Կրեմլում պետք է որոշում կայացնեն

Պաշտոնական Մոսկվան այսօր վերստին ընդգծել է՝ Թուրքիան կարող է ղարաբաղյան հակամարտության կարգավորմանը մասնակցել միայն Հայաստանի ու Ադրբեջանի համաձայնության դեպքում։

Ամենօրյա ճեպազրույցում լրագրողները նախագահ Պուտինի խոսնակ Դմիտրի Պեսկովից հետաքրքրվել են՝ արդյո՞ք Կրեմլում կիսում են այն տեսակետը, որ Թուրքիան պետք է մասնակցի խնդրի կարգավորման շուրջ առաջիկա բանակցություններին։ «Կարևորն այստեղ միայն երկու կողմերի կարծիքն է, նկատի ունեմ՝ Հայաստանի և Ադրբեջանի, քանի որ միայն հակամարտող կողմերը կարող են համաձայնություն տալ կամ ցանկություն հայտնել, որպեսզի այս կամ այն երկիրը մասնակցի բանակցային գործընթացին», - ասել է Պեսկովը։

Մոսկվան վերջին օրերին կրկին շեշտում է Թուրքիայի հետ բանակցելու կարևորությունը: Ակնհայտ է, որ Արցախում արդեն մեկ ամիս ընթացող լայնածավալ պատերազմը Ռուսաստան-Թուրքիա հնարավոր համաձայնության պայմաններում կարող է դադարել:
Ռուս փորձագետները արդեն մի քանի շաբաթ ռուսական հեռուստաեթերում մեկ միտք են կրկնում՝ պետք է կայանա Պուտին-Էրդողան հանդիպում, որպեսզի դադարեցվի պատերազմի՝ աղետի վերածվելու հնարավորությունը:

Իսկ թուրք-ադրբեջանական դաշինքը մինչ այդ շարունակում է սպառնալիքներն ու հոխորտանքները: Ադրբեջանի նախագահը հայտարարել է, թե ղարաբաղյան հակամարտության կարգավորումը հնարավոր է միայն այն դեպքում, եթե հայկական կողմը հրապարակավ ընդունի հիմնարար սկզբունքները։ «Դրանք ենթադրում են Ադրբեջանին հանձնել Ղարաբաղին հարակից 7 շրջանները, ադրբեջանցի փախստականներին ու տեղահանվածներին էլ վերադարձնել Ղարաբաղ՝ իրենց բնակավայրեր», - ըստ «Ազատություն» ռադիոկայանի՝ իտալական Rai-1 հեռուստաընկերությանն ասել է Իլհամ Ալիևը:

Թեև ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի միջնորդ երկրները՝ Միացյալ Նահանգները, Ֆրանսիան, Ռուսաստանը հորդորում են հրադադար հաստատել առանց որևէ նախապայմանի, Ադրբեջանի նախագահը հայտարարել է, թե պատրաստ է շարունակել ռազմական գործողություններն ու վերադարձնել տարածքները՝ ցանկացած գնով։
Ալիևը նաև պնդել է, թե Ֆրանսիայի նախագահն ու Ռուսաստանի արտաքին հետախուզական ծառայության տնօրենը անհիմն հայտարարություններ են անում և հանիրավի մեղադրում Ադրբեջանին և Թուրքիային հակամարտության գոտի սիրիացի վարձկաններ ուղարկելու մեջ։ «Ես ցավում եմ, որ նման անհիմն մեղադրանքներ են հնչում համանախագահող երկրներից՝ Ֆրանսիայից ու Ռուսաստանից», - հայտարարել է Ալիևը։

Այսպես, արդեն մեկ ամիս Ալիևը շարունակում է ստել մի փաստի առիթով, ինչը քաղաքակիրթ աշխարհի առաջնորդեր են հաղորդել, հարյուրավոր հրապարակումներ են եղել օտարերկրյա առաջատար մամուլում, մեկնաբանություն են արել առաջատար փորձագետներ, լրագրողներ, ռազմական լրագրողներ: Սիրիացի վարձկանների մասին տասնյակ հրապարակումներ կան նաև արևմտյան հեղինակավոր պարբերականներում, այդ թվում՝ «Գարդիան»-ում, «Թայմս»-ում, ռուսական «Կոմերսանտ»-ում։

Իրար «պասերով»՝ Բաքուն ու Անկարան շարունակում են «արդարացնել» իրենց ռազմական գործողությունները շարունակելու քայլը, Արցախի խաղաղ բնակչության դեմ շարունակելով ահաբեկչական գործողությունները:

Անկարան կրկին արձագանքել է ղարաբաղյան խնդրին՝ պնդելով, թե ԵԱՀԿ Մինսկի խումբը պետք է աշխատի կոնկրետ արդյունքների հասնելու և խնդիրը վերջնականապես լուծելու ուղղությամբ։ «Որպեսզի ջանքերը ապարդյուն չանցնեն, միջնորդները պետք է բանակցություններ սկսեն՝ ՄԱԿ-ի Անվտանգության խորհրդի բանաձևերին և միջազգային իրավունքի նորմերին համապատասխան։ Հրադադարը միայն այդ դեպքում կարող է տևական դառնալ», - ըստ «Ազատություն» ռադիոկայանի՝ հայտարարել է Թուրքիայի արտգործնախարարության խոսնակ Համի Աքսոյը։

Միջազգային հանրությունը, այդ թվում՝ ԵԱՀԿ Մինսկի խմբում համանախագահող երեք երկրները, մինչդեռ, շարունակաբար հորդորում են Թուրքիային զերծ մնալ այս հարցին միջամտելուց, չբորբոքել խնդիրը և օգտագործել Ադրբեջանի վրա իր ազդեցությունը՝ լարվածությունը թուլացնելու համար։

Արդեն մեկ ամիս շարունակվող պատերազմի ընթացքում Միացյալ Նահանգները, Ֆրանսիան, Ռուսաստանը ամենաբարձր՝ նախագահների ու արտգործնախարարների մակարդակով հորդորում են կողմերին անհապաղ դադարեցնել կրակը՝ առանց որևէ նախապայմանի, սակայն Էրդողանն ու Ալիևը համաձայնեցված տանում են իրենց կործանարար գիծը:

Մոսկվան, ըստ ամենայնի, թուրքական իշխանությունների հետ բանակցություններ կնախաձեռնի մոտ ապագայում: Դատելով Կրեմլի խոսնակի հայտարարությունների հաճախականությունից Թուրքիայի ներգրավվածության թեմայով՝ այդ պահը հասունացել:

Մետաքսյա Շալունց