Իշխանությունը պատժո՞ւմ է Դավիթ Հարությունյանին

Քաղաքական գործընթացներին զուգահեռ Հայաստանում նաև տնտեսական ուշագրավ իրադարձություններ են կատարվում: Դրանք այս պահին հանրային ուշադրությունից դուրս են մնում, սակայն հետագայում կունենան նաև քաղաքական հետևանքներ: Նախօրեին Պետական եկամուտների կոմիտեն հաղորդագրություն տարածեց <<Էյր Արմենիա>> ավիաընկերությանն առաջադրված խոշոր պետական պարտքի և տուգաների մասին: Պարզվում է այս ընկերությունը, որի անունը ԶԼՄ-ներում կապվում էր կառավարության աշխատակազմի ղեկավար-նախարար Դավիթ Հարությունյանի անվան հետ, պետական տուրքի գծով պետբյուջեի հանդեպ 1 միլիարդ 486 միլիոն դրամի չկատարած պարտավորություն ունի: ՊԵԿ տեղեկատվության և հասարակայնության հետ կապերի բաժնի տարածած հաղորադագրության մեջ նշվում է, որ ՊԵԿ իրավախախտումների հայտնաբերման ու վարչական վարույթների իրականացման վարչության հետաքննության բաժնում նախապատրաստված նյութերով հարկերից խուսափելու դեպքերի քննության ընթացքում բացահայտվել է պետական տուրքի առանձնապես խոշոր չափի յուրացման փորձ: Իրավախախտումների հայտնաբերման ու վարչական վարույթների իրականացման վարչության պետ Սամվել Սինանյանի տեղեկացմամբ՝ հետաքննության ընթացքում պարզվել է, որ ավիափոխադրումներ իրականացրած «Էյր Արմենիա» ՓԲ ընկերությունը 2014-2016թթ. ընթացքում գանձել է ավիատոմսի արժեքի մեջ մտնող ֆիզիկական անձանց ելքի համար պետական բյուջե վճարման ենթակա պետտուրքի գումարները, սակայն, խախտելով ՀՀ կառավարության որոշման պահանջները, 3 բանկային օրվա ընթացքում դրանք չի վճարել պետական բյուջե, այլ յուրացրել է` պետությանը պատճառելով առանձնապես խոշոր չափի՝ 683 միլիոն 723 հազար ՀՀ դրամի վնաս, որը տույժերով կազմել է 1 միլիարդ 486 միլիոն ՀՀ դրամ: «Առանձնապես խոշոր չափերով յուրացում կատարելու դեպքի առթիվ, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 179-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետի հատկանիշներով, հարուցվել է քրեական գործ և ուղարկվել ՊԵԿ քննչական վարչություն՝ նախաքննություն կատարելու համար»,- ասվում է հաղորդագրությունում: Այսինքն՝ ստացվում է, որ ավիափոխադրողը երկու տարվա ընթացքում  ուղևորներից գանձած 10 հազար դրամ օդի տուրքը չի փոխանցել պետբյուջե, ինչը պարտավոր էր անել: 683 մլն դրամի չփոխանցված օդի փողը տույժ և տուգանքներով դարձել է  է 1 միլիարդ 486 միլիոն դրամ: Իհարկե, փաստն ինքնին, որ երկու տարվա ընթացքում տույժ տուգանքները համարյա կրկնակի գերազանցել են  բուն պարտքը, խորհրդանշական է  մեր <<լիբերալ և բարենպաստ>> տնտեսական օրենսդրության համար, բայց սա, ինչպես ասում են ուրիշ կինո է: Ինչ վերաբերում է Էյր Արմենիա ընկերությանը, ապա այն   ստեղծվել է 2003 թվականին և սկսել է իր գործունեությունը նույն թվականի մարտի 8-ին՝ կատարելով բեռնափոխադրումների թռիչքներ։ 2013 թվականի հուլիսին Հայաստանի քաղաքացիական ավիացիայի գլխավոր վարչությունը ընկերությանը տրամադրեց մարդատար թռիչքներ կատարելու լիցենզիա: Ըստ այդմ ընկերությանը, որը մարդատար  ավիացիայի ոլորտում բացարձակապես փորձ չուներ, իրավունք էր տրվել չվերթներ է իրականացնել  Հայաստանից ԱՊՀ 6 հիմնական ուղղություններով` Մոսկվա, Սանկտ Պետերբուրգ, Սոչի, Ռոստով, Կրասնոդար, Սամարա: Սա այն ժամնակահատվածն էր, երբ  Հայասատանի օդային շուկայից վերջնականապես հեռացավ սնանկ ճանաչված Արմավիա ընկերությունը: Էյր Արմենիան առաջին մարդատար չվերթը կատարեց 2013 թվականի հոկտեմբերի 23-ին՝ փաստացի գրավելով Արմավիայի տեղը։ Այդ օրերին ԶԼՄ-ներում տեղեկություններ եղան, թե «Էյր Արմենիա»-ի սեփականատերերից մեկը  այն ժամանակվա ԱԺ պետաիրավական հարցերի հանձնաժողովի նախագահ, իսկ այժմ կառավարության աշխատակազմի ղեկավար-նախարար Դավիթ Հարությունյանի եղբայրն է՝ Վահան Հարությունյանը: Մյուս սեփականատերը  Արսեն Ավետիսյանն էր, որն առ այսօր ավիաընկերության տնօրենն է: Ընկերությունը սակայն մոտ մեկ տարի առաջ դադարեցրել է թռիչքների իրականացումը: Ընկերության ղեկավարությունը հայտարարել է, որ իրենք մշակում են առողջացման ծրագիր, սակայն ակնկալվող ներդրումները կարծես թե չկան: Անձամբ ինքը՝ Դավիթ Հարությունյանը հրապարակավ պնդում է, որ այդ բիզնեսի հետ ոչ մի առնչություն չունի և իր եղբորն ու նրա ընկերոջը տրված լիցենզիան կապ չունեն իր անձի հետ: Կյանքը փաստորեն ցույց է տալիս, որ լավ բիզնես ստեղծելու համար ազդեցիկ հովանաորը կարևոր, բայց բավարար պայման չէ: Թե իրականում ինչպես է եղել, որ Դավիթ Հարությունյանը չի կարաղացել փրկել եղբորը, դժվար է ասել: Դա թերևս կարող էր պայմանաորված լինել իշխանական բուրգում  կոնֆիգուրացիայի  և շահերի փոփոխությամբ: Ի դեպ այս օրեին ՀՀԿ նախընտրական  քարոզչությունից Դավիթ Հարությունյանը իզալացված է և  ընդհանրապես վերջին շրջանում , անգամ կառավարության գործունեության շրջանակում, կորցրել է իր երբեմնի ակտիվությունը, իսկ վարչապետ Կարեն Կարապետյանի խորհրդականների ինստիտուտի ներմուծումից հետո նա մղվել է ետին պլան: Արման Վարդանյան