Սերժ Սարգսյանի մոսկովյան հակասական «ժեստերը»

Հայ-ռուսական ռազմարդյունաբերական համալի՞ր Գյումրիում Երեկ մեկնարկել է ՀՀ նախագահի պաշտոնական այցը Մոսկվա: Այցն անցնում է երկու երկրների միջև դիվանագիտական հարաբերութունների հաստատման 25-ամյա հոբելյանին նվիրված միջոցառումների շրջանակում։ Այսօր կկայանան Սարգսյան-Պուտին բանակցությունները: Այցի նախօրեին Սերժ Սարգսյանը ռուսաստանյան «Իզվեստիա» թերթում հոդված է հրապարակել, որտեղ ևս մեկ անգամ հայտարարել է, թե Ռուսաստանը հայաստանյան տնտեսության գլխավոր ներդրողն է և հիմնական տնտեսական գործընկերը: Ռուսաստանը Հայաստանի առանցքային գործընկերն է մի շարք այլ ոլորտներում ևս, այդ թվում՝ էներգետիկա, տրանսպորտ։ Հրապարակման վերնագիրը նման է Հանրապետական կուսակցության նախընտրական կարգախոսին՝ «Անվտանգություն և կայուն ժողովրդավարական զարգացում»։ Սերժ Սարգսյանն այդ հոդվածում կարծիք է հայտնում, թե հայ-ռուսական համագործակցության ներուժը շատ ավելի մեծ է՝ առաջարկելով, որ երկու երկրները քննարկեն Գյումրիում, որտեղ տեղակայված է ռուսական 102-րդ ռազմաբազան, նաև ռազմարդյունաբերական համատեղ համալիր ստեղծեն: Այդ համալիրը, Սարգսյանի խոսքով, կարող է դառնալ հարթակ՝ Հայաստանի հետ սահմանակից պետությունների ու Ռուսաստանի միջև ռազմա-տեխնիկական համագործակցության հաստատման համար։ Հայաստանին սահմանակից չորս երկրներից երկուսի՝ Իրանի և Ադրբեջանի հետ Ռուսաստանն ունի խորացված համագործակցություն՝ ռազմարդյունաբերական ոլորտում: Այդ համագործակցության շրջանակում Մոսկվան արդեն իսկ միլիարդավոր դոլարների սպառազինություն է վաճառել Ադրբեջանին: Իսկ Իրանի հետ Ռուսաստանը «Ս-400» հրթիռային համակարգի վաճառքի գործարք է կնքել: Հրապարակման մեծ մասը ղարաբաղյան խնդրի և հայկական բանակի մասին է, որը, ըստ Սարգսյանի, համարվում է տարածաշրջանում ամենամարտունակներից մեկը: ԼՂ խնդրի առնչությամբ,  նա նշում է՝ Բաքուն պետք է հասկանա, որ Հայաստանն ու համանախագահող երկրները խոսում են մեկ լեզվով. «Պատերազմը խնդիրների լուծման ճանապարհ չէ, և խաղաղության կարելի է հասնել ոչ թե շանտաժով, այլ բանակցությունների միջոցով»։ Փաստորեն, Մոսկվա կատարելիք այցի նախաշեմին Սերժ Սարգսյանը կրկին Ռուսաստանին ժեստ է անում` առաջարկում է, որ ՀՀ-ն ու ՌԴ-ն քննարկեն Գյումրիում նաև ռազմարդյունաբերական համատեղ համալիր ստեղծելու հարցը: Արդյոք Ռուսաստանը կհրաժարվի չզինել Ադրբեջանին...  և հետո, արդյոք Մոսկվան ցանկանո՞ւմ է ռազմարդյունաբերական համատեղ համալիր ստեղծել Գյումրիում... Սերժ Սարգսյանը Մոսկվայում նաև քննադատում է ՀԱՊԿ-ին Մոսկվայի միջազգային հարաբերությունների պետական ինստիտուտում` ՄՄՀՊԻ-ում երեկ ունեցած ելույթում Սերժ Սարգսյանն անդրադարձել է նաև հայ-ռուսական հարաբերություններին: Այստեղ էլ նա քննադատել է ՀԱՊԿ-ին, մասնավորապես, նշելով․ «Պայմանագրերը պետք է լիարժեքորեն պահպանվեն և կատարվեն, այլ ոչ թե ընտրողաբար՝ կախված իրավիճակից»: Ապա` նա հիշեցրել է․ «ՀԱՊԿ-ի շրջանակում դեռևս 2000թ. ընդունվել է հայտարարություն, որտեղ հստակ արձանագրված է. «Պայմանագրի անդամ երկրների միջև ռազմաքաղաքական հարաբերությունները կրում են առաջնային բնույթ` Կոլեկտիվ անվտանգության պայմանագրի անդամ չհանդիսացող երրորդ երկրների հետ ռազմական կապերի և շփումների համեմատ»: Այսինքն՝ այստեղ ամեն ինչ հստակ ուրվագծված է, ընդգրկված է հարցերի ողջ շրջանակը` քաղաքական հայտարարություններից մինչև ռազմական համագործակցություն: Շարունակելով այս թեման` չեմ կարող չնշել, որ վերոհիշյալ սկզբունքի խախտումը չի նպաստում կազմակերպության հեղինակության բարձրացմանը: Պայմանագրերը պետք է լիարժեքորեն պահպանվեն և կատարվեն, այլ ոչ թե ընտրողաբար՝ կախված իրավիճակից»: Այնուհետև, Հայաստան-Ռուսաստան հարաբերությունների մասով նա նշել է, որ Հայաստանի արտաքին քաղաքական առաջնահերթություններից է ՌԴ-ի հետ դաշնակցային փոխգործակցության հետևողական խորացումն ու ընդլայնումը, որ հարաբերությունները հիմնված են փոխադարձ վստահության և մեր գործընկերության ամրության ու հեռանկարայնության երկուստեք առկա համոզմունքի վրա: «Հայ-ռուսական աննախադեպ համագործակցությունն այսօր բնութագրվում է բարձր մակարդակի ինտենսիվ քաղաքական երկխոսությամբ: Դրա վկայությունն է ռազմական, առևտրատնտեսական, գիտատեխնիկական և հումանիտար բնագավառներում սերտ փոխգործակցությունը, ինչպես նաև ակտիվ միջխորհրդարանական և միջտարածաշրջանային համագործակցությունը: Հայաստանն ու Ռուսաստանը զարգացնում են բազմակողմ արդյունավետ համագործակցություն ԱՊՀ-ի, ԵԱՏՄ-ի և ՀԱՊԿ-ի շրջանակներում»: Հիմա մնում է հասկանալ` ինչու է Սերժ Սարգսյանը ցանկանում այս նախընտրական փուլում մեկ սիրաշահել Ռուսաստանին, միաժամանակ քննադատելով, օրինակ, ՀԱՊԿ-ի առանձին անդամներին: Եթե «ռազմավարական դաշնակից» Ռուսաստանն իր կառույցներով հանդերձ Հայաստանի ու Արցախի շահերին շատ հաճախ դեմ է հանդես գալիս, հարկ եղած ժամանակ չի կատարում իր պարտավորությունները, ո՞րն է իմաստը Ռուսաստանին բոլոր թելերով շարունակաբար կապվելու: Թամար Բագրատունի