Սեքսուալ հեղափոխություն
Զարմանքն արվեստի նախաշեմն է: Ինչ-որ բանից երբ զարմանում եմ, անպայման գրում եմ: Եթե չեմ զարմանում, ապա ստերջ եմ, անպտուղ, գլուխս էլ՝ ոնց որ քամած լիմոն: Զարմանքս ավելի շատ էր երիտասարդ տարիներին: Տարիքիս հետ հետաքրքրություններս նվազեցին: Աղետաբեր օրեր եկան՝ տարտամ ու տրտում: Էլ չեմ զարմանում, թեկուզ եւ կյանքը կրկեսի նմանվեր: Իսկ միգուցե կյանքը կրկե՞ս է, միգուցե եւ կրկես է եղել, ես բանից անտեղյա՞կ: Աշխարհին բազմակողմանի պիտի նայես: Աշխարհը մեջից եմ տեսել` չեմ հասկացել: Երբ երեխա էի, միշտ էլ լսում էի, որ Երկիրը կլոր է, ու միշտ էլ մտածում էի՝ բա որ կլոր է, ինչո՞ւ չենք վրայից վայր ընկնում: Բա սա զարմանք չէ՞… Իսկ հիմա չեմ զարմանում: Որովհետեւ գիտեմ, որ Երկիրը դրսից տեսել են, ու տեսնողը Երկիրը կլոր է տեսել: Մարդն էլ է Երկրի պես, եթե ինքն իրեն ներսից է տեսնում, ապա ինքն էլ տափակ է, ինչպես շրջակա աշխարհը (եթե նրա մեջ մի բան կլոր է, ապա կլոր է այնքանով, որքանով որ կռուգլի դուռակ է), իսկ եթե կարողանում է ինքն իրեն կողքից նայել, ապա արդեն իսկ պարծենալու տեղ ունի: Մարդը շնորհաշատ է ու խելոք այնքանով, որքանով որ անխարդախ է կարողանում ինքն իրեն կողքից նայել ու իր կարողությունները գնահատել: Մարդիկ հատկապես դժվար են նկատում իրենց թերի կողմերը: Հիմա ինչպես էլ ինձ նայեմ, զարմանալու բան չեմ տեսնում, թեկուզ եւ թափեմ փորոտիքս, թեկուզ եւ Աստծո աչքով երկնքից նայեմ ողորմելի գոյությանս: Չեմ զարմանում, հետեւաբար, չեմ էլ գրում: Ի՞նչ ասեմ, ի՞նչ գրեմ, եթե պատումս անգամ ինձ չի հետաքրքրում: Էս ե՞րբ մեծացա… Ետդարձ չկա: Առաջ, առաջ, առաջ, թեկուզ եւ այնտեղ հետաքրքիր ոչինչ չկա: Ինձ ապրելու մեկ օր էլ մնալու լինի, միեւնույն է, կուզեմ առաջ գնալ, առաջ, առաջ, առաջ, թեկուզ եւ այնտեղ մահն է ինձ սպասում: Ինձ մի զարմանք է մնացել` մահը: Կգա մի օր, ու ես էլ Փոքր Մհերի նման կհայտնվեմ ժայռեղեն պատյանում: Այնտեղ ապրում է մեծ զարմանքը: Ընդմիշտ կնվիրվեմ հավերժական գաղտնիքի բացմանը: Ով իմ հետ կլինի, նա էլ կիմանա: Կիմանա ու կզարմանա: Ապրողն ապրում է` մեռած, թե չմեռած: Թաքցնելու ոչինչ չունեմ: Ես մինչեւ վերջ անկեղծ եմ: Վերմակը վրայիցս վաղուց եմ դեն նետել: Միայն թե զարմանամ, միայն թե զարմացնեմ: Բայց դա մեկ մարդու շնորհ չԷ: Վերնիսաժում ծնկանս ծերին էս տողերն էի գրում, երբ եկավ Սերգեյը: Հարցրի. - Ո՞նց ես… Ասաց. - Զարմանալով ապրում եմ… Այ, քեզ երջանկություն… Ապրում է: Մարդ ինչքան էլ մեծանում է, էլի մի քիչ երեխա է մնում: Էդ երեխան է մեծին պահում: Ես էլ եմ ուզում ապրել, բայց ո՞նց… Բոլոր ձեւերը փորձել եմ, ինչքան կարողացել եմ, գրի եմ առել… Մնում է միայն մի հնար… Էն էլ հրեն հա` երկնքից կախված… Սերգեյը կնոջ խնամքից զուրկ է: Քաղցած տուն էր գնում: Երեւի դրա համար մոլորված ասաց. - Գնամ` ի՞նչ եփեմ… Ես էլ մի լավ հալի չեմ: Կին ունեմ, բայց անկողնու մեջ: Դրա համար ասաց. - Քու օրն էլ մի օր չի… Ասի. - Հա, իմ եփողն էփած ա… Նրա կինն իրենից հեռու է` ռուսաստաններում` տղերանց ու թոռների փեշն ամուր բռնած… Իսկ իմը մոտ է, շատ մոտ, մաշկիս տակ, կողակից, միայն թե անկողնու մեջ: Մենք երկար ճանապարհ էինք անցել: Հիմա նրա բաժին ճանապարհը կարճացել է, շագրենի կաշվի պես սեղմվել: Հիմա նրա ամենաերկար ճանապարհն անկողնուց մինչեւ զուգարանն է: Հազար երգ իմանայի` հազարն էլ կերգեի, միայն թե այդ ճանապարհը չկտրվեր, միայն թե իմ երգը կես ճամփին չմնար… Իսկ ինչքա՞ն երգեր կան դեռ երգելու, եւ ինչքա՞ն սրտեր կան, որ վառվեցին… Անհույս կար, որ հույս ստացավ, անհավատ կար, որ հավատ ստացավ, անսեր կյանք էլ կար, որ զուգավորվեց… Կայծից բոց է բռնկվում, երկու տարբեր սեռերից` կյանք… Այդպես եղավ Վաղոյի հետ: Փոքր Մհերը քարի մեջ էր ապրում, Վաղոն` օղու բթուլկի մեջ: Էդպես տասնյակ տարիներ: Տեսնես ո՞վ հանեց շշի խցանը: Վաղոն կախարդական ջինի պես բթուլկից դուրս ելավ… Ելավ ու զարմացավ: Էսպիսի աշխարհ էր եղել, ու ինքը կյանքից բեխաբա՞ր… Քառասուն տարի երկար ու բարակ, դատարկ ու անպտուղ կյանքից հետո, երբ օրերը գլորվում էին չդադարող գինարբուքների ու խումհարների արանքով, երբ կյանքն ավելի շատ մահի էր նման, իսկ մահը` կյանքի, երբ անգոն գոյություն էր, գոյությունը՝ անգո, երբ ամեն ինչի մեջ ոչինչ կար, ու ոչնչում՝ ամեն ինչ, երբ թվում էր, թե շատ բան տեսել էր, բայց կին անգամ չէր տեսել… մեկ էլ Վաղոն ամուսնացավ: Ամուսնացավ ու փակվեց սիրո զնդանում: Կյանքն այդքան քաղցր ու անուշ չէր պատկերացրել… Բաժակակիր ասպետներն ասես չէին եղել: Դատապարտվել էր սեքսուալ գերության: Ո՞ւմ մտքով կանցներ… Քանի-քանի անգամ էին ասել. - Ամուսնացիր, ուր որ է՝ քառասուն ես դառնում… Ամուսնացիր, քանի դեռ ուշ չէ… Ամեն անգամ ասել էր. - Չեմ վռազում… Ես մեր տան պուճուրն եմ… Ոնց որ իր հոր տղեն չլիներ: Հայրը մորից դեռ չբաժանված` նոր կին էր առել, որ պարապուրդ չտար... Ճիշտ է, հետո էլի բաժանվել էր որերորդ անգամ: Միեւնույն է` վռազել էր առանց պարապուրդի: Իսկ ինքը բթուլկի մեջ էր մտել ու էնտեղից դուրս չէր գալիս: Կինն էլ էր իր համար բթուլկա, աշխարհն էլ… Ամուսնության համար էլ իրեն դեռ պուճուր էր զգում: Միանգամից ամեն ինչ փոխվեց: Մոռացել էր, որ տան պուճուրն է: Հիմա պուճուր էր, բայց մեծի գործ էր անում: Վռազում էր, էն էլ ոնց էր վռազում… Գիշերը ցերեկ դարձրած՝ շտապում էր: Կամաց չէր կարում… Հեւում էր ու կաղկանձում… Մահճակալը ճռռում էր ու ճռռում, թխկում ու շրխշրխկում, ոնց որ շոգեքարշ… Ո՞ւր էր գնում հեւոցով, փնչոցով, ֆսֆսոցով… ո՞ւր էր գնում էդպես արագ… Օրը մի կոտրած մահճակալ էին դուրս գցում: Որ շատ ճոճվում էին ու շատ էլ քրտնում, եփ գալիս, քլթքլթում, ժայթքում ու հովանում` իր բուն գործիքը երկու ձեռքով խտտում, հաճույքից խենթանում էր` ինքն իր համար, նա էլ՝ նրա համար… Էդ գործը երկուսով էին անում եւ երկուսով ընդամենը մի բան էին անում: Կյանքն ու երջանկությունը միահյուսվել էին: Չէին էլ մտածում, որ մի օր մի այլ ուրախություն էլ էին լույս աշխարհ բերելու: Էդ ուրախությունն իրենցն էր ու իրենցը չէր: Պտղին տիրություն չարեցին: Նորածինը հայտնվեց Աստծո ողորմածության տիրույթում: Նոր ժամանակներ էին գալիս: Գալիս էր սեքսուալ հեղափոխության ժամանակաշրջանը: Սովորաբար տղեն հորն է քաշում: Վաղոն մորն էր քաշել: Հորից շատ մայրն էր զուգընկեր փոխել: Էդպես էլ Վաղոն: Համը նոր էր Վաղոյի բերանն ընկել: Մեղվի պես ծաղիկից ծաղիկ էր թռչում: Մի ծաղկի նեկտարով մեղր չէր սերվի: Կյանքը Վաղոյի համար տարատեսակ ծաղիկների նեկարից հյուսված մեղրի խորիսխ էր: Կյանքը երգ էր, երգը՝ կյանք: «Վեսլի Ջեկսոնի արկածներում» Սարոյանն ասում էր` ամեն մարդ մի երգ ունի: Վաղոն էլ իր երգն ուներ. Սրան անեմ, սրան անեմ` Սրանից հանեմ` նրան անեմ… Խոսքն ու երաժշտությունը` Ավետ Բարսեղյանի… Կներեք` Վաղինակ Չոբանյանի: Ի՞նչ է մարդկային բարոյականությունը` տարատեսակ բարդույթներից բոլորված կծիկ, հազար տեսակ տաբու ու լարում, անազատություն ու սահմանափակում, բանտ ու բռնություն, որ բնության արգասիք չէ, այլ հենց մարդու: Վաղոն գրող չէր, բայց գրողների հետ շփվում էր: Նրանցից լսել էր, որ Վարդգես Պետրոսյանը մի խումբ գրողների հետ այցելել էր բանտ` գրական եւ գողական հանդիպման: Էդ օրը բանտի ներսում բանտարկյալները շինարարական աշխատանքով էին զբաղված: Մի մասն աշխատում էր, իսկ մյուս մասը, ոտը ոտին գցած, քարերի վրա նստոտած` ծխում: Բանտի պետին զայրացրել էր նրանց ինքնագլուխ «պերեկուրը»: Վրդովված դիմել էր գլուխ պահողներին: - Էդ պատը որ շարում եք,- ասել էր,- ինձ համար չեք շարում… Էդ պատը,- ասել էր,- ձեր համար եք դնում, ձեր համար… Բանտապետի փաստարկմանը բանտարկյալները խիստ ըմբռնումով էին մոտեցել: Լուռումունջ, գլուխները կախ` անցել էին իրենց գործին: Ոչ: Վաղոն իր առաջ պատ դնող չէր: Ընդհակառակը, նա պատ քանդող էր: Նա ազատարար էր` ազատվել ներսից, դրսից, հատկապես հոգին կեղեքող մութ հույզերից: Կիրքը հնոց էր մարմնի ներսում: Անհրաժեշտ էր հագուրդ տալ ժայթքող հրաբխին: Լիցքաթափում: Հանգստություն: Խաղաղություն: Թեթեւացում: Ռելա՜քս… Հաշտեցում հակադիր սեռերի միջեւ, ներսի ու դրսի հետ, վարի ու վերի աշխարհների հետ, իսկ երբ գալիս է արբունքի պահը` տիեզերական կատարյալ ներդաշնակում… Ո՞մ էր ինչ վնաս բերում: Ամեն ինչ արվում էր երկուսի համաձայնությամբ: Վերջապես ինքը՝ բանտում չէր նստած: Դեռ ավելին` իր մեջ նստած էր մեծ ազատարարը, սեքսուալ անկոտրում հեղափոխականը: Այդ հեղափոխությունը, իհարկե, ինքը չէր սկսել: Դեռ 13-րդ դարում Չինգիզ խանն աշխարհի կեսը գրավելուց հետո, կայսրության գործերը թողած, զբաղված էր ընդամենը մի գործով` առողջ, կենարար սեքսով: Մեծ խանը գիշեր ու զօր երջանկություն էր արարում` կենակցելով գերեվարված անթիվ-անհամար կանանց ու կույսերի հետ: Որպես նախորդ դարերի սեքսի անխոնջ մշակների գործի երդվյալ շարունակող՝ Վաղոն դարձել էր առողջ սեքսի բացարձակ սիրահար: Այդպիսին կարելի է հանդիպել թերեւս միայն դասական գրականության ժողովածուներում, ասենք՝ Անտոն Պավլովիչ Չեխովի «Արջը» դրամատուրգիական երկում, որտեղ Գրիգորի Ստեպանովիչ Սմիրնովը Ելենա Իվանովնա Պոպովային՝ այդ անճարակ այրուն հանդիմանում էր, հորդորելով զերծ մնալ անհարկի ծեքծեքումներից: - Տիկին,- ասում էր Գրիգորի Ստեպանովիչը,- ես իմ կյանքում այնքան կանայք եմ ունեցել, որքան Դուք ճնճղուկներ եք հաշվել… Ամեն դեպքում, օր օրի Վաղոն բարգավաճում էր: Ձեռքն ընկածին բաց չէր թողնում: Ասում էին` հանրապետական ա: Հանուն հայրենիքի, հանուն ժողովրդագրական տվյալների բարելավման, հանուն մատաղ սերնդի աճի, նա պատրաստ էր չխնայել իր ողջ սեքսուալ էներգիան: Սերունդները դա չեն մոռանա: Հեղափոխության պտուղները, սովորաբար, հետո են երեւան գալիս: Վաղոն իր բռնած գործը հերոսաբար առաջ էր տանում: Բանող խոփը չի ժանգոտում: Էդ հավատով էր նա խոպան հերկում: Ժանգոտելը՝ չէր ժանգոտում, բայց ո՞վ կկարծեր, որ մի օր քարի դեմ կառներ: Սակայն դա քար չէր, քարից էլ պինդ սիրուն աղջիկ էր: Ճիշտ է, տղայական թեթեւ շարժուձեւ ուներ, բայց այն նրան ավելի էր գայթակղիչ դարձնում: Հոգնել էր աղջկական անընդմեջ նազանքներից: Ձեւականությունների ետեւից չընկան: Աղջիկը փետուրի պես դեն նետեց բարակ շրջազգեստը: Տղամարդուն մնում էր արձակել կրծքկալը: Երկու բնի միջից ասես երկու սպիտակ աղավնիներ թռան: Մի ձեռքի մատներով գուրգուրում էր տաք, թրթռուն ստինքը, իսկ մյուսով ողորկ մարմնի վրայով սահում էր ցած՝ դեպի երազանքների խորքը՝ դեպի զույգ ազդրերի արանքում ծվարած մութ, մացառուտ մի անտառակ: Ամեն ինչ պատրաստ էր հրաշք եղելության: Ձեռքը տարավ իր պիրկ անդամին: Մնում էր խտտել նրա հաստ ազդրերը, գգվել հուժկու ազդրերին ու աժդահա հետույքին եւ իր մեծ երջանկությունը լացել: Սակայն սիրտը հրեղեն ձիու նման ծառս եղավ: Երանի աչքը չտեսներ այն, ինչ ձեռքն էր շոշափել: Խորքում ոչ միայն իր ուզած բանն էր, այլ մի բան էլ ավելին: Նույն տեղում, նույն բանի կողքին ցից ու պինդ մի ելուստ էր տնգված: Այ քեզ զարմանք... (ահա այն զարմանքը, այն մեծ զարմանքը, որ դուռ բացեց այս պատմվածքի համար): Օձից խայթվածի պես վեր թռավ: Բայց հեռանալ անկարող էր: Նա չէր ընկրկում, փաթաթվել էր պարանոցին, խնդրում էր, աղերսում, աղաչում, հետո նաեւ ստիպում, սպառնում, պարտադրելով թրի պես շողշողուն այն շեղբն իր պատյանը մտցնել: Իր համար դա հիմա զզվելի էր: Նա այլեւս պիտանի չէր որեւէ սեռական գործունեության, որը եւ վերջո նա էլ հասկացավ: Հասկացավ ու մարտավարությունը փոխեց: Մի այլ բան էր առաջարկում՝ դերերի փոխանակում: Աչքը կպել՝ պոկ չէր գալիս փարթամ հետույքից: Ելուստը վայրկյան առ վայրկյան աճում էր, պրկվում ու սպառնալից չափերի հասնում: Մոլագար ճանկերով կառչել էր վարտիքից, խելահեղ կիրքն այն վրայից պոկել էր տենչում: Երկու ձեռքով վարտիքը գրկած՝ մաքառում էր: Երեսին գերեզմանի ծեփ էր: Արյունը պաղում էր երակներում: Խոսելու շնորհն իսպառ կորցրել էր: Համրի պես բերանն անաղմուկ բացուխուփ էր անում: Փախչել էր պետք, ճողոպրել, հնարավորինս շտապ, հնարավորինս հեռու, անհնարին արագությամբ... Կրքից արբեցած, արյունակոխ աչքերով, արծվի ճանկերի պես սուր սայր եղունգներն իրեն էին հետապնդում: Դուրս թռավ փողոց: Տները նետի պես սուրում էին կողքով, փողոցային լույսերը թիկունքում մարմրում էին, սարերը, ձորերը, դաշտերը մխրճվում էին հորիզոնում, գետերը, ծովերն ու օվկիանոսները փոքրանալով անէանում էին… Երկիրը սոսկ սպիտակափառ, կապտականաչ մի գունդ էր: Արդեն հաղթահարել էր Նյուտոնի ձգողականության առաջին օրենքը: Եվս մի ակնթարթ, եւ կհաղթարեր եւ երկրորդ, երրորդ օրենքները: Մոլագարից հեռու մնալու համար պատրաստ էր հաղթահարել ցանկացած օրենք: Այլեւս Երկրի ձգողականությունից դուրս էր: Գիշերվա մթի մեջ կայծկլտում էր տիեզերական սարդոստայնը: Ո՞ւր գնար կամ թե ո՞ր միգամածությունում հանգրվաներ… Նա սուրում էր բաց տիեզերքում, նա փնտրում էր մի աշխարհ, սպիտակափառ, կանաչ-կապույտ մի այլ Երկիր, ուր կանայք թերեւս համեմատելի չեն ճնճղուկներին: Լեւոն ՋԱՎԱԽՅԱՆ
Հետևեք մեզ Viber-ում
