Իրական սարսա՞փ, թե սարսափի պատրանք

ԱԺ նոր կանոնակարգ օրենքը սարսափ կինո է հիշեցնում, երեւի դրանով պայմանավորված նախագծի քննարկմանը անցնում էր գրեթե դատարկ դահլիճում։ Կոճակ սեղմողները երեւի թե հասկացել են, որ այլեւս իմաստ չունի գլուխ կոտրել պատգամավորական մասնդատի համար ու չորս տարով «խոպան» մեկնել։ Եթե, իհարկե, օրենքը մնա քննարկվող տարբերակով, ապա կարելի է չկասկածել, որ ներկա խորհրդարանի կեսից ավելին ինքնակամ կլքի քաղաքական արենան։Ըստ նոր կանոնակարգի՝ ԱԺ նստաշրջանների տևողությունները և հերթական նիստերն աշնանային և գարնանային նստաշրջանների ընթացքում քառօրյա օրակարգով կլինեն: «Երկուշաբթի օրը կլինի խորհրդի նիստերի օր, որտեղ խորհուրդը քննարկում է և ձևավորում է օրակարգը, հարցերի քննարկման ժամանակացույցը, որից հետո երեքշաբթի օրն առավոտյան 10:00-ից սկսում են մեր հերթական նիստերը, մինչև 18:00: Կարող են նիստերը շարունակվել մինչ օրակարգի սպառումը, բայց դա չի կարող տևել ավելի, քան երեք օր: Նման ճկուն համակարգ ենք կիրառում, որ կուտակումներ և չսպառված հարցեր չլինեն»,- ներկայացրեց հիմնական զեկուցող, ԱԺ պետաիրավական հանձնաժողովի նախագահ Հովհաննես Սահակյանը: Օրենքով սահմանվում է նաև նիստը երկարացնել, եթե օրակարգային հարցերը սահմանելուց հետո քննարկելու անհրաժեշտ հարցեր կան, ապա վարողը կարող է յուրաքանչյուր նիստից հետո 15 րոպե ավելացնել, և խորհուրդը հերթական նիստերի տվյալ օրը կարող է նիստը շարունակել մինչև կեսգիշեր: Նոր կանոնադրությամբ կձեւավորվի նաեւ նոր մարմին՝ ԱԺ խորհուրդ , այն կոլեգիալ մարմին է և ձևավորվում է հանձնաժողովի ներկայացուցիչներից, խմբակցություններից, նախագահից և տեղակալներից: Ստեղծվելու է նաեւ քննիչ հանձնաժողով. «Այն հիմնականում մենք դիտարկում ենք որպես մեր ընդդիմության գործիքակազմ, 1/4-րդի պահանջով կարող է ձևավորվել քննիչ հանձնաժողով՝ իրավունքի ուժով: Դա այն հարթնակն է, որտեղ հանրությանը հետաքրքրող հարցերը կարող են ԱԺ-ն քննարկման առարկա դառնալ: Քննիչը կարող է հանձնաժողովը հրավիրել իր նիստերին համապատասխան պաշտոնակատար անձանց: Զեկույց է կազմվում, քննվում է նաև ԱԺ-ում, և ուղղվում նրա, ում վերաբերում է: Եթե հանցակազմ կպարունակեն, հանձնաժողովը կարող է ուղարկել իրավապահ մարմիններին»։ Ազգային ժողովի կանոնակարգ¬ օրենքի նախագծով սահմանվել է, որ պատգամավորը պարտավոր է քաղաքացիների ընդունելություն կազմակերպել, ատասխանելով պատգամավոր Տիգրան Ուրիխանյանի հարցին տեղեկացրեց Սահակյանը. «Իսկապես մենք շատ ենք կարևորում քաղաքացիներին ընդունելու պատգամավորի պարտականությունը, և ես շնորհակալ եմ պարոն Ուրիխանյանին նման առաջարկ ներկայացնելու համար: Այո, մենք սահմանել ենք քաղաքացիներին ընդունելու պատգամավորի պարտականություն: Ես հանձնաժողովում քննարկումների ժամանակ էլ նշել եմ, որ քաղաքացիների ընդունելությունը պատգամավորի սուրբ գործն է: Պատգամավորը պարտավոր է ականջալուր լինել քաղաքացիների խնդիրներին»։ Տիգրան Ուրիխանյանի դիտարկման, որ հարկավոր է նախագծում հստակ մեխանիզմներ ամրագրել, որ պատգամավորը պարտավորություն զգա պատասխանել նաև քաղաքացիների գրավոր դիմումներին և նամակներին՝ Հովհաննես Սահակյանն ընդգծեց, որ այդ նամակներին և դիմումներին պատասխանելու կարգը հստակ սահմանված է: «Եթե դրանք չբավարարեն, մենք կարող ենք լրացուցիչ քննարկումներ կազմակերպել և հասկանալ, թե ինչպես ենք այդ հարցը կարգավորում»,¬ ասաց Հովհաննես Սահակյանը: Տիգրան Ուրիխանյանը նաև հավելեց, թե կանոնակարգի նախագծում նշված է, որ օրենքների նախագծերի քննարկման ժամանակ պատգամավորների ելույթների համար տրվելու է 5 րոպե ժամանակ՝ ընդգծելով, որ 5 րոպեն քիչ ժամանակ է ելույթի համար: Նա խնդրեց վերանայել այդ դրույթը և պատգամավորներին ելույթների համար գոնե 7 րոպե ժամանակ տալ: Հրանտ Բագրատյանը էլ ավելի կտրուկ դրեց հարցը՝ ինչպես կարող է պատգամավորի ելույթը 5 րոպե լինել. «Չեմ հասկանում՝ պատգամավորը պետք է նույն հավասար իրավունքն ունենա, ինչ վարչապետը: Բա ընտրել են, չէ՞, պատգամավորին, առավելեւս, երբ նա ընդդիմություն է: Սեղմում եք նրան, էներգիան ուրիշ տեղից դուրս կգա»:Դահլիճում նստած պատգամավորները սկսեցին ծիծաղել, այդ թվում նաեւ՝ ինքը՝ Հրանտ Բագրատյանը: «Ես ձեր հասկացածը նկատի չունեի: Ընդդիմության դերը պետք է բարձրանա: Ի՞նչ նորություն ունեք այս նախագծում, որ պատգամավորը կարողանա իր օրենսդրական նախաձեռնությունն առաջ տանի» : Նոր նախագիծը սահմանում է, որ խմբակցությունը կարող է կարգազանցին կարգապահական պատասխանատվության ենթարկել, ընդհուպ մինչև խմբակցությունից հեռացնելը: Իսկ խմբակցությունից դուրս գալու պարագայում մանդատից զրկվելու սպառնալիքն այլևս չի գործի: Նոր կանոնակարգի նախագծում այդ մասին խոսք չկա: Այս ամենը կարելի էր սարսափ ընկալել, թե պատգամավորների բացակայությունների առիթով լուրջ պատժիչ մեխանիզմ գործեր, բայց կստացվի այնպես, որ նիստից «թռնողները» կթռնեն ու իրենց բացակայությունները «կհիմնավորեն» բժշկի թղթով։ Անի Սահակյան