Իրանական կապիտալն ու կպչուն գաղափարների գաղտնիքը
Ավարտվեց Իրանի Իսլամական Հանրապետության նախագահ Հասան Ռոհանիի երկար սպասված այցը Հայաստան: Սերժ Սարգսյանն ու Հասան Ռոհանին երեկ հանդես են եկել համատեղ հայտարարությամբ, որում, մասնավորապես վերահաստատել են վճռականությունը առավել ընդլայնելու երկկողմ հարաբերությունները: Նրանք կարևորել են ձեռք բերված համաձայնությունները, ընդգծել են այդ պայմանավորվածությունների իրագործման կարևորությունը` երկու պետությունների միջև առևտրաշրջանառության ծավալների ավելացման և ենթակառուցվածքների զարգացման, էներգետիկայի, տրանսպորտի, կապի, արդյունաբերության և տնտեսության այլ ոլորտներում համագործակցության մակարդակի բարձրացման առումով: Կարևորվել է Հայաստանի և Իրանի միջև տրանսպորտային կարողությունների ընդլայնումն ու զարգացումը: Այդ համատեքստում նախագահներն ընդգծել են Հյուսիս-Հարավ միջազգային միջանցքի շրջանակներում Հայաստանի և Իրանի տարածքներով Պարսից ծոցը Սև ծովի հետ կապող միջազգային տրանսպորտային և տարանցիկ ուղիների օգտագործման անհրաժեշտությունը: Նախագահները կարևորել են գազի և էլեկտրաէներգետիկայի բնագավառում երկկողմ և բազմակողմ համագործակցության ընդլայնումը, ինչպես նաև էլեկտրահաղորդման 3-րդ գծի շահագործումն ու Իրանից Հայաստան մատակարարվող գազի ծավալների ավելացումը, Իրանի և Եվրասիական տնտեսական միության միջև արտոնյալ պայմաններով առևտրի համաձայնագրի շուրջ ընթացող բանակցությունները: Ռոհանին ու Սերժ Սարգսյանն անհրաժեշտ են համարել տարածաշրջանում հարատև խաղաղության, կայունության և անվտանգության հաստատումն ու հետագա ամրապնդումը` այդ նպատակին հասնելու համար կարևորելով առկա հակամարտությունների կարգավորմանն ուղղված ջանքերի գործադրումը և տարածաշրջանային համակողմանի համագործակցության ընդլայնումը: Անդրադառնալով Լեռնային Ղարաբաղի հիմնահարցին՝ նրանք ընդգծել են, որ այն պետք է կարգավորվի խաղաղ ճանապարհով, հիմնված ՄԱԿ-ի կանոնադրության, միջազգային իրավունքի հիմնարար նորմերի և սկզբունքների վրա: Երկու պետությունների նախագահները կարևորեցին համընդհանուր խաղաղությանը միտված տարածաշրջանային և միջազգային հրատապ խնդիրների շուրջ համատեղ խորհրդակցությունները շարունակելու անհրաժեշտությունը: Հասան Ռոհանին հրավիրել է Սերժ Սարգսյանին պաշտոնական այց կատարել Իրան: Ռոհանիի այցն իսկապես խիստ կարևոր էր: Երեկվա բանակցությունները կարելի է բարձր մակարդակի համարել: Ստորագրված փաստաթղթերը և ձեռք բերված պայմանավորվածությունները նոր լիցք կհաղորդեն հայ-իրանական փոխգործակցությանը: Առևտրատնտեսական, էներգետիկայի, տրանսպորտի, գյուղատնտեսության, կրթության, առողջապահության, մշակույթի, զբոսաշրջության, գործարար շրջանակների միջև կապերի խթանման տեսանկյունից` սա կարևոր այց էր: Հայաստանի և Իրանի միջևն իրականացվում է գազի և էլեկտրաէներգիայի փոխանակումը: Պայմանավորվածությունների առանցքում է Իրան-Հայաստան-Վրաստան-Ռուսաստան էներգետիկ միջանցքի գործարկումը: Բավական հավակնոտ է Պարսից ծոց-Սև ծով միջազգային տրանսպորտային և տարանցիկ միջանցք ստեղծելու ծրագիրը, որի իրականացմամբ կդյուրացվի բեռների միջազգային փոխադրումը, հնարավորություն կտրվի նվազագույն տրանսպորտային ծախսերով իրանական ապրանքներին մուտք գործելու եվրոպական շուկա, ինչպես նաև ներգրավելու բեռների տարանցում այլ երկրներից: Հայաստանի համար սա ոչ միայն իրանական տրանսպորտի համար ամենակարճ և անվտանգ անցումն է Հայաստանով, այլև լուրջ խթան է երկու երկրների միջև ապրանքաշրջանառության ծավալների աճի համար: Ինչ վերաբերվում է Հայաստան-Իրան համագործակցության հնարավորություններին` Եվրասիական տնտեսական միությանը Հայաստանի անդամակցության առումով, ապա այստեղ ՀՀ իշխանությունների համառությունն իսկապես անհասկանալի է: Այլ երկրների հետ փոխհարաբերությունների ընդլայնումը` ԵԱՏՄ-ին Հայաստանի անդամակցության պայմաններում արդեն պարզապես հոգնեցուցիչ է: Հայաստանը շարունակում է իր պատրաստակամությունը հայտնել նաև` աջակցելու Իրան-ԵԱՏՄ բանակցային գործընթացին, կարծես, Իրանը, եթե ցանկանա խորացնել ԵԱՏՄ կառույցի հետ` ոչ թե Ռուսաստանի, այլ Հայաստանի հետ պետք է բանակցի: Հայաստան-Իրան գործարար համաժողովում երեկ ՀՀ տնտեսական զարգացման և ներդրումների նախարարի առաջին տեղակալ Գարեգին Մելքոնյանն, օրինակ ներկայացրել է Հայաստանից արտահանման հնարավորությունները դեպի երկու խոշոր շուկաներ՝ ԵՄ և ԵԱՏՄ. «ՀՀ-ն տարածաշրջանում այն միակ երկիրն է, որ բավականին բալանսավորված առևտրային հարաբերություներ ունի խոշոր շուկա ունեցող երկրների միավորումների հետ: ՀՀ-ում արտադրված ապրանքը ազատորեն, առանց մաքսային ձևակերպումների արտահանվում է ԵԱՏՄ մայր անդամ երկրներ»: Նախարարի առաջին տեղակալը նշել է, որ ՀՀ-ն, որպես ԵԱՏՄ անդամ-երկիր, հումքային ապրանքները ՌԴ-ից ներմուծում է զրոյական մաքսատուրքերով: Ի վերջո, մեր իշխանությունները ե՞րբ պետք է հասկանան, որ ԵԱՏՄ-ն այլ պետությունների համար որպես կառույց հրապուրիչ չի դառնալու այն պատճառով, որ Հայաստանն է այդ կառույցին անդամակցում: Այդ կառույցի կենսունակությունն ինքն արդեն կասկածելի է նախ այն պատճառով, որ դրան անդամակցող պետությունների ղեկավարները նույնիսկ այդ կառույցը համարում են Մոսկվայի կողմից` այլ երկրներին իր համար ձեռնտու պայմաններ թելադրելու գործիք: Ուր մնաց թե, այլ երկրներն իրենց շահը տեսնեն այդ կառույցում ու կարողանան իրացնել այն` ԵԱՏՄ անդամ պետությունների հետ համագործակցության արդյունքում: Թամար Բագրատունի
Հետևեք մեզ Viber-ում
