Թուրքին չհանձնված Արցախն ինչ է Փաշինյանի համար

Անցյալ շաբաթվա վերջին Արցախում, Հադրութի շրջանի՝ հայկական տիրապետության տակ մնացած երկու գյուղերի՝ Խծաբերդի և Հին Թաղերի շրջակայքում տեղի ունեցած մարտերի հետևանքով հայկական կողմն ունի 6 վիրավոր:

Ըստ Հայաստանի պաշտպանության նախարարության՝ ադրբեջանական ուժերը սադրանքի են դիմել։ Պաշտպանական գերատեսչության հաղորդմամբ՝ մի քանի ժամ տևած մարտերի ընթացքում ադրբեջանական ուժերը մտել են Հին Թաղեր և մոտեցել Խծաբերդ գյուղին։ Ավելի ուշ Արտաքին գործերի նախարարությունն էլ հայտնեց, որ ադրբեջանական ուժերը գործողություններն այսօր արդեն շարունակել են Շուշիի շրջանի Մեծ Շեն և Հին Շեն բնակավայրերի ուղղությամբ։

Պաշտոնական Բաքուն հակառակն է պնդում՝ իրենք են պատասխանել հայկական կողմի սադրանքներին։ Ադրբեջանի պաշտպանության նախարարությունը այսօր հայտնել է, որ երեք ադրբեջանցի զինծառայող զոհվել է նոյեմբերի 26-ին Մարտունու շրջանում, ևս մեկը՝ դեկտեմբերի 8-ին՝ Հադրութում։

Հայաստանի ԱԳՆ-ն ընդգծում է՝ ադրբեջանական ուժերի գործողությունները հայկական բնակավայրերի ուղղությամբ նպատակ ունեն արժեզրկել ռուս խաղաղապահների ներկայությունն Արցախում։ Արտաքին գերատեսչությունը նաև նշում է՝ Ադրբեջանը սադրանքները հրահրել է ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահների տարածաշրջան այցելության օրերին, և դրանք ուղղված են համանախագահների ջանքերի դեմ։ Նախարարության պնդմամբ՝ ադրբեջանական վերջին գործողություններն օրերս Բաքվում տեղի ունեցած շքերթի ժամանակ Թուրքիայի և Ադրբեջանի ղեկավարների կողմից հայ ժողովրդին ուղղված ռազմատենչ և անընդունելի հայտարարությունների շարունակությունն են։

ԱԳՆ-ն, կոչ անելով «ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահ երկրներին աներկբա, հստակ և հասցեագրված արձագանքել ադրբեջանական կողմին», ընդգծում է, որ պաշտոնական Բաքվի այս գործողություններն առավել հրամայական են դարձնում «ադրբեջանական վերջին ագրեսիայի հետևանքների վերացումը, այդ թվում՝ Արցախի տարածքների դեօկուպացիան և արցախահայության վերադարձը իրենց բնակության վայրեր»։
Պարզից էլ պարզ է, որ ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահների այցի ֆոնին, Բաքվում կայացած ռազմական շքերթից հետո Թուրքիայի ու Ադրբեջանի իշխանությունները ցույց են տալիս, որ թույլ չեն տալու Արցախի կարգավիճակի շուրջ որևէ քննարկում:
Ալիևն արդեն մի քանի անգամ հասցրել է հայտարարել, որ թույլ չի տալու Լեռնային Ղարաբաղի կարգավիճակի վերաբերյալ որևէ քննարկում, և առհասարակ Ղարաբաղի խնդիրը ինքը լուծել է ռազմական ճանապարհով, այսինքն՝ ըստ նրա՝ Ղարաբաղի հակամարտությունը լուծվել է:

Հիմա հայկական կողմը, պատերազմում կապիտուլյացիայից հետո, ստացվում է, որ պետք է համակերպվի՞ Բաքվի՝ «ոչ մի բանակցություն» սկզբունքի հետ:

Բաքուն շանտաժ է անում, միջնորդների՝ տարածաշրջան գալու օրը նոր սադրանքների է դիմում Ղարաբաղում, մյուս կողմից հարվածի տակ դնելով ռուս խաղաղապահների արդյունավետության հարց հարուցելով: Ու որքան էլ տարօրինակ հնչի՝ Հայաստանում էլ վերոնշյալ գծին «ձայնակցողներ» էլ կան, որոնք դժգոհ են ռուս խաղաղապահների աշխատանքի որակից:

Ինչ ասաց երեկ Փաշինյանը Անվտանգության խորհրդի նիստում: «...նրբությունը նրանում է, որ Խծաբերդ, Հին Թաղեր հատվածը գտնվում է Լեռնային Ղարաբաղի նախկին ինքնավար մարզի վարչական սահմաններից ներս, և հետևաբար լիարժեք այդ պայմանավորվածությունների տրամաբանությունից է բխում, որ պետք է գտնվի հայկական ուժերի վերահսկողության ներքո, որովհետև նոյեմբերի 9-ի դրությամբ այդ տարածքները եղել են հայկական, Պաշտպանության բանակի վերահսկողության ներքո»: Բայց ավելի վաղ՝ նույն Փաշինյանի խոսնակը ոչ ավել, ոչ պակաս ասել էր, որ նշյալ խնդիրների առիթով ռուսներին է պետք դիմել, մեզնից հեռու մնացեք:

Ռուսներն, իհարկե, հասան նաև այդ թեժ կետ, ու հիմա իրավիճակը կայունացել է: Բայց մնում է բաց մի հարց՝ ո՞վ է զբաղվելու Ադրբեջանին չհանձնված Արցախի հայերի անվտանգության պահպանմամբ: Հայաստանն ի՞նչ գործառույթ է իրականացնելու, ի՞նչ պարտավորություն ունի Արցախի հանդեպ՝ անվտանգության տեսանկյունից:
Այսպես, ամեն մի առիթով Հայաստանից ասելու են՝ ռուսներին դիմե՞ք... Ռուսները Արցախը հայկական պահելու գործառույթ իրականացնելու պարտավորությո՞ւն են ստանձնել, թե՞ խաղաղապահ առաքելություն են պարտավոր իրականացնել:

Մետաքսյա Շալունց