Նիկոլ Փաշինյանն ուզում է պոլիտբյուրո ստեղծել

Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը Սահմանադրական բարեփոխումների մասնագիտական հանձնաժողովի նիստում հայտարարել է, որ Հայաստանին անհրաժեշտ է նոր սահմանադրություն ոչ թե սահմանադրական բարեփոխում:

«Եկել եմ այն համոզման, որ մեզ ոչ միայն պետք է իրականացնել Սահմանադրական փոփոխություններ, այլ մեզ հարկավոր է դե յուրե նոր Սահմանադրություն ընդունել: Սովորաբար, Սահմանադրության փոփոխությունները կամ բարեփոխումներն արվում են քաղաքական նպատակահարմարություններով, համենայնդեպս, մենք այդպիսի փորձ ունենք, և այդ քաղաքական նպատակահարմարությունների մեջ շատ մեծ դեր են կատարում կոնկրետ տեքստերը, կառուցակարգերը կոնկրետ անձի, անձանց շրջանակի համապատասխանեցնելը: Այս առումով կարծում եմ, որ գուցե այս ընկալումն է մեզ բերել որոշակի խնդիրների: Բայց հիմա եկել եմ այն համոզման, որ ոչ թե քաղաքական անհրաժեշտություն կա՝ նոր Սահմանադրություն փոխելու, այլ կա պետական անհրաժեշտություն՝ նոր Սահմանադրություն ընդունելու>>,- նշել է Փաշինյանը:

Ըստ նրա` Երրորդ հանրապետության պատմության մեջ մենք չենք ունեցել այնպիսի Սահմանադրություն կամ Սահմանադրական փոփոխություն, որ քաղաքացին իրեն մասնակից համարի այդ պրոցեսի, այդ տեքստի և այդ պետական կարգի ձևավորման հետ, քանի որ ավանդաբար սահմանադրական փոփոխություններն արվել են որոշակի քաղաքական շահերից ելնելով: << Մենք պետք է ունենանք Սահմանադրություն, որը կապված չէ կոնկրետ քաղաքական գործչի, կոնկրետ քաղաքական թիմի պատկերացումներն սպասարկելու հետ, որովհետև ես, առավելևս այսօր, եկել եմ այն համոզման, որ մեր պետական խնդիրները կարող են լուծվել, կամ այդ լուծման մեջ առանցքային դերակատարում ունի հանգամանքը, թե ինչքանով է պետական կարգը ձևավորվել քաղաքացու կամքի արտահայտությամբ, ինչքանով է բխում այդ կամքից և ինչքանով է հենված այդ կամքի վրա>>,- նշել է Նիկոլ Փաշինյանը:

Նա նաև խոստովանել է, որ չեն կարող կառավարության կամ քաղաքական մեծամասնության դիրքորոշումները չունենալ կոնկրետ և ուղղակի ազդեցություն: Փաշինյանը նաև շեշտել է, որ կառավարման համակարգի փոփոխություն պետք է տեղի չունենա: Փաշինյանի պատկերացրած նոր սահմանադրությունը պետք է փոփոխություն ապահովի դատական համակարգում և ավելի լայն լիազորություններ տա քաղաքական մեծամասնությանը: Ակնկալվում է մինչև 2020 թ. դեկտեմբերի ավարտն ունենալ հանրային քննարկումների փուլն անցած հայեցակարգ, իսկ մինչև 2021թ. հունիս՝ Սահմանադրական բարեփոխումների նախագիծ։ Նիկոլ Փաշինյանը փորձում է մեկ հարվածով մի քանի նապաստակ որսալ․ նախ հող է նախապատրաստում սահմանադրական հանրաքվեի չեղարկման համար, ապա նաև փորձում պատճառներ գտնել արդարացնելու առաջիկա ձախողումներն ու տապալումները արդարացնելու համար։ Որպես կանոն, նոր սահմանադրություն է ընդունվում այն ժամանակ, երբ նպատակ է դրվում փոխել կառավարման համակարգը։ Իսկ այս դեպքում, եթե կառավարման համակարգը չի փոխվելու, անհասկանալի է, թե որը կարող է լինել նոր սահմանադրություն ընդուելու իմաստը։

Ըստ էության Նիկոլ Փաշինյանը որոշել է նոր սահմանադրությամբ ստեղծել պոլիտբյուրո՝ քաղաքական մեծամասնությանը տալով բոլոր տեսակի, ներառյալ դատական համակարգը վերահսկելու լիազորություն։ Մինչդեռ ժողովրդավարական երկրներում դատական համակարգը անկախ պետք է լինի և՛ օրենսդիր, և՛ գործադիր իշխանությունից, որպեսզի ապահովվի ուժերի լիարժեք հակակշիռ, առանց որի չի կարող լինել իրավահավասարություն և ժողովրդավարություն։ Սահամանադրությունը փոխելով՝ Փաշինյանն ուզում է փակել հետագայում իր իշխանությունը տապալելու բոլոր հնարավոր ճանապարհները, որին հասնելու ամենակարևոր նախապայմանը իշխանահպատակ դատական համակարգ ունենալն է։ Փաստորեն, երկար մտածելուց հետո Նիկոլ Փաշինյանը հասկացել է, որ դատական հեղափոխություն իրականացնելու միակ ճանապարհը սահմանադրությունը փոխելն է։ Թե ինչու այդ նույն բանը Փաշինյանը չէր գիտակցում ապրիլի 5-ին նախատեսված և կորոնավիրուսի պատճառով տապալված Սահմանադրական փոփոխության հանրաքվեի պլանավորման ժամանակ, հայտնի չէ։

Հիշեցնենք, որ ապրիլի 5–ի հանրաքվեի ժամանակ իշխանությունը մտադիր էր ընդամենը պաշտոնանկ անել ՍԴ նախագահին և ՍԴ 6 դատավորների։ Հանարաքվեն, որի համար պետք է ծախսվեր ծուրջ 3 մլրդ դրամ, որևէ այլ փոփոխություն չէր նախատեսում։ Հիմա հանկարծ Փաշինյանը հասկացել է, որ ավելի լավ է միանգամից նոր սահմանադրություն ունենալ։

Հայկ Դավթյան