Կասկածներն ու հարցերը փարատված չեն

Պաշտոնական այցով Ռուսաստանում գտնվող պաշտպանության նախարար Վիգեն Սարգսյանը, մինչ Ռուսաստան մեկնելը հարցազրույց է տվել Արմենիա հեռուստաընկերության «Ռ-Էվոլուցիա»  հաղորդմանը: Իսկ մինչ այդ էլ «Իզվեստիա» պարբերականին տված հարցազրույցում Վիգեն Սարգսյանը խոսել էր Մոսկվայում նոյեմբերի 27-30-ը Ռուսաստանի և Հայաստանի միացյալ զորախմբի ստեղծման համաձայնագրի ստորագրման մասին:  Իբրև պաշտպանության նախարար առաջին արտասահմանյան այցը կատարելով Մոսկվա՝  Վիգեն Սարգսյանը պլանավորվում է հանդիպում ՌԴ պաշտպանության նախարար Սերգեյ Շոյգուի հետ: «Ծրագրում Դոնի Ռոստովում Հարավային ռազմական օկրուգի այցն է, բանակցություններ օկրուգի հրամանատարության հետ: Ինչպես նաև պլանավորվում է հանդիպում ՌԴ ՊՆ ղեկավար Սերգեյ Շոյգուի հետ»,-«Իզվեստիա»-ին ասել է Վիգեն Սարգսյանը: Այն հարցին, թե ինչ նպատակներ է հետապնդում Ռուսաստանի և Հայաստանի միջև միացյալ զորախմբի ստեղծումը, Սարգսյանը պատասխանել է. «Այդ խմբավորումը վաղուց է ստեղծվել: Ամեն տարի, սկսած 2000թ.-ից, սեպտեմբերի 27-ին մենք նշում ենք օպերատիվ զորախմբի ձևավորման օրը, որը գործում է տարածաշրջանում: Դրա համար հիմք է հանդիսացել 16 տարի առաջ Սոչիում զինված ուժերի կիրառման համատեղ պլանավորման հարցով համաձայնագիրը, որը նպատակ ունի ապահովել համատեղ անվտանգությունը: Այս փաստաթուղթը ենթադրում է խմբավորման ստեղծում, ինչն արվել է մեր գլխավոր շտաբերի համատեղությամբ: Դրա հիմնական նպատակը Հայաստանի և Ռուսաստանի դեմ ռազմական ուղղակի հարձակման (ագրեսիվ) կանխումն է»: Զարգացնելով նույն թեման` «Արմենիա» հեռուստաընկերության «Ռ-Էվոլուցիա» հաղորդման ժամանակ Վիգեն Սարգսյանը հայտարարել է, որ մեզ պետք է իրավական հիմք, որով կկարողանանք Հայաստանի տարածքում գտնվող ռուսական զորքերը ներգրավվել Հայաստանի պաշտպանությանը. «Հայաստանի նկատմամբ որևէ ոտնձգության պարագայում ռուսական 102-րդ ռազմաբազան, որը գտնվում է Գյումրիում, պետք է ևս ներգրավվի պաշտպանության գործին և դրա համար պետք է իրավական հիմք: Տվյալ դեպքում իրավական հիմքն այս միջազգային պայմանագիրն է», - բացատրել է Վիգեն Սարգսյանը: Ավելի ուշ պաշտպանության նախարարի մամուլի խոսնակը հայտարարել է, որ այդ պայմանագրում կարող են լինել կետեր, որոնք լուսաբանման ենթակա չեն: Գոնե հայ հասարակության հանրային ընկալման մեջ մշտապե եղել է  համոզվածություն, որ իբրև ՀԱՊԿ անդամ  Գյումրու ռուսական կայազորը կարող է և պարտավոր է անհրաժեշտության դեպքում մասնակցել ՀՀ սահմանների պաշտպանության գործին: Պարզվում է, սակայն, մենք բավարար  իրավական հիմքեր չենք ունեցել, ուստի  Ռուսաստանի և Հայաստանի միջև միացյալ զորախմբի ստեղծումն էլ հենց այդ հիմքն է դառնալու: Խոշոր հաշվով որևէ էական նշանկություն չունի՝ մենք ռուսական կողմի հետ մի փաստաթուղթ ավել կստորագրենք, թե պակաս: Խնդիրն այն է, թե Հայաստանի պաշտպանական գործողությունների ժամանակ ո՞ւմ կողմից է ղեկավարվելու այդ զորախումբը՝ ՀՀ, թե ՌԴ զինված ուժերի ղեկավարության կողմից: Անհասկանալի է նաև, թե միացյալ զորախումբը որքանով կարող է ներքաշված լինել  Կրեմլի ռազմական սցենարների մեջ, օրինակ մասնակից դառնալով տարածաշրջանային կոնֆլիկտների համատեքստում ռուսական զինուժի կողմից իրականացվող մարտական գործողություններին:   Ինչպես հայտնի է՝ այս տարվա ապրիլի 6-ին՝ Բեռլինում Անգելա Մերկելի հետ համատեղ ասուլիսի ժամանակ, նախագահ Սերժ Սարգսյանը, անդրադառնալով Ռուսաստանի կողմից Ադրբեջանին զենք վաճառելու խնդրին, ասել էր, որ  երբ Ռուսաստանը զենք է վաճառում Բաքվին, Հայաստանի հնարավորությունները՝ այդ գործընթացի վրա ազդելու առումով, սահմանափակ են»: Մեկ շաբաթ առաջ  ՌԴ նախագահ Վլադիրմիր Պուտինը հրամանագիր է ստորագրել, համաձայն որի՝ այսուհետ պետական գաղտնիք են համարվելու այլ պետությունների հետ Ռուսաստանի ռազմատեխնիկական համագործակցության մասին տվյալները: Հետևաբար հայ-ռուսական համատեղ զորախմբի  գործունության  մասին մանրամասների ներկակացումը ռուսական կողմը կարող է դիտել պետական գաղտնիք և սահմանափակել դրա մանրամասնումը: Այսինքն՝ այս պահին համատեղ զորախմբի հետ կապված կասկածներն ու հարցերը  փարատված չեն:    Դավիթ Մանուկյան