120 երկրներ անկախ հետաքննություն են պահանջում. Թրամփը զայրացած է, Մերկելն ու Մակրոնը մեղմում են դրությունը

Կորոնավիրուսով վարակվածների թիվն աշխարհում անցավ 5 միլիոնից, մահացել է 325 հազարից ավելի մարդ, հիվանդությունից բուժվածների թիվը 1 միլիոն 980 հազար է:
Ֆրանսիայի նախագահ Էմանյուել Մակրոնը և Գերմանիայի կանցլեր Անգելա Մերկելն օրերս տեսագագաթնաժողով են անցկացրել, որի ընթացքում առաջարկել են Եվրահանձնաժողովին ընդունել տնտեսական աջակցության պլան այն երկրների համար, որոնք առավել շատ են տուժել են COVID-19-ի համաճարակի ժամանակ:

Համատեղ հռչակագրում նշվում է, որ Եվրահանձնաժողովը կարող է 500 միլիարդ եվրոյի չափով հիմնադրամ ստեղծել, և որ օգնության այս ծրագիրը կբարձրացնի մրցունակությունը, կամրապնդի եվրոպական երկրների տնտեսությունների մերձեցումը, թույլ կտա ավելացնել ներդրումները, մասնավորապես՝ բնապահպանական և թվային ոլորտներում, գիտական հետազոտությունների և նորարարությունների բնագավառներում:

Եվրահանձնաժողովը հավանություն է տվել նախաձեռնությանը: Ավելի վաղ Եվրամիությունն արդեն ավելի քան 500 միլիարդ եվրո էր մոբիլիզացրել՝ ձեռնարկություններին, աշխատուժի շուկային աջակցելու և Եվրամիության՝ համաճարակից առավել տուժած երկրներին վարկեր տրամադրելու նպատակով
ԱՄՆ-ի նախագահ Դոնալդ Թրամփն ասել է, որ հիդրօքսիքլորոքին է ընդունում: Մալարիայի դեմ այդ դեղամիջոցը նա բազմիցս գովել է, չնայած դրա՝ որպես կորոնավիրուսի դեմ պրոֆիլակտիկ միջոց օգտագործման վերաբերյալ բժիշկների նախազգուշացումներին: «Արդեն մեկուկես շաբաթ է, ինչ ընդունում եմ այն: Օրական մեկ դեղահաբ», - ասել է ԱՄՆ նախագահը լրագրողներին:

Շաբաթներ առաջ Թրամփը ներկայացրել էր դեղը որպես կորոնավիրուսի դեմ հավանական բուժման միջոց: Այնուամենայնիվ, հետագա ուսումնասիրությունները ցույց տվեցին, որ այն չի օգնում: 73-ամյա Թրամփը, ով ամեն օր ստուգվում է վիրուսի առկայության հետ կապված, հայտնել է, որ հարցրել է Սպիտակ տան բժշկին՝ կարո՞ղ է արդյոք դեղն ընդունել, բժիշկն էլ պատասխանել է. «Եթե ուզում եք»:

Միաժամանակ Թրամփն օրերս նշեց, որ Չինաստանը պետք է պատասխանատվություն կրի ամբողջ աշխարհում կորոնավիրուսի տարածման համար: «Այո, Չինաստանը պետք է պատասխնատվություն կրի իր արածի համար։ Նրանք ամբողջ աշխարհին են վնաս հասցրել: Չինաստանը մեզ հրաշալի «նվեր» է մատուցել, վիրուսն այդ երկրից է եկել, տարածվել Եվրոպայում, այնուհետև՝ նաև ԱՄՆ-ում։ Ամբողջ աշխարհն է այս ահավոր հիվանդությամբ վարակվել»,- նկատել է նախագահը և հավելել, որ վիրուսի տարածումը հնարավոր էր կանգնեցնել ավելի վաղ փուլում։ Սպիտակ տան ղեկավարի խոսքով՝ Չինաստանը չի թողել, որ իր երկրի ներսում վիրուսը տարածվի, սակայն թողել է, որ այն Եվրոպա և ԱՄՆ հասնի։

Կորոնավիրուսի ծագման և տարածման հանգամանքների վերաբերյալ միջազգային հանրության շրջանում օր-օրի խորացող կասկածների ֆոնին` աշխարհի ավելի քան 120 երկրներ կոչ են անում այդ հարցով անկախ հետաքննություն սկսել: Նման նախաձեռնությամբ հանդես են եկել Եվրամիությունն ԵՄ ու Ավստրալիան, ինչին կողմ է արտահայտվել արդեն 122 երկիր, այդ թվում` Հարավային Աֆրիկան, Մեծ Բրիտանիան, Ինդոնեզիան, Ճապոնիան, Հարավային Կորեան: Այս մասին հայտնի դարձավ Ժնևում օրերս մեկնարկած Առողջապահության համաշխարհային ասամբլեայի նախաշեմին:

Ավստրալիայի արտգործնախարար Մերիս Փեյնը հայտարարել է, որ անկախ հետաքննության կողմնակիցները ցանկանում են «օգնել աշխարհին դասեր քաղել, որոնք անհրաժեշտ են առողջության պաշտպանության համար»: Դիվանագետն ավելի վաղ պնդել էր, որ իրականությունը պարզելու համար անհրաժեշտ է միջազգային անկախ հետաքննություն անցկացնել, այլ ոչ թե վստահել այդ գործը Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպությանը (ԱՀԿ), որը շարունակաբար գովեստի խոսքեր է հնչեցնում Չինաստանի հասցեին: Իր հերթին, Եվրամիության արտաքին կապերի խորհրդի մամլո խոսնակ Վիրջինիա Բատու-Հենրիկսոնը նշել է, որ Բրյուսելը մտադիր է այդ հարցով կոնսենսուսի հասնել: «Մեզ պետք է բոլոր հիմնական խաղացողների աջակցությունը, Չինաստանը դրանցից մեկն է», - նշել է նա:

Համաճարակի ճիրաններում հայտնված երկրներին հուզող գլխավոր հարցը սա է՝ արդյո՞ք արվել է հնարավորը՝ կանխելու կորոնավիրուսը, որն աշխարհում խլել է ավելի քան 325 հազար մարդու կյանք՝ վարակելով շուրջ 5 միլիոնի:

Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության ղեկավար Թեդրոս Գեբրեյեսուսը, ելույթ ունենալով ասամբլեայի բացմանը, խոստացավ այդ հարցի պատասխանը տալ ամենամոտ և ամենահարմար պահին` անկախ հետաքննության արդյունքում. «Մենք բոլորս այս համաճարակից դասեր ենք քաղել, յուրաքանչյուր երկիր և յուրաքանչյուր կազմակերպություն, իր փորձից ելնելով, պետք է դասեր քաղեր: Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպությունը հավատարիմ է թափանցիկության, հաշվետվության սկզբունքին և շարունակաբար կատարելագործվելուն»:

Պաշտոնական Պեկինը հաստատեց՝ կողմ է համաճարակի շուրջ անկախ հետաքննությանը, սակայն պայմանով, որ այդ գիտական աշխատանքը գլխավորի Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպությունը՝ պահպանելով անաչառության ու արդարության սկզբունքը: Այս մասին նշել է Չինաստանի առաջնորդ Սի Ծինպինը և հավաստիացրել, որ իր երկիրը ամենայն ազնվությամբ ներկայացրել է կորոնավիրուսի վերաբերյալ ողջ տեղեկատվությունը, դրա տարածման դեմ ձեռնարկած քայլերով և բուժման մեթոդներով: Միաժամանակ, Չինաստանի նախագահը կոչ է արել հետաձգել բոլոր տեսակի հետաքննություններն այնքան ժամանակ, քանի դեռ աշխարհում համաճարակը վերահսկողության տակ չի առնվել: «Համաճարակի նկատմամբ վերահսկողություն հաստատելուց հետո Չինաստանը կաջակցի կորոնավիրուսի համավարակին արձագանքման համաշխարհային քայլերը համակողմանի ստուգելու գաղափարին», - վստահեցրել է Սի Ծինպինը:

Վաշինգտոնն առայժմ չի աջակցել վարակի ծագման շուրջ անկախ հետաքննություն անցկացնելու գաղափարին: ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփն ավելի վաղ հայտարարել էր, թե Վաշինգտոնն ինքը կփորձի պարզել, թե որքանով են հիմնավոր պնդումները, որ կորոնավիրուսը ոչ թե կենդանուց է մարդկանց փոխանցվել, այլ սկիզբ է առել Ուհանի բիոլաբորատորիայում և տարածվել է մարդկային սխալի պատճառով։

Աշխարհում առողջապահական ոլորտը համակարգող կառույցը հերքում է Վաշինգտոնից հնչող մեղադրանքները` պնդելով, թե չունի որևէ լիազորություն՝ ստիպելու կառավարություններին բացահայտել տեղեկատվությունը: Կազմակերպության ղեկավար Թեդրոս Գեբրեյեսուսի համոզմամբ՝ կառույցին փորձում են ներքաշել քաղաքական ֆուտբոլի մեջ:

Առողջապահության ոլորտի փորձագետները կորոնավիրուսի ծագման վերաբերյալ բազմակողմանի և համապարփակ որևէ ուսումնասիրություն մինչ օրս չեն կատարել, մասնագետները նշում են, որ վարակի ծագման վերաբերյալ վերջնական փաստն առայժմ չի հաստատվել, օր-օրի խորացող կասկածները դեռ անպատասխան են մնում:

Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության առաջատար անդամ Գերմանիայի կանցլեր Անգելա Մերկելը, այդուհանդերձ հորդորել է առաջին հերթին կենտրոնանալ համաճարակի վաղ նախազգուշացման արդյունավետ համակարգ ստեղծելու վրա: «Առողջապահության համաշխարհային կազմակերությունը լեգիտիմ գլոբալ հաստատություն է, որի հետ կապված են բոլորը: Այդ իսկ պատճառով, մենք միշտ պետք է մտածենք, թե ինչպես բարելավել կազմակերպությունում գործընթացները, հոգ տանել կայուն ֆինանսավորման համակարգի մասին», նշել է կանցլերը՝ հավելելով. - «Կորոնավիրուսի դեմ պայքարի համար մեզ պետք է ուժեղ ԱՀԿ, իսկ այդ կազմակերպությունը մենք ենք՝ անդամ պետությունները»: Մերկելի այս հայտարարությանը միացել է նաև Ֆրանսիայի նախագահ Էմանյուել Մակրոնը: Նա, իր հերթին, նշել է, որ մահացու վիրուսի դեմ պատվաստանյութի հայտնաբերումը դառնալու է աշխարհի սեփականությունը, և կոչ է արել ապահովել դրա հավասար հասանելիությունը բոլոր երկրների համար:

Ի դեպ, ԵՄ դեղորայքի վերահսկողության գործակալության ղեկավար Գիդո Ռասին ասել է, որ ամերիկյան Գիլիըդս ընկերությունը ստացել է ռեմդեսիվիր դեղը որպես COVID-19 բուժող միջոց կիրառելու նախնական արտոնագիր Եվրոպական դեղամիջոցների գործակալությունը (EMA) արդեն իսկ խորհուրդ է տվել օգտագործել ռեմդեվիսիրը, թույլ տալով դեղամիջոցը տրամադրել հիվանդներին նախքան դրա լիովին հաստատումը:
ԵՄ օրենսդրությունը թույլ է տալիս դեղամիջոցը վաճառել մեկ տարով դաշինքի տարածքում նախքան անհրաժեշտ բոլոր տվյալների հրապարակումը դրա արդյունավետության և կողմնային ազդեցությունների վերաբերյալ: Բացի ռեմդեսիվիրից, Ռասին նշել է, որ COVID-19- ը բուժող այլ միջոցներից են մոնոկլոնային հակամարմինների վրա հիմնված դեղամիջոցները, որոնք կարող են արգելափակել նոր կորոնավիրուսը:

Միևնույն ժամանակ Նուբար Աֆեյանի հիմնադրած Moderna ընկերության տվյալներով՝ նախնական կլինիկական փորձարկումները դրական գնահատական են տվել: Moderna Inc-ն օրերս հայտարարեց, որ իր փորձնական COVID-19 պատվաստանյութը մշակել է հակամարմիններ, որոնք կարող են չեզոքացնել նոր կորոնավիրուսը հիվանդների մոտ կլինիկական փորձարկումների վաղ շրջանում:

Առողջապահության ազգային ինստիտուտի կողմից անցկացված ուսումնասիրության նախնական արդյունքները ցույց են տվել, որ հակամարմինների մակարդակը հավասար էր COVID-19- ից առողջացած մարդկանց արյան նմուշների հետ:

Ուսումնասիրության մասնակիցներին տրվել է պատվաստանյութի երեք տարբեր չափաբաժին: Ինչպես նշում է Moderna- ն, բացահայտվել է, որ հիվանդի իմունիտետի բարձրացումը կախված է եղել ներարկված պատվաստանյութի չափաբաժնից: Պարզվել է նաև, որ mRNA-1273 պատվաստանյութը, ընդհանուր առմամբ, անվտանգ է մարդկանց օրգանիզմի համար:

Հիշեցնենք, որ Moderna-ն ակտիվորեն ներգրավված է նոր կորոնավիրուսների դեմ պատվաստանյութ մշակելու ջանքերում: Անցյալ շաբաթ ԱՄՆ առողջապահության նախարարությունը թույլատրեց ընկերությանը անցնել աշխատանքի հաջորդ փուլին պատվաստանյութի պատրաստման հարցում: Հետազոտությունների նոր փուլը նախատեսվում է սկսել հուլիսին: Պատվաստանյութերի հետազոտության խոստումնալից արդյունքների մասին զեկույցներից հետո ԱՄՆ ֆինանսական շուկաներն աճ են արձանագրել ավելի քան 2 տոկոսով:

Մետաքսյա Շալունց