Ռուսաստանի խնդիրը՝ Հայաստանի անկախ պետականության վերացումը եւ ռուսերենը ՀՀ-ում պետական լեզու դարձնելն է. պատմաբան

ՌՈՒՍԱԽՏԻ ԲԱՑԻԼՆԵՐԸ մարդկութեան եւ հայ ժողովրդի թշնամի Ռուսաստանին մեզ դաշնակից ցուցանելու համար, հայերի ու Հայաստանի հարցում բռնապետական յետաԳՆԱՑ Ռուսաստանին Եւրոպայի ու ԱՄՆ-ի հետ դնում են նոյն նժարին: Իրենց այս նոր խարդաւանքը կեղծ հայրենասէրի դիմակով քողարկելու եւ հայութեանը դարձեա՛լ մոլորեցնել փորձելու համար ռուսախտաւորները այս անգամ էլ հայութեան ունկերն են խցկում հ ետեւեալ ցնորամիտ բարբաջանքը. Հայաստանը ո՛չ Ռուսամէտ պիտի լինի, ո՛չ Եւրոպամէտ,այլ՝ հայամէտ: Հայաստանի եւ հայութեան խնդիրներում քաղաքակրթութեան առնուազն 100-ամեայ թքաման Ռուսաստանին Եւրոպային ու ԱՄՆ-ին հաւասարեցնելը նոյնն է, եթէ առիւծին նոյնացնում ես սովատանջ բորենուն: Ռուսաստանի գերխնդիրը դեռեւս ԺԸ դարում քաղաքակրթութեան մերժած միջնադարեան կայսրապետութեան ՎԵՐԱԿԱՆԳՆՈՒՄՆ է, մինչդեռ քաղաքակիրթ աշխարհինը՝ փոքր պետութիւններին եւ ազգերին ռուս դիւապետութեանը հարկադրանքով լծելու դեմն առնելը: Եւրոպայի եւ ԱՄՆ-ի խնդիրը ՀՀ բնակչութեանը ռուս բռնակեցոյց վարչակարգից ազատելով, ժողովրդավարութեանն ու համահաւասար ազատ մրցակցութեանը միացնելն է, Ռուսաստանի խնդիրը՝ Հայաստանի անկախ պետականութեան վերացումը եւ ռուսերէնը ՀՀ-ում պետական լեզու դարձնելով, հայութեանը հոգեբանօրէն նոյնպէս ճորտացնելու դարաւոր քաղաքականութեան վերականգնումը: Այնպէս որ, եթէ հայկական հարցում Ռուսաստանը որեւէ երկրի հետ պիտի համեմատուի, դա ՄԻ՛ՄԻԱՅՆ Թո՛ւրքիան է, որի հետ ռուս կայսրութիւնը 1915-1920 թթ. իրականացրեց հայոց ցեղասպանութիւնը: Պատմաբան Ռաֆայել Համբարձումյանի գրառումը