Բուռն քաղաքական սեր` «հուսալի ընկերների» միջև

Այսօր օրերին Ռուսաստանի և Թուրքիայի միջև հրապարակայնորեն փոխանակվող պաշտոնական հայտարարություններն այլ կերպ, քան բուռն քաղաքական սեր` դժվար է անվանելը... ՌԴ ԱԳՆ պաշտոնական ներկայացուցիչ Մարիա Զախարովան հայտարարել է, թե Ռուսաստանը մտահոգ է Թուրքիայի հարավ-արևելքում տիրող իրավիճակով, որտեղ օգոստոսի 17-18-ին իրավապահ մարմինների աշխատակիցների վրա իրականացվել են մի շարք զինված հարձակումներ, այդ թվում նաև՝ պայթուցիկ սարքերի օգտագործմամբ: Այնուհետև Զախարովան նշել է, որ Մոսկվան Սիրիայի հարցով Թուրքիայի հետ աշխատելը գնահատում է որպես կառուցողական ու դրական. «Մենք ասել ենք, որ տարաձայնություններ ունեինք Սիրիայի հարցի շուրջ: Ներկայումս կողմերը սկսել են կոնկրետ, մանրակրկիտ աշխատանքներ Սիրիայի շուրջ: Մենք այդ աշխատանքը գնահատում ենք որպես կառուցողական ու դրական: Տարաձայնությունները չեն կարող հաղթահարվել մեկ օրում: Դրանք էական տարաձայնություններ են, դրանց շուրջ տարվում է աշխատանք, և մենք դա որակում ենք որպես կառուցողական և խոստումնալից»: Պաշտոնական Անկարայից էլ Ռուսաստանի ուղղությամբ են ձոներ հնչում: Sputnik Turkey լրատվական գործակալության հարցազրույց է տվել Թուրքիայի արտգործնախարար Մևլյութ Չավուշօղլուն, ով հայտարարել է, որ Ռուսաստանին ահաբեկելու կամ նվաստացնելու Արևմուտքի փորձերը խելամիտ և իրատեսական չեն: Չավուշօղլուն ընդգծել է, որ Արևմուտքը դրանով ոչնչի չի հասնի: Նրա խոսքով՝ Արևմուտքի երկրները դժգոհ են, որ այնպիսի առաջնորդները, ինչպիսիք են Ռուսաստանի ու Թուրքիայի առաջնորդներ Վլադիմիր Պուտինը և Ռեջեփ Էրդողանը, չեն գնում նրանց մատնանշած ուղով: «Բախվելով Էրդողանի ու Պուտինի անաչառությանն ու հաստատակամությանը՝ նրանք մեծ մտավախություն և վտանգ են զգում: Նրանք պետք է հասկանան, որ քանի դեռ իրենք չեն փոխել իրենց պահվածքը, մշտապես զգալու են այդ վտանգը: Մեր առաջնորդները շարունակելու են նրանց մոտ հարուցել վախ և մտավախություն: Արևմուտքը պետք է վերջապես գիտակցի սա»,- հայտարարել է Չավուշօղլուն: Սա դեռ ամենը չէ: Պաշտոնական Անկարան շեշտում է, թե Ուկրաինայի ճգնաժամը հիմնականում տեղի է ունեցել Արևմուտքի ապակառուցողական դիրքորոշման պատճառով... Չավուշօղլուն նշել է, որ Անկարան կողմ է ՆԱՏՕ-ի ու Մոսկվայի միջև երկխոսության հաստատմանն ու զարգացմանը: «Վերջին շրջանում Ղրիմը լարվածության պատճառ է դարձել ՆԱՏՕ-ի ու Ռուսաստանի հարաբերություններում՝ կապված Ուկրաինայի դեպքերի հետ: Սակայն ՆԱՏՕ-ի վերջին գագաթնաժողովում տիրել է Ռուսաստանի հետ երկխոսության անհրաժեշտության ըմբռնման մթնոլորտ: Անհրաժեշտ է ամեն կերպ ամրապնդել ու զարգացնել այդ ըմբռնումը և առկա բոլոր խնդիրները լուծել երկխոսության միջոցով»,- հայտարարել է Չավուշօղլուն: Նրա խոսքով՝ Ուկրաինայի ճգնաժամը հիմնականում տեղի է ունեցել Արևմուտքի ապակառուցողական դիրքորոշման պատճառով. «Տեսե՛ք, թե ինչ տեղի ունեցավ Ուկրաինայում: Նրանք մշտապես սպառնացել են նրան և հարկադրել են ընտրություն կատարել իրենց և Ռուսաստանի միջև: Ասել են, որ դու պետք է լինես կա՛մ մեզ հետ, կա՛մ Ռուսաստանի: Դա անպետք մոտեցում է: Այն, ինչ այսօր տեղի է ունենում Ուկրաինայում, տարածաշրջանի գլխավոր խնդրի արտացոլումն է: Ես ուկրաինական ճգնաժամից դեռ 1.5-2 տարի առաջ էի ասում, որ եթե այսպես շարունակվի նաև հետագայում, ապա Ուկրաինայում տեղի կունենա այն, ինչ տեղի ունեցավ: Դժբախտաբար, հենց այդպես էլ եղավ: Արևմուտքը պետք է հրաժարվի այդ քաղաքականությունից, քանի որ դա փակուղային է»: Ապա`Թուրքիայի ԱԳ նախարարը հավաստիացրել է, որ Մոսկվան չէր կարող գտնել Անկարայից ավելի հուսալի ընկերոջ: Նա հավելել է, որ ներկա դրությամբ կողմերը բաց քննարկում են առկա տարաձայնություններն ու խնդիրները. «Թուրքիայի համար Ռուսաստանը ընկեր է տարածաշրջանում, և Ռուսաստանը նույնպես չէր կարող իր համար գտնել ավելի հուսալի ընկեր, քան Թուրքիան է: Երկու երկրները պատրաստ են միմյանց հետ բաց և ոչ կանխակալ ձևով քննարկել տարաձայնությունները, սակայն գլխավոր նպատակը պետք է լինի մեր երկկողմ համագործակցությունն էլ ավելի բարձր մակարդակ դուրս բերելը, քան նախկինում էր: Մենք մշտապես Ռուսաստանին համարել և համարում ենք ոչ միայն մեր հարևան, այլև՝ կարևոր գործընկեր: Այդ պատճառով էլ մենք շարունակեցինք քայլեր կատարել Ռուսաստանին ընդառաջ: Մենք որևէ պատժամիջոց չսահմանեցինք Ռուսաստանի դեմ, հավատարիմ մնացինք տվյալ խոստմանը: Այդպիսով, մենք դարձանք ՆԱՏՕ-ի միակ երկիրը, որը չաջակցեց այդ պատժամիջոցներին: Ռուսաստանն ու ռուս ժողովուրդը հնարավորություն ունեցան համոզվելու դրանում»: Ընդ որում, Թուրքիայի ԱԳ նախարարը չի մոռանում Ռուսաստանին որպես հուսալի ընկեր ներկայացնելով` ֆիքսել նաև, որ` Եվրոպայում նկատվում է իսլամատյացության ու թրքատյացության աճ: «Դժբախտաբար Եվրոպայում նկատվում է այլատյացության տրամադրությունների, իսլամատյացության, թրքատյացության աճ: Աճում է ատելությունը նրանց հանդեպ, որոնք առանձնանում են ընդհանուր զանգվածից: Այլատյացության տրամադրությունների ու բացասական այլ բազմաթիվ գործոնների պատճառով Եվրոպայում պոպուլիզմը հասել է ամենաբարձր մակարդակի: Մենք այդ գործընթացը նկատում ենք անգամ այն կուսակցությունների քաղաքականությունում, որոնք պարտվում են արմատական կուսակցություններին: Նրանք սկսել են ցուցաբերել արմատական, ազգայնական շարժումների հետ մերձենալու միտում նրանց աջակցությունը ստանալու և ձայները վերադարձնելու համար, որոնցից զրկվել են նրանք», դժգոհել է Թուրքիայի արտգործնախարարը: Ահա, այսպիսի ջերմացման տեմպերով Ռուսաստանն ու Թուրքիան միավորվում են ընդդեմ արևմուտքի` արդեն հիմնական քննադատական սլաքներն էլ նույն ուղղությամբ տանում: Մետաքսյա Շալունց