ՍԴ-ն փրկել է Նիկոլ Փաշինյանին

Նախօրեին հայտնի դարձավ, որ Սահմանադրական դատարանը հակասահմանադրական է ճանաչել բանկային գաղտնիքի մասին օրենքը։
«Նախագահի դիմումի հիման վրա՝ «Հայաստանի Հանրապետության քրեական դատավարության օրենսգրքում փոփոխություններ և լրացում կատարելու մասին» Հայաստանի Հանրապետության օրենքի 1-ին հոդվածի 2-րդ կետի և «Բանկային գաղտնիքի մասին Հայաստանի Հանրապետության օրենքում լրացում կատարելու մասին» Հայաստանի Հանրապետության օրենքի 1-ին հոդվածի` Սահմանադրությանը համապատասխանությունը որոշելու վերաբերյալ գործով Սահմանադրական դատարանը որոշել է. «Ազգային ժողովի կողմից ընդունված` «Հայաստանի Հանրապետության քրեական դատավարության օրենսգրքում փոփոխություն և լրացում կատարելու մասին» Հայաստանի Հանրապետության օրենքի 1-ին հոդվածի 2-րդ կետը ճանաչել Սահմանադրության 61-րդ հոդվածի 1-ին մասին, 75, 78 և 79-րդ հոդվածներին հակասող:
Ազգային ժողովի կողմից ընդունված` «Բանկային գաղտնիքի մասին» Հայաստանի Հանրապետության օրենքում լրացում կատարելու մասին» Հայաստանի Հանրապետության օրենքը ճանաչել Սահմանադրության 61-րդ հոդվածի 1-ին մասին, 75, 78 և 79-րդ հոդվածներին հակասող»,- նշված է ՀՀ սահմանադրական դատարանի կողմից նախօրեին տարածած հաղորդագրության մեջ։
Խոսքը ամիսներ առաջ ընդունված օրենսդրական փոփոխության մասին է, որով իրավապահ մարմինները կարող էին հայաստանյան բանկերից ստանալ ցանկացած անձի ֆինանսական շարժին և բանկային գործարքներին վերաբերող, այսինքն՝ բանկային գաղտնիք համարվող տվյալներ: Մինչդեռ մինչ այդ գործող կարգի համաձայն՝ բանկային գաղտնիք հանդիսացող տեղեկություն իրավապահները կարող են ստանալ, եթե տվյալ անձը մեղադրյալ է կամ կասկածյալ: Ժամանակին այս օրենսդրական փոփոխությունը Նիկոլ Փաշինյանը գնահատել էր որպես իր գլխավորած կառավարության «ամենակարևոր ինստիտուցիոնալ բարեփոխումներից մեկը», որի ընդունման հետ կապված կայացվել է քաղաքական որոշում, որպեսզի հնարավոր լինի կոռուպցիայի դեմ ավելի արդյունավետ պայքարել։ Պատճառաբանությունը որ ներկայացվում էր իշխանության կողմից, հետևյալն էր՝ հաճախ այսպես կոչված թալանված միջոցները այլ երրորդ անձի անունով են գրանցվում և ի պահ տրվում բանկերում։ Եթե նշված երրորդ անձի հետ կապված իրավական գործընթաց չկա, նշանակում է իրավապահները չեն կարող նրա ֆինանսները ո՛չ բռնագանձել, ո՛չ էլ նրան կոռուպցիոներ հռչակել։ Իսկ եթե իրավապահներին հասու լինեն ցանկացած անձի բանկային գաղտնիքները, նրանք միշտ կարող են դրանց իրավական գնահատական տալ։
Ժամանակին, երբ օրենքն ընդունվում էր, Կենտրոնական բանկը, որքան էլ տարօրինակ է, ձայն-ծպտուն չհանեց, չնայած որ բանկային համակարգի շահերի պաշտպանությունը նրա առաջնային գործն էր։ Փոխարենը Հայաստանի բանկերի միությունը օրենսդրական փոփոխությանը արձագանքել էր բացասաբար․ «Ընդհանրապես, «Բանկային գաղտնիքի մասին» օրենքը մեծագույն ձեռքբերում է համարվում և իր դրական ազդեցությունն է ունեցել բանկային համակարգի կայացման ու զարգացման վրա: «Բանկային գաղտնիքի մասին» օրենքի շրջանակների ցանկացած նեղացում բացասական ազդեցություն է ունենալու համակարգի վրա, որի հետևանքները ժամանակի ընթացքում նկատելի են լինելու, և այդ տրամաբանությունից ելնելով՝ օրենքի շրջանակի յուրաքանչյուր նեղացում Հայաստանի բանկերի միությունը կդիտարկի որպես հետքայլ»,- ԶԼՄ-ներում արված մեկնաբանության մեջ նշել էր Բանկերի միությունը։
Օրենքն ստորագրելուց առաջ նախագահ Արմեն Սարգսյանը նախագիծը ուղարկել էր Սահմանադրական դատարան։ Հասկանալի է՝ Արմեն Սարգսյանը չէր ուզեցել իր վրա վերցնել խայտառակ օրենքը ստորագրելու կամ մերժելու պատասխանատվությունը։ Սահմանադրական դատարանը հերթական անգամ ստիպված է եղել իր վրա վերցնել Նիկոլ Փաշինյանը բոլշևիկյան հեղափոխության կործանարար քայլին դիամգրավելու պատասխանատվությունը։ Նիկոլ Փաշինյանը դեռևս այս մերժման հետ կապված հայտարարություն չի արել, բայց հավանաբար առաջիկայում Հրայր Թովմասյանին և ՍԴ անդամներին պատերին ծեփելու քաղաքական նոր գործընթաց կսկսվի։
Հակասահմանադրական օրենքի կասեցումն իրականում բոլորի, այդ թվում նաև օրվա իշխանության շահերից է բխում։ Ի վերջո, որևէ իշխանություն հավերժ չէ, և ցանկցած օրենք, որը ներմուծվում է որպես քաղաքական մահակ, մի օր անպայման բումերանգի նման վերադառնում և հարվածում է ներմուծողին։ Այսինքն, այս որոշմամբ, ՍԴ-ն փրկել է առաջին հերթինն Նիկոլ Փաշինյանին ու նրա թիմին։
Հայկ Դավթյան