Փուչիկը պայթեց

Այսպիսով՝ ՏԻՄ ընտրությունները մեծ հաշվով եկող տարվա գարնանը սպասվող խորհրդարանական ընտրությունների փորձաքարը դարձան։ Այսօրվա արդյունքներն արդեն իսկ կարող են որոշակի պատկեր գծագրել 2017 թվականի համար: Սակայն խոսքը տվյալ դեպքում միայն հաղթանակի ու պարտույան մասին չէ, չնչին բացառություններով գրեթե բոլոր համայնքներում հաղթել են ՀՀԿ-ականները կամ այն թեկնածուները, որոնք իշխող մեծամասնությունն էր պաշտպանում։ Այս ստուգատեսը հատկապես ընդդիմադիր դաշտին էր վերաբերում, մասնավորապես նրա, թե քաղաքական տվյալ ուժն իրեն ինչպես է դրսևորում և ինչ միջոցների գործադրմամբ է փորձ անում շարժվել դեպի ցանկալի հաղթանակ: Գյումրին ու Վանաձորը տվեցին մի քանի էական հարցերի պատասխան և միևույն ժամանակ բացահայտեցին այնպիսի երևույթներ, որոնց մասին մինչ այդ վստահաբար պնդել չէինք կարող: Խոսքը մասնավորապես ընդդիմադիր մի քանի կուսակցությունների գործունեության մասին է։ Օրինակ Տիտղոսակիր ընդդիմություն հռչակված ՀԱԿ-ը ուղղակի ամոթալի արդյունքներ գրանցեց, նա երկու համայնքներում էլ վերջից առաջինն էր։ Ոչ նախանձելի վիճակում հայտնվեց նաեւ Նիկոլ Փաշինյանի Քաղաքացիական պայմանագիր կուսակցությունը։ Չնայած մինչեւ ընտրությունները Նիկոլ Փաշինյանն ու իր կուսակիցները թմբկահարում էին իրական իրենց՝՝ մեկ ընդդիմություն լինելու հանգամանքը ու քննարկում կեղծ եւ իրական ընդդիմադիրներին, այդուհանդերձ Վանաձորն ու Գյումրին ցույց տվեցին, որ այս կուսակցությանը վստահում են ավելի քիչ, քան ԲՀԿ-ին, Լուսավոր Հայաստանին, եւ նույնիսկ Արթուր Բաղդասարյանի ռեբրեդինգ եղած ՕԵԿ-ին, որը հիմա Հայկական վերածնունդ անունն է կրում։ Մյուս կողմից՝ անհասկանալի է Հայկական վերածննդի ֆենոմենը, որը մի քանի մանր-մունր կուսակցությունների միավորումից վարկանշային շեշտակի աճ է գրանցել։ Իհարկե, ընդդիմադիրներից ոմանք իրենց պարտության մեղքը բարդում են ընտրակեղծիքների գործոնի վրա, բայց զորօրինակ Նոր կյանք համայնքում սեպտեմբերի 18-ին նույն ՔՊ-ն հաղթեց ՀՀԿ-ի թեկնածուին։ Այս առումով էլ հասկանալի է, որ Նիկոլ Փաշինյանը պարտության պատճառների մասին գերադասում է լռել։ Նա դեռ չի հասցրել վերլուծել պարտության պատճառները: Ասում է` մի քանի օրից իր վերջնական կարծիքը կհայտնի։ Ասում է` քաղաքական գործընթացին մասնակցողը պետք է պատրաստ լինի նաեւ իր պարտությունն արժանապատիվ ընդունել: Փաշինյանի խոսքով իրենք լցոնումների մասին փաստեր չունեն։ Ասում է` քաղաքացիները եկել են, քվեարկել: Ընտրակաշառքների մասին էլ փաստեր չունեն: Չի գտել մեկին, ով կկանգնի եւ տեսախցիկների առաջ կասի` ինձ ընտրակաշառք են առաջարկել: Բանն այն է, որ եթե Փաշինյանը խոսի այդ ամենի մասին ի դերեւ կելնի իր ու թիմի կողմից հորջորջվող 6000 վստահված անձանցով ընտրությունները լիովին վերահսկելու մեխանիզմի «փուչիկը»։ Այնուամենայնիվ, անհերքելի է նաեւ, որ Հայաստանի ընտրական համակարգը և օրինական ընտրություն անցկացնելու բավարար կամք իշխանությունը դեռեւս չունի, Հայաստանում ընտրության գործընթացը շարունակում է լինել աղավաղված, ուղեկցվել ապօրինություններով: Ընտրողներին վարչական և ֆինանսական շահագրգռության միջոցով ուղղորդելը շարունակելու է մնալ արդիական խնդիր։ Ստացվում է, որ իշխանության օթյակում տեղ ունենալու միակ ճանապարհը մնում է ավանդական գործարքը վերջինի հետ։

Անի Սահակյան