Պուտինը հարվածեց

Ռուսաստանը ողջունում է Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի և Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևի` Մոսկվայում հանդիպում անցկացնելու ցանկությունը, չորեքշաբթի լրագրողներին հայտնել է Ռուսաստանի ԱԳ փոխնախարար Անդրեյ Ռուդենկոն:

«Մենք տեսել ենք այս հաղորդագրությունները: Մենք ողջունում ենք առաջնորդների ցանկությունը հանդիպել և աշխատել հանուն խաղաղության», - ասել է դիվանագետը՝ պատասխանելով ТАСС-ի համապատասխան հարցին: Երկու երկրների՝ Ռուսաստանի մայրաքաղաքում հանդիպելու պատրաստակամության մասին հայտարարել էին ավելի վաղ ТАСС-ին տված հարցազրույցում:

Վերջին մի քանի օրերին ռուսական մամուլը, նկատվում է, որ թեժ է պահում Մոսկվայում Փաշինյան-Ալիև հանդիպման թեման, թեև որևէ հստակ տեղեկություն չկա այս առումով:
Հոկտեմբերի 19-ին ՏԱՍՍ-ին տված հարցազրույցներում Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանն ու Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևը պատրաստակամություն հայտնեցին հանդիպել Մոսկվայում և բանակցել Ղարաբաղյան հակամարտության շուրջ:

Հայտարարություններին հաջորդեցին տեղեկություններ այն մասին, թե Մոսկվայում ղեկավարների հանդիպումը կայանալու է հոկտեմբերի 22-ին: Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի խոսնակ Մանե Գևորգյանը, անդրադառնալով տեղեկությանը, նշել է, որ այն չի համապատասխանում իրականությանը: «Եթե Մոսկվայում կամ այլ քաղաքում նման հանդիպում նախատեսվի, հանրությունը այդ մասին կիրազեկվի»,- ըստ Տեղեկատվության ստուգման կենտրոնի՝ նշել է Գևորգյանը:

Նշենք, որ Հայաստանի և Ադրբեջանի արտգործնախարարներն այս պահին Մոսկվայում են: Երեկ ուշ երեկոյան հայտնի դարձավ Հայաստանի արտգործնախարար Զոհրաբ Մնացականյանը կարճատև աշխատանքային այցով գտնվում է Մոսկվայում։ Հոկտեմբերի 23-ին Մնացականյանը մեկնելու է Միացյալ Նահանգներ՝ հանդիպելու պետքարտուղար Մայք Փոմփեոյին: Շաբաթավերջին նախատեսված է պետքարտուղարի հանդիպումը նաև Ադրբեջանի արտգործնախարար Ջեյհուն Բայրամովի հետ:

Այս պահին արդեն հայտնի է, որ կարճատև աշխատանքային այցով Մոսկվայում գտնվող ՀՀ ԱԳ նախարար Զոհրաբ Մնացականյանը հանդիպել է Ռուսաստանի ԱԳՆ ղեկավար Սերգեյ Լավրովի հետ: «Օրակարգում ԼՂ հակամարտության գոտում իրավիճակն է և կրակի դադարեցման մասին պայմանավորվածությունների իրականացումը», - նշել է ՀՀ ԱԳՆ մամլո խոսնակ Աննա Նաղդալյանը։ Մնացականյան-Բայրամով նոր հանդիպման, կամ՝ Մնացականյան-Բայրամով-Լավրով եռակողմ հանդիպման մասին տեղեկություններ չկային ի սկզբանե, և քիչ առաջ ՌԴ ԱԳՆ-ն հայտնեց, որ Լավրովը Մնացականյանի ու Բայրամովի հետ առանձին հանդիպումներ է ունեցել, քննարկվել են նախկին պայմանավորվածությունների կատարման ընթացքը:

Լավրովը Հայաստանի և Ադրբեջանի արտգործնախարարների հետ քննարկելու թեմաներ, վստահաբար ունի: Նախ առաջինը՝ հրադադարը, որ Մոսկվան օրեր առաջ նախաձեռնեց կնքել՝ չի պահպանվում: Ադրբեջանն այս հարցում ունի առիթ պարզաբանումներ տալու:
Ավելին՝ Ադրբեջանի ու Թուրքիայի նախագահները հստակ հայտարարում են, թե՝ «մինչև տարածքները չազատեն՝ պատերազմը չի ավարտվի»:

Սա պարզ ուղերձ է միջազգային հանրությանը, որ Թուրքիան թույլ չի տալիս կրակի դադարեցում Արցախում:  Այսինքն՝ Ալիևի ախորժակը «մեծացել» է, իսկ Մոսկվան դա չի կարող հանդուրժել այլևս, և առաջիկա մի քանի օրերին Բաքուն կստանա արժանի «ուղերձներ»:

Հետևաբար՝ որո՞նք են Մոսկվայի պատասխան քայլերը... Մնացականյանի ու Բայրամովի այսօրվա մոսկովյան այցի ու Լավրովի հետ հանդիպման արդյունքները կերևան առաջիկա ժամերին՝ ադրբեջանական կողմի պահվածքից: Արդեն իսկ հայտնի է, որ Ալիևը չեղարկել է գերմանական պարբերականին նախօրոք հարցազրույց տալու պայմանավորվածությունը: Նրա մոտ արդեն որոշակի սառը ցնցուղի էֆեկտ է:

Ինչ վերաբերում է Փաշինյան-Ալիև հնարավոր հանդիպման կազմակերպմանը ռուսական հովանու ներքո, թերևս, պետք է հասկանալ, որ պատերազմի թեժ պահին, Ալիևի կողմից հայ ժողովրդի հասցեին վիրավորական հայտարարություններից հետո առհասարակ՝ ինչ կա քննարկելու ու բանակցելու:

Բայց Մոսկվան կշարունակի աշխատել այս ուղղությամբ և Փաշինյանին ու Ալիևին կնստեցնի բանակցությունների սեղանի շուրջ Լավրովի նշած՝ նախկին պայմանավորվածությունների շրջանակներում:

Պուտինի միջնորդական ջանքերը տապալող Բաքուն պետք է հասկանա, որ այսպես երկար չէր կարող շարունակվել: Էրդողանի հրահանգով պատերազմի շարունակումը նշանակում էր տապալել Պուտինի ջանքերը, իսկ սա վերջնականապես հունից հանում է ռուսական ռազմաքաղաքական ղեկավարությանը, և այն փաստը, որ Լավրովը նորից արտգործնախարարների հրավիրեց Մոսկվա՝ նշանակում է, որ Պուտինի համբերության բաժակն արդեն լցվել է, և ընդդեմ Ադրբեջանի սանձարձակության քայլեր կլինեն առաջիկա մի քանի օրերին:

Ալիևի ախորժակը «մեծացել էր», արդեն Հայաստանի սահմանների ուղղությամբ ԱԹՍ-ներ էին արձակվում, իսկ սա արդեն Հայաստան-Ռուսաստան ռազմավարական դաշնակցային հարաբերությունների դաշտ է. Պուտինը թույլ չի տա ոտնձգություն Հայաստանի օդային տարածքի նկատմամբ:

Մետաքսյա Շալունց