Հայկական գնացքներին էլ քարերով չե՞ն հարվածելու ազերիները, ավելի բարեկիրթ դարձա՞ն

Հունվարի 30-ին Մոսկվայում Ռուսաստանի, Հայաստանի և Ադրբեջանի փոխվարչապետեր Ալեքսեյ Օվերչուկի, Մհեր Գրիգորյանի ու Շահին Մուստաֆաևի հանդիպման արդյունքում որոշվեց ստեղծել փորձագիտական ենթախմբեր՝ երկաթուղային, ավտոմոբիլային փոխադրումների հարցերով։ Այդ ենթախմբերի առաջին նիստը պետք է կայանա մինչև փետրվարի 5-ը։

Ռուսաստանի, Հայաստանի ու Ադրբեջանի կառավարությունների
Արդեն իսկ ձևավորվել են Ռուսաստանի, Հայաստանի ու Ադրբեջանի կառավարությունների փորձագիտական ենթախմբերը, որոնց կազմավորման վերաբերյալ օրերս Մոսկվայում պայմանավորվել էին երեք երկրների փոխվարչապետերը։

«Երկաթուղային, ավտոմոբիլային և համակցված փոխադրումների հարցերով խմբում հայկական կողմից ներգրավված կլինեն Տարածքային կառավարման, Էկոնոմիկայի, Պաշտպանության, Արտաքին գործերի նախարարությունների և Ազգային անվտանգության ծառայության փորձագետները։ Փոխադրումների ապահովման, այդ թվում՝ անվտանգության, սահմանային, մաքսային, սանիտարական, անասնաբուժական, բուսասանիտարական և այլ տիպի հսկողության հարցերով խմբում ներգրավված կլինեն Պետական եկամուտների կոմիտեի, Էկոնոմիկայի նախարարության, Սննդամթերքի անվտանգության տեսչական մարմնի, Ազգային անվտանգության ծառայության և Արտաքին գործերի նախարարության փորձագետներ»,- ասված է հաղորդագրությունում:
Փոխվարչապետի գրասենյակը այլ տեղեկություն չի հայտնել։

Երկաթուղային կապի վերականգնումը Հայաստանի կարևոր առևտրատնտեսական գործընկերների՝ Ռուսաստանի ու Իրանի հետ, իշխանությունները համարում են, որ դրական ազդեցություն կթողնի հայաստանյան տնտեսության վրա, որը անցած տարի ունեցավ գրեթե ութ տոկոսանոց անկում:

Սակայն իշխանությունները հաշվե՞լ են, թե ինչ մարտահրավերներ կարող են լինել: Տնտեսության անվտանգության ռազմավարության չգոյության պայմաններում՝ Հայաստանը կարող է ողողվել էժան ապրանքներով, ինչի արդյունքում ներքին արտադրությունը կտուժի:

Վիճակագրական կոմիտեի վերջին տվյալների համաձայն` 2020թ. հունվար-նոյեմբեր ժամանակահատվածում Հայաստանի առևտրային առաջին հինգ գործընկեր-երկրներն էին Ռուսաստանը, Չինաստանը, Շվեյցարիան, Իրանը և Գերմանիան։ ՌԴ-ի հետ Երևանի առևտուրը կազմել է նշված ժամանակահատվածում Հայաստանի ողջ արտաքին առևտրի 30.6 տոկոսը կամ 1 միլիարդ 942 միլիոն դոլար, իսկ Իրանի չափաբաժինը 5.7 տոկոս է կամ ավելի քան 360 միլիոն դոլար։

Դարձյալ Վիճկոմի տվյալների համաձայն` 2020թ. հունվար-նոյեմբեր ժամանակահատվածում Հայաստանից արտահանված, ներկրված և ներհանրապետական նշանակության բեռնափոխադրումների ծավալը կազմել է 13 միլիոն 523 հազար տոննա, որից ավտոմոբիլային եղանակով 8 միլիոն 921 հազար տոննան է, երկաթուղով՝ 2 միլիոն 955 հազարը, խողովակաշարով՝ 1 միլիոն 632 հազարը և օդային եղանակով 68.4 հազար տոննան։ Գերակշիռ մասը՝ 65.9 տոկոսն իրականացվել է ավտոմոբիլային եղանակով, երկաթուղով՝ 21.8 տոկոսը։

Հայաստանի իշխանությունները համարում են, որ Հայաստան-Ադրբեջան ճանապարհների ապաշրջափակումը դրական ազդեցություն կթողնի տնտեսության վրա։ Նման կարծիք վերջին անգամ հրապարակավ արտահայտեց Կենտրոնական բանկի նախագահ Մարտին Գալստյանը՝ լրագրողների հետ հանդիպմանը։ Թեև նա զերծ մնաց թվային տվյալներ ներկայացնելուց. «Բոլորի ակնկալիքն այն է, որ տնտեսական ազդեցությունը լինելու է դրական, բայց այս պահի դրությամբ, որ մենք ասենք, որ կոնկրետ վերլուծել ենք, թե տրանսպորտային ծախսերի նվազեցումն ինչ ազդեցություն կունենա ՀՆԱ-ի վրա, արտահանման վրա, չունենք: Թվեր չեմ կարող նշել այս առումով, որովհետև վերլուծություն չունենք»:

Ակնկալիքները մի կողմ, իսկ ՀՀ քաղաքացիների անվտանգության հարցով, ընդհանրապես, անհանգստացող կա՞, երբ ակնհայտ է, որ Ադրբեջանը հայերին «գերեվարելու» քաղաքականություն է տանու, իսկ գերևարվածներին՝ չվերադարձնելու:
Ինչպե՞ս են, հետևաբար կայանալու հաղորդակցման գործընթացները, էլ չենք ասում՝ Ադրբեջանի տարածքով դեպի Ռուսաստանը տեղափոխվելու վտանգները, չէ՞ որ դեռ խորհրդային տարիներից հայտնի էր, որ Հայկական գնացքները Ադրբեջանի կողմից ենթարկվում էին հարձակումների:

Մետաքսյա Շալունց