Աշխարհի ամենաազդեցիկ դեմքերն՝ անցնող տարում

2016-ը թվականի աշխարհի ազդեցիկ դեմքերին առանձնացնելու գործն իրականացնում են աշխարհի ամենահեղինակավոր պարբերականներն ու կազմակերպությունները: Մենք ևս փորձել ենք առանձնացնել աշխարհում իրենց ազդեցությունը ներկայացրած գործիչներին ներկայացնել: Այդ շարքում առաջինը, թերևս սխալված չենք լինի, եթե նշենք Ռուսաստանի նախագահ Վլադիմիր Պուտինին: Ռուսաստանի նախագահը գլոբալ առումով աշխարհի ուշադրության կենտրոնում էր աշխարհաքաղաքական բոլոր իրադարձություններում: Նա բոլոր աշխարհաքաղաքական խնդիրներում ուներ իր դերն ու ազդեցությունը, և չէր դադարում ողջ աշխարհի ուշադրության կիզակետում մնալ ողջ տարի: Պուտինը` սիրիական ճգնաժամում էր, ԱՄՆ-ի ու ԵՄ-ի հետ փոխհարաբերություններում, Թուրքիայի հետ հարաբերություններն էր ճշտում, շարունակում էր ԴԱԻՇ-ի դեմ պայքարն ու սեփական երկրի իմիջն այդպիսով, դարձնում աշխարհի քննարկման առարկա: Հաջորդ քաղաքական դեմքը, որը դեռևս չի հասցրել քաղաքականությամբ զբաղվել, իհարկե, ԱՄՆ նորընտիր նախագահ Դոնալդ Թրամփն էր: Էքսցենտրիկ, սկանդալային, անկանխատեսելի միլիարդատերը հաղթանակ տարավ ԱՄՆ ընտրություններում, դառնալով ողջ աշխարհի համար անակնկալ, այդ թվում և միլիոնավոր ամերիկացիների համար: Թրամփի ընտրությունը երկիրը բաժանեց երկու հակամարտող ճամբարների: «Ես ոչինչ չեմ արել երկիրը բաժանելու համար», -հակադարձեց Թրամփը՝ այդուհանդերձ հայտարարելով, որ իր համար մեծ պատիվ է այս իրադարձությունը, և որ իր համար այն մեծ նշանակություն ունի: Աջակիցների համար Թրամփը «երկար սպասված հանդիմանանք է» մեծամիտ իշխող վերնախավին: Տարվա մարդու տիտղոսին, թերևս կարող է արժանանալ` Սպիտակ տան ղեկավարի աթոռի համար պայքարող Թրամփի մրցակից` Հիլարի Քլինթոնը, որը մասնակից դարձավ ամերիկյան ամենասկանդալային ընտրություններին: Ու պարզվեց, որ ինքը Քլինթոնն էլ եղել է ամենասկանդալին իրադարձությունների մասնակից: Այս առումով, խիստ ուշագրավ էին RT հեռուստաալիքին տված հարցազրույցում WikiLeaks կայքի հիմնադիր Ջուլիան Ասանժի հայտարարությունները: Նա պնդել էր, որ Քլինթոնը տեղյակ է, որ Իսլամական պետությունը ֆինանսավորում են Կատարն ու Սաուդյան Արաբիան: ԱՄՆ-ի դեմոկրատ թեկնածու Հիլարի Քլինթոնը իր նամակագրություններում խոստովանել էր, որ տեղյակ է ԻՊ-ի` Կատարի և Սաուդյան Արաբիայի կողմից ֆինանսավորման մասին: «Կան Քլինթոնի կողմից 2014-ին` նախընտրական շտաբի պետ Ջոն Պոդեստային ուղղված էլեկտրոնային նամակներ, որոնցում ասվում է, որ ԻՊ-ին ֆինանսավորում են Սաուդյան Արաբիան և Կատարը: Ես կարծում եմ, որ այս ընթացքում սա ամենակարևոր նամակն է»,- ասել է Ասանժը: WikiLeaks-ի հիմնադիրը նաև ընդգծել է, որ ԻՊ-ը ֆինանսավորվում է ոչ թե շեյխերի, այլ հենց երկրների կառավարությունների կողմից: Իսկ ամենակարևորը, թերևս, չլսված և սարսափելի չափերի հասնող զենքի վաճառքի գործարքի մասին տեղեկությունն էր: Ասանժը նշել է, որ Քլինթոնի նամակներում լուրջ քննարկում կա Սաուդյան Արաբիային զենք վաճառելու գործարքի վերաբերյալ, որի արժեքը գերազանցում է 80 միլիարդ դոլարը։ «Քլինթոնի աշխատանքի տարիներին ԱՄՆ-ից զենքի արտահանման ծավալները կրկնապատկվել են»,-ասել է Ասանժը։ Ի պատասխան հարցի՝ արդյոք այդ փաստը կապված է այն հանգամանքի հետ, որ ԴԱԻՇ-ին ֆինանսավորում են այն նույն մարդիկ, որոնք գումար են տալիս Քլինթոնի հիմնադրամին, Ասանժը պատասխանել է՝ «այո»։ Աշխարհում նշանակալի իրադարձությունների կենտրոնում հայտնված մյուս քաղաքական գործիչը թերևս, Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանն է իր անկանխատեսելի կերպարով, որը ողջ տարում համառ պայքար էր տանում Արևմուտքի հետ, անգամ լարվեցին թուրք-ամերիկյան հարաբերությունները: Էրդողանը շարունակ քննադատում էր ԵՄ-ին փախստականների կարիքների համար հատկացվող փոքր գումարների համար, ԵՄ-ին մեղադրում երկերսանության մեջ, ի վերջո ակնհայտ դարձավ, որ Թուրքիայի` ԵՄ-ին անդամակցության հնարավորության էջը փակված է: Էրդողանը կոշտ քննադատում էր ողջ տարին ԵՄ երկրներին, առանց զսպելու որակումները: Փոխարենը Էրդողանը Պուտինին «ընկեր» անվանեց և Թուրքիայի իշխանությունները ամեն առիթով շեշտում են այսօր, թե որքան են կարևորում և արժևորում Ռուսաստանի հետ հարաբերությունները: Հաջորդ կարևոր կերպարը` Սիրիայի նախագահ Բաշար ալ-Ասադն է, որը Սիրիայում 6 տարի տևող քաղաքացիական պատերազմի պայմաններում, ցույց տվեց, որ ամուր է և որևէ պետություն` ծնկի բերելով Սիրիան, չի կարող գահընկեց անել նրան: Այդ տարվա վերջին` Հալեպն ազատագրվեց և Ասադն այդ հաղթանակը բեկումնային անվանեց: Սիրիայում և Իրաքում ահաբեկիչներն աջակցություն են ստանում Թուրքիայից, Սաուդյան Արաբիայից և եվրոպական մի շարք երկրներից, այդ թվում՝ Ֆրանսիայից և Մեծ Բրիտանիայից, հայտարարեց Սիրիայի նախագահ Բաշար Ասադը. «Ահաբեկչություն. սա է իրական խնդիրը, որի դեմ պետք է պայքարենք միջազգային մակարդակով, քանի որ այն միայն Սիրիային չի վերաբերում»: Տարվա մարդ տիտղոսը չի կարող չլինել Հռոմի պապինը, որն այս տարի Հայաստան ժամանեց, նրա քայլն անցկացվեց «այց  առաջին քրիստոնյա երկիր» խորագրով: Աշխարհի ամենատարբեր խնդիրների վերաբերյալ Հռոմի պապի ամենաակտիվ ելույթները, մեկնաբանությունները, աշխարհում խաղաղության և համակեցության նրա քարոզը` աշխարհն ավելի բարի ու արդար դարձնելու նպատակ էին հետապնդում: Պատկերացնելու համար, թե ինչ տեսակ է Հռոմի պապը, կարելի է միայն նրա պատկերացումը տեսնել աշխարհի ամենամեծ ձեռքբերման` համացանցի վերաբերյալ: Տարվա սկզբին` Հռոմի պապ Ֆրանցիսկոս Առաջինը Վատիկանում փակ հանդիպում էր անցկացնում Apple ընկերության ղեկավար Թիմ Քուքի հետ: «Ինտերնետը, սոցիալական ցանցերն ու տեքստային հաղորդագրությունները Աստծո պարգև են, եթե ճիշտ օգտագործվեն: Ոչ թե տեխնոլոգիաներն են որոշում շփման անկեղծությունը, այլ մարդկային սիրտը և տեխնոլոգիաներն իմաստորեն օգտագործելու մեր ունակությունը»,- ասել էր Հռոմի պապը: Թամար Բագրատունի