Հարված թիկունքից. Պուտինին լքո՞ւմ են ընկերները

Այսօր սենսացիոն հայտարարությամբ է հանդես եկել Ղրղըզստանի նախագահ Ալմազբեկ Ատամբաևը` նշելով, որ ռուսական ռազմաբազան դուրս կբերվի երկրի տարածքից պայմանագրի ժամկետի ավարտից հետո: «Մենք Ռուսաստանի հետ միշտ կլինենք ռազմավարական գործընկերներ, սակայն Ղրղըզստանը ապագայում պետք է հենվի և հույսը դնի միայն սեփական զինված ուժերի վրա, ոչ թե Ռուսաստանի, Ամերիկայի կամ այլ երկրի բազայի։ Մենք պետք է մեր բանակը կառուցենք»,- հայտարարել է Ատամբաևը։ Նա հավելել է, որ Ղրղըզստանում ռուսական ռազմաբազան տեղակայելու մասին համաձայնագիրը ստորագրվել է նախկին նախագահ Կուրմանբեկ Բակիևի օրոք՝ 2009 թվականին։ Փաստաթղթի գործողությունների ժամկետը լրանում է 2016 թվականին։ Պայմանագրի համաձայն՝ այս տարի այն կարող էր երկարաձգվել 49 տարով, ապա ժամկետը կարող էր երկարաձգվել յուրաքանչյուր 25 տարին մեկ։ «Մենք թողեցինք միայն 15 տարի… Դա դուր չեկավ ռուս նախարարներից շատերին, բայց այս հարցով ես համաձայնության եկա Վլադիմիր Պուտինի հետ»,- նշել է Ատամբաևը։ Ղրղըզստանի նախագահ Ալմազբեկ Ատամբաևի հայտարարությունը կարելի է դիտարկել երկու ասպեկտով` մեկը տնտեսականն է: Հնարավոր է, որ բարկացած ռուսական կողմի դիրքորոշումը մեղմվի, եթե պարզվի, որ պաշտոնական Բիշկեկը կարող է համաձայնել ռուսական ռազմաբազայի պայմանագրի երկարացմանը, սակայն պայմանագրի ինչ-ինչ դրույթներ պետք է վերանայվեն, օրինակ` ֆինանսական հարցում, պահանջեն, որ Ռուսաստանը պետք է պարտավորվի վճարել` երկու, երեք, կամ տաս անգամ ավելին: Սա միանգամայն ընդունելի տարբերակ է և Ռուսաստանի նկատմամբ դա կիրառել են շատերը: Վերհիշենք թեկուզ Ադրբեջանի տարածքում Գաբալայի ռադիոլոկացիոն կայանի պատմությունը, երբ պայմանագիրը լրանալուց հետո, պաշտոնական Բաքուն տարիներ առաջ պարզապես պահանջեց ուղիղ 10 անգամ ավելի վարձավճար: Նույնը կարող է կրկնվել  Ղրղըզստանի դեպքում: Ատամբաևի հայտարարությունը կարող է ունենալ քաղաքական ենթատեքստ: ՀԱՊԿ-ին անդամակցող Ղրղըզստանի այս քայլը կարող է նշանակել, որ անգամ Ղրղըզստանն է գիտակցում, որ այսօրվա Ռուսաստանի հետ «բախտ կապել»` ուղղակի վտանգավոր է: Ավելին` Մոսկվան գործընկերներին ու դաշնակիցներին չի վերաբերվում հավասարը-հավասարի հետ սկզբունքով, իսկ թելադրանքի ու ճնշումների քաղաքականությունը դուր չի գալիս Ռուսաստանի դաշնակից խոշոր պետություններից ոչ մեկին` ոչ Բելառուսի, ոչ Ղազախստանի նախագահներին, որոնք էլ պարբերաբար առիթ եղած դեպքում «բռունցքը» խփում են սեղանին` Պուտինին հասկացնում են` բավական է... Ամեն դեպքում, ՀԱՊԿ-ին անդամակցող Ղրղըզստանի նախագահ Ալմազբեկ Ատամբաևը որպես փաստ ուշագրավ է այն իրավիճակով, որում այսօր հայտնվել է Ռուսաստանը` Արևմուտքի կողմից պատժամիջոցների տակ, Սիրիայում ու Ուկրաինայում խնդիրների մեջ մխրճված, և անգամ դաշնակից երկրների կողմից երբեմն-երբեմն դրսևորվող «դեմարշներով»: Թամար Բագրատունի