Առճակատման նոր օջախ Հայաստանի «քթի տակ»

Նոյեմբերի 10-ից Թբիլիսիի մերձակա «Վազիանի» ռազմակայանում՝ ՆԱՏՕ-ի և Վրաստանի Վարժանքների ու գնահատման համատեղ կենտրոնի (JTEC) տարածքում, մեկնարկել են «ՆԱՏՕ-Վրաստան-2016» վարժանքները, որոնք տևելու են մինչև նոյեմբերի 20-ը: «Ընդգրկուն վարժանքներին կմասնակցեն ՆԱՏՕ-ի 12 անդամ և երկու գործընկեր երկրներ: Վարժանքներին մասնակցում է 250 զինվորական: Համատեղ վարժանքների գլխավոր նպատակը Վրաստանի և ՆԱՏՕ-ի զինված ուժերի փոխհամատեղելիության ապահովումն է»,- հայտնել են պաշտպանության նախարարության ներկայացուցիչները բացման արարողության ժամանակ: Ռազմական գերատեսչությունը նշում է, որ «ՆԱՏՕ-Վրաստան 2016» վարժանքները թվով երկրորդ վարժանքներն են, որոնք անցկացվում են ՆԱՏՕ-Վրաստան միջոցառումների փաթեթի (SNGP) շրջանակներում»։ Արդեն որերորդ անգամ, բավական կտրուկ է արձագանքում ՆԱՏՕ-Վրաստան վարժանքներին պաշտոնական Մոսկվան: Ռուսաստանի ԱԳՆ-ն նախօրեին արձագանքել է այս տարվա ընթացքում Վրաստան-ՆԱՏՕ երրորդ զորավարժություններին՝ որակելով դրանք որպես լուրջ սպառնալիք տարածաշրջանի անվտանգության համար։ Այս մասին ասվում է գերատեսչության կայքում։ «Ռուսաստանը նման ակտիվությունը դիտարկում է որպես լուրջ սպառնալիք տարածաշրջանի կայունության և խաղաղության համար։ Իրենց անհանգստությունն են հայտնել նաև Վրաստանի մյուս հարևանները՝ Աբխազիան և Հարավային Օսիան»,-ասվում է հայտարարության մեջ։ Գերատեսչությունում նաև նշել են, որ «զորավարժությունները բարդացնում են ռուս-վրացական հարաբերությունների առողջացման դրական գործընթացը»։ Պաշտոնական Թբիլիսին ու հյուսիսատլանտյան դաշինքն էլ անցավ արդարանալու ռեժիմին: ՆԱՏՕ-ի և Վրաստանի զորավարժությունները համապատասխանում են միջազգային չափանիշներին, Բրյուսելում հայտարարել է ՆԱՏՕ-ի գլխավոր քարտուղար Յենս Սթոլթենբերգը. «Այդ զորավարժությունները համաչափ բնույթ են կրում և ամբողջությամբ համապատասխանում են մեր միջազգային պարտավորվածություններին»,-ասել է ՆԱՏՕ-ի գլխավոր քարտուղարը։ ՆԱՏՕ-ի և Վրաստանի համագործակցությունն ուղղված է տարածաշրջանի խաղաղությանը, կայունությանն ու զարգացմանը, ինչը ծառայում է բոլոր կողմերի շահերին, նշել է Վրաստանի ԱԳՆ-ը՝ մեկնաբանելով Վրաստանում ՆԱՏՕ-ի հետ անցկացվող զորավարժությունների առնչությամբ ՌԴ ԱԳՆ-ի կոշտ հայտարարությունը. «Վրաստանում անցկացվող «ՆԱՏՕ-Վրաստան 2016» զորավարժությունները երկրի եվրաատլանտյան ինտեգրման անփոփոխ կուրսի հերթական հաստատումն են։ ՆԱՏՕ-Վրաստան համագործակցությունն ուղղված է տարածաշրջանի խաղաղությանը, կայունությանն ու զարգացմանը, ինչը ծառայում է բոլոր կողմերի շահերին»։ Ռուսաստան-Վրաստան առանց այն էլ խնդրահարույց հարաբերությունների պայմաններում անգամ, փաստորեն, Մոսկվան բավական սուր է արձագանքում այս երկրում Վրաստան-ՆԱՏՕ վարժանքներին: Սա վկայում է այն մասին, որ մեր տարածաշրջանում Արևմուտք-Ռուսաստան լարված հարաբերություններն էլ ավելի կարող են սրվել, իսկ սա Հայաստանի հարևան երկիր է, և որևէ ապակայունացում կարող է ուղղակի անդրադառնալ Վրաստանի հետ մեր հարաբերություններին: Գումարած ամենավատ սցենարը, եթե հանկարծ Մոսկվան որոշի Հայաստանի «ձեռքով» պատժել Վրաստանին: Ի դեպ, Վրաստան-Ռուսաստան հետ հարաբերությունների կարգավորման հարցը Վրաստանի քաղաքական շրջանակներում կրկին հրատապ դարձավ երկուշաբթի օրը Թբիլիսիում կազմակերպված ռուս-վրացական բիզնես ֆորումից հետո: Ռուս-վրացական բիզնես ֆորումը Թբիլիսիում մտահոգություններ է հարուցել: Ըստ «Ազատություն» ռադիոկայանի` իշխանությունները պնդում են, որ դրա կազմակերպմանը որևէ առնչություն չունեն, և որ ռուսաստանցի գործարարներին Թբիլիսի էր հրավիրել Վրաստանի Առևտրաարդյունաբերական պալատը: Վրացական ընդդիմությունը, սակայն համոզված է` Մոսկվայի հետ տնտեսական կապերի խորացումը դիվանագիտական կարգավորման նախաբանն է: Վրաստանի իշխանությունները հերթական անգամ պնդում են` քաղաքական ներկայիս իրավիճակում Ռուսաստանի հետ դիվանագիտական հարաբերությունների վերականգնումը բացառվում է: Այս մասին թբիլիսցի լրագրողների հետ զրույցում շաբաթասկզբին հայտարարել է Վրաստանի վարչապետի` Ռուսաստանի հետ հարաբերությունների գծով հատուկ ներկայացուցիչ Զուրաբ Աբաշիձեն: «Այս հարցն ընդհանրապես օրակարգային չէ: Ռուսաստանի հետ դիվանագիտական հարաբերությունների վերականգնման հարցը չի էլ կարող քննարկվել, քանի դեռ Աբխազիայում և Ցխինվալիի տարածաշրջանում որևէ առաջընթաց չկա: Եթե ինչ-որ պահի մեզ հաջողվի լուծել կարևորագույն հարցերից մի քանիսը, գուցեև անդրադառնանք նաև [հարաբերությունների վերականգնման] հարցին: Այսօր սակայն` մի իրավիճակում, երբ մեր երկրի տարածքային ամբողջականությունը ոտնահարված է, դա անհնարին է», - ասում էր Աբաշիձեն: «Վրաստանում կայացած ընտրություններից հետո շատ հստակ է, թե ինչ շահեր է հետապնդում Ռուսաստանը: Եթե մենք վերականգնենք հարաբերությունները Մոսկվայի հետ, ապա ստիպված ենք լինելու ընդունել, որ օկուպացված տարածաշրջանները հայտնվում են վրացական Սահմանադրության իրավասությունից դուրս: Դա կարող է ճակատագրական հետևանքներ ունենալ», - հայտարարում էր Վրաստանի առաջատար ընդդիմադիր կուսակցության` Ազգային միացյալ շարժման ներկայացուցիչ Սերգի Կապանաձեն: Վրացական կառավարության ներկայացուցիչները, սակայն համոզված են` ընդդիմության մտավախությունները տեղին չեն: Արտաքին գործերի նախարար Միխեիլ Ջանելիձեն, մասնավորապես, լրագրողների հետ զրույցում նշում էր․ - «Ռուսաստանյան բիզնեսը միշտ էլ ներկայացված է եղել Վրաստանում: Երկու երկրների միջև տնտեսական հարաբերությունները զարգանում են, ուստի որևէ զարմանալի բան չկա, որ ռուս գործարարները ժամանել են Վրաստան` հետաքրքրվելով երկրի ներդրումային հնարավորություններով»: Թամար Բագրատունի