Սպառազինության մրցավազք հրահրելու «արվեստը»

Ռուսաստանը մտադիր է 2017թ. Հավաքական անվտանգության պայմանագրի կազմակերպությունում (ՀԱՊԿ) գործընկեր երկրներին նոր սպառազինություն մատակարարել, այդ թվում՝ ուղղաթիռներ, հակաօդային պաշտպանության համակարգեր և զրահատեխնիկա: Այդ մասին «Սպուտնիկ» գործակալության հետ զրույցում ասել է Ռուսաստանի ռազմատեխնիկական համագործակցության դաշնային ծառայության ղեկավար Դմիտրի Շուգաևը: «2017թ. Ռուսաստանը կշարունակի պաշտպանական զինտեխնիկայի մատակարարումները` վերոնշյալ պայմանագրերի համաձայն (Հայաստանի, Բելառուսի և Ղազախստանի հետ պաշտպանության ոլորտում համագործակցության վերաբերյալ պայմանագրերը): Խոսքը նախևառաջ ավիացիոն տեխնիկայի մասին է, մասնավորապես՝ ուղղաթիռներ, հակաօդային պաշտպանության համակարգեր, ինչպես նաև զրահապատ տրանսպորտային միջոցներ»,- ասել է Շուգաևը: Բացի այդ, ՀԱՊԿ գործող գլխավոր քարտուղար Վալերի Սեմերիկովի խոսքով, ՀԱՊԿ-ը կարող է առաջիկա տարիներին իրականացնել իր արագ արձագանքման ուժերին զենքի անվճար մատակարարման ծրագիր: «Ծրագիրը, որը նախատեսում է, թե ինչ տեսակի ռազմական տեխնիկա և արտադրանք և ինչ ժամկետներում պետք է մատակարարվի կոնկրետ պետությանը, պատրաստվել է և գրեթե համակարգվել բոլոր պետությունների հետ, և սպասվում էր, որ այն ուժի մեջ կմտնի 2015-2016 թվականներին: Այնուամենայնիվ, այնպիսի խնդիրների պատճառով, ինչպիսին են ճգնաժամը, պատժամիջոցները և այլ խնդիրներ, մենք որոշեցինք կանգնեցնել այս ծրագրի իրականացումը, բայց միայն անվերադարձ մատակարարումների հարցում»,- ասել է Սեմերիկովը լրագրողներին՝ հավելելով, որ ծրագրի իրագործման ամբողջական վերականգնումը հնարավոր է 2018-2019թթ.: Սեմերիկովը հավելել է, որ այդ ծրագրի իրագործման ֆինանսական բեռի մեծ մասը ստանձնելու է Ռուսաստանը: Մինչ բոլորը բավարարված են զգում Ռուսաստանի քայլից, հիշեցնենք, որ ՌԴ-ն շարունակեց սպառազինության վաճառքը Ադրբեջանին` նույնիսկ ապրիլյան քառօրյայից հետո: Բոլորովին վերջերս` ապրիլի 26-ին, Ադրբեջանի ՊՆ մամուլի ծառայությունը հայտնեց, որ ադրբեջանական կողմը Ռուսաստանից ստացել է սպառազինության և ռազմական տեխնիկայի խմբաքանակ: Հաղորդագրությունը հրապարակվեց Ադրբեջանի ՊՆ կայքում: Ըստ տեղեկությունների` փոխանցված զինտեխնիկան ԲՏՌ-82Ա զրահափոխադրիչներ են: Զինտեխնիկայի հետ Ռուսաստանը տրամադրելու է նաև տեխնիկան շահագործող զինծառայողների ուսուցման ծառայություններ: Նախկինում՝ 2007-2008թթ., Ադրբեջանը Ռուսաստանի պատվիրել և ստացել է ԲՏՌ-80Ա զրահափոխադրիչների ևս մեկ խմբաքանակ՝ 24 մեքենա: Իսկ ավելի վաղ, շուրջ 4 միլիարդ դոլարի սպառազինություն, որից 1 միլիարդ դոլարը` հարձակողական: Ռուսաստանը Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև սպառազինության մրցավազք է ստեղծել, ավելի ճիշտ հրահրել, և դրա ավարտը չի էլ երևում... Վերջերս էլ Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևը հստակ հաստատեց, որ Բաքուն ցանկանում է պաշտպանական ժամանակակից համակարգեր ձեռք բերել: «Այո, մենք բանակցություններ ենք վարում գնումների հետ կապված: Դուք լավ գիտեք, թե որքան զարգացած է ռուսական ռազմական արդյունաբերությունը: Մենք հետաքրքրված ենք հիմնականում ամենաժամանակից պաշտպանական զինատեսակներով: Դա վերաբերում է թե՛ ուղղաթիռային տեխնիկային, թե՛ պաշտպանական ամբողջ կոմպլեքսին»,-ասել է Ալիևը՝ դավոսյան տնտեսական գլոբալ ֆորումի մասնակցության ընթացքում: Ալիևը հայտնել էր, որ կա Ադրբեջանի և Ռուսաստանի միջև զինտեխնիկայի ձեռքբերման նոր պայմանագրերի կնքման լավ հեռանկար: Հիշեցնենք, որ անցյալ տարի դեկտեմբերի 16-ին ՌԴ փոխվարչապետ Դմիտրի Ռոգոզինը մեկնել էր Բաքու՝ Ալիևի հետ քննարկելու ռազմատեխնիկական համագործակցության, սպառազինության նոր մատակարարումներին առնչվող հարցեր: Իսկ արդեն Դավոսում Ալիևի լավատեսությունը, թերևս փաստեց, որ Ռագոզինի այցը հաջողվածներից է եղել` Մոսկվայի համար «նոր բիզնեսի» ծաղկման տեսանկունից: Նկատենք, որ Ադրբեջանը տիրապետում է ռուսական ամենաժամանակակից համակարգերին, ինչպես օրինակ զենիթահրթիռային «ՏՈՐ» և «ԲՈՒԿ» զենիթահրթիռային կայանքները, սակայն դրանք, թերևս բավարար չեն Հայաստանի ԶՈՒ-ին պատկանող «Իսկանդեր» օպերատիվ-մարտավարական հրթիռային համակարգի առկայության դեպքում: Ի դեպ, ռուս ռազմական փորձագետ Եվգենի Դամանցևն մի առիթով ռուսական պաշտոնական «Военное обозрение» պարբերականում հրապարակած հոդվածում գրել էր, որում հայտնում էր, որ Ադրբեջանը Իսրայելից ձեռք է բերել Green Pine ռադիոտեղորոշիչի ժամանակակից համակարգ, ապա ավելացրել, թե դրան ի հակակշիռ ՌԴ-ն Գյումրիի 102-րդ ռազմաբազայում տեղակայել է սեփական արտադրության «Երկինք Մ» համանման, բայց շատ ավելի հզոր համակարգ, որն ունի 1800կմ շառավղով օդային տարածքի հսկողության կարողություն և ունակ է հսկել միաժամանակ 20 բալիստիկ հրթիռի տեղաշարժ: Թամար Բագրատունի