Անդունդն ավելի է խորանում

Երեկ Ստամբուլում Սևծովյան տնտեսական համագործակցության կազմակերպության հիմնադրման 25-ամյակին նվիրված հոբելյանական գագաթաժողովն էր: Սևծովյան տնտեսական համագործակցության կազմակերպությունը հիմնադրվել է 1992 թվականին Ստամբուլում, որին անդամակցում են 12 երկրներ, ներառյալ Հայաստանը: Հայաստանը, որպես ՍՏՀԿ անդամ` Ստամբուլում դեսպան ունի, ամեն տարի Հայաստանն ու Թուրքիան ՍՏՀԿ հարթակում որոշակիորեն շփվում են: Տարիներ առաջ հենց ՍՏՀԿ գագաթնաժողովների ընթացքում Երևան ժամանեցին Թուրքիայի նախկին արտգործնախարարներ Ալի Բաբաջանն ու Ահմեդ Դավութօղլուն: Ինչևէ, երեկ Ստամբուլում անցկացվող Սևծովյան տնտեսական համագործակցության կազմակերպության հիմնադրման 25-ամյակին նվիրված հոբելյանական գագաթաժողովում Թուրքիայի նախագահ Թայիփ Էրդողանը առարկություն է հնչեցրել Հայաստանի փոխարտգործնախարար Աշոտ Հովակիմյանի ելույթի վերաբերյալ: Գագաթաժողովի բացմանը կազմակերպության անդամ երկրները մեկական ելույթ են ունեցել: Հայաստանի ներկայացուցիչ Հովակիմյանը, թուրքական լրատվամիջոցների փոխանցմամբ, արձագանքելով Ադրբեջանի մեջլիսի նախագահ Օգդալ Ասադովի հայտարարությանը, թե «կազմակերպության անդամ երկրներից մեկը դեռ չի հրաժարվել թունավոր գաղափարախոսությունից», իր ելույթում ընդգծել է, որ Սևծովյան տնտեսական համագործակցությունը քաղաքական բնույթի մեղադրանքներ հնչեցնելու տեղ չէ: Ի պատասխան` Թուրքիայի նախագահ Էրդողանը նշել է, թե համաձայն է Հովակիմյանի այն մտքի հետ, որ գագաթաժողովը քաղաքական հարցեր քննարկելու համար չէ, ապա հավելել է․ - «Բայց այստեղ ոչ մի ներկայացուցիչ մեղադրանքներ և գնահատականներ չհնչեցրեց: Դո՛ւք ձեր ելույթը ամբողջությամբ նվիրեցիք քաղաքական գնահատականների»: Միևնույն ժամանակ Թուրքիայի նախագահը իր ելույթում ընդգծել է, որ ՍՏՀԿ անդամ երկրների ընդհանուր նպատակն է ապահովել խաղաղություն, կայունություն և զարգացում այս զգայուն տարածաշրջանում: «Եթե ինձ այսօր հարցնեն, թե որն է կազմակերպության ամենամեծ նվաճումը, ապա ես առանց հապաղելու կնշեմ, որ այս կազմակերպությունը կարողացել է մի սեղանի շուրջ հավաքել երկրների, որոնք տեղակայված են աշխարհի ամենաբարդ շրջաններից մեկում», - ընդգծել է Էրդողանը՝ հավելելով, թե տարածաշրջանի երկրների միջև կարող են քաղաքական և ռազմական որոշ խնդիրներ լինել․ - «Սևծովյան տնտեսական համագործակցության կազմակերպության աշխատանքի արդյունավետությունը կախված է այդ խնդիրների ազդեցությունը նվազագույնի հասցնելու հանգամանքից: Ապագայում կազմակերպությունը պետք է վերածվի մի կառույցի, որը ներդրում կունենա այդ խնդիրների կարգավորման հարցում: Դրա համար պետք է շեշտը դնել ընդհանուր արժեքների վրա և հեռու մնալ անհեռատես քաղաքական վեճերից ու տարաձայնություններից»: Փաստորեն, Հայաստանն այս տարի Ստամբուլի գագաթնաժողովին մասնակցեց Հայաստանի փոխարտգործնախարարի մակարդակով: Այլ կերպ ասած` մասնակցություն` մասնակցության համար ընդամենը: Սա վկայում է այն մասին, որ Հայաստան-Թուրքիա միակ մնացած այս հարթակը ևս, թե՛ Անկարան, թե՛ Երևանը մտադիր չեն օգտագործել նույնիսկ երկկողմ որևէ հարց քննարկելու համար: Ի դեպ, սևծովյան տարածաշրջանի երկու երկրները` Ռուսաստանը և Թուրքիան ստամբուլյան գագաթաժողովը օգտագործել են երկկողմ հարաբերությունների զարգացումը խոչընդոտող խնդիրը հարթելու համար: Ռուսաստանի վարչապետ Դմիտրի Մեդվեդևի և Թուրքիայի վարչապետ Բինալի Յըլդըրըմի հանդիպման արդյունքում երկու երկրների փոխվարչապետներ Արկադի Դվորկովիչն ու Մեհմեդ Շիմշեքը համատեղ հայտարարություն են ստորագրել առևտրի փոխադարձ սահմանափակումները հանելու մասին: Արարողությանը ներկա են գտնվել նաև Ռուսաստանի և Թուրքիայի վարչապետներ Դմիտրի ՄԵդվեդևն ու Բինալի Յըլդըրըմը: Հիշեցնենք, որ երկու երկրների միջև հարաբերությունները սրվել էին Թուրքիայի կողմից ռուսական Սու-24 ինքնաթիռի խոցումից հետո: Միջադեպից հետո Ռուսաստանը պատժամիջոցներ էր սահմանել Թուրքիայի դեմ: Թամար Բագրատունի