Տարածքների հարցը Պուտինի ու Էրդողանի հանդիպման օրակարգում

Օգոստոսի 9-ը կարող է ճակատագրական օր դառնալ Հայաստանի ու Արցախի ապագայի համար: Թուրքիայի նախկին վարչապետ, իշխող «Արդարություն և զարգացում» կուսակցության (ԱԶԿ) պատգամավոր Ահմեթ Դավութօղլուն հայտարարել է, որ Թուրքիայի և Ռուսաստանի միջև հարաբերությունների կարգավորման հարցում իրենց դերն են խաղացել Ադրբեջանն ու Ղազախստանը: Դավութօղլուի խոսքով՝ Թուրքիան ճիշտ քաղաքականություն է վարում Ռուսաստանի հանդեպ՝ սկսելով երկկողմ հարաբերությունների կարգավորման գործընթաց: Խոսելով ռուսական «Սու-24»-ի միջադեպի մասին՝ Դավութօղլուն հայտարարել է, որ անկախ նրանից, թե ճգնաժամից հետո ինչպես զարգացան Ռուսաստանի և Թուրքիայի միջև հարաբերությունները, Անկարան ամեն դեպքում գործել է օրենքի շրջանակներում՝ կապված իր օդային տիրույթի խախտման հետ: Ի սկզբանե պարզ էր, թե ինչ վիճակում է հայտնվել Ալիևը, երբ գժտվել էին Էրդողանն ու Պուտինը: Մի կողմում` «եղբայրական» Թուրքիա էր, մյուս կողմում «ռազմավարական գործընկեր» Ռուսաստանը: Ալիևը մնացել էր երկու քարի արանքում: Մի քանի անգամ հայտարարություններ հնչեցին պաշտոնական Բաքվից, որ պատրաստ են միջնորդի դեր տանել ռուս-թուրքական հարաբերությունները կարգավորելու ուղղությամբ: Մի քանի ամիս լարված ռուս-թուրքական հարաբերություններից 8-9 ամիս է անցել, շատ ջրեր են հոսել, ապրիլյան քառօրյա պատերազմ է տեղի ունեցել, որը ամբողջությամբ փոխեց այս տարածաշրջանի նկատմամբ միջազգային հանրության վերաբերմունքը: Այժմ, միջնորդները փորձում են կանխել հնարավոր նոր պատերազմը: Ալիևը, թեև սանձազերծեց պատերազմ, բայց հանդես է գալիս ուժի դիրքերից, որովհետև հայկական կողմին չհաջողվեց միջազգային հանրության ընկալմանը հասցնել, որ ագրեսորը չի կարող զիջումների գնալ, առավելևս` Ղարաբաղի հարցում: Հայկական կողմը չկարողացավ արձանագրել տալ, որ ալիևյան ռեժիմի հայատյացության քաղաքականությունը բացառում է Ղարաբաղյան խնդրի խաղաղ հանգուցալուծման հնարավորությունը: Բանն այն է, որ Մոսկվան ու Անկարան էլ որոշակի պահից կարող են հանդես գալ «ուժով» հարցը լուծելու օգտին, ընդ որում` ուժով թե ռազմի դաշտում, թե դիվանագիտորեն` բանակցությունների սեղանի շուրջ հայկական կողմին լուծում պարտադրելով: Այս օրերին պաշտոնական Անկարան արդեն բաց հայտարարում է, որ Թուրքիան ներգրավել է ղարաբաղյան կարգավորման գործընթացում, և Բաքվի հետ անգամ Հայաստան-Թուրքիա հարաբերությունների կարգավորման հնարավորություններն է քննարկում: Հետևաբար, կասկած չկա, որ Պուտինի ու Էրդողանի առաջին հանդիպմանը` մի քանի ամսյա լարված հարաբերություններից հետո քննարկվելու է Հայաստանի հարցը` Ղարաբաղով ու հայ-թուրքական սահմանով: Թամար Բագրատունի