարարեց, թե Իսկանդերի բեկորներ են գտել: Սրանք քայլեր են, որոնք ընդդեմ Ռուսաստանի են:

Պուտինը, վստահաբար զգացել է Ալիևի մոտ տրամադրության «անկումը», և ըստ ամենայնի որոշակի մշակման աշխատանքներ է տանում, որպեսզի նրա մոտ ագրեսիվ կեցվածքը փոքր-ինչ մեղմի:

Մետաքսյա Շալունց