Հայաստանը դեռ պետք է ապացուցի

Հայ-ռուսական հարաբերությունները թեւակոխել են մի փուլ, որն անկեղծ զարմանք է հարուցում։ Հայաստանը, փաստորեն , այնքան է կորցրել ինքնուրույնությունն ու սուվերենությունը, որ Երեւանում մի արձանի տեղադրման համար պարտավոր է հաշվետու լինել Ռուսաստանին։ Օրերս ինչպես հայտնի է Ռուսաստանի արտգործնախարարության պաշտոնական ներկայացուցիչ Մարիա Զախարովան հայտարարեց, որ Ռուսաստանի համար անհասկանալի է, թե ինչո՞ւ է Երևանում հուշարձան տեղադրվել ի պատիվ Գարեգին Նժդեհի։ Հայաստանի իշխող Հանրապետական կուսակցության գաղափարախոսը համարվող Նժդեհի բրոնզե արձանը Երևանի սրտում՝ կառավարության երրորդ մասնաշենքի հարակից հրապարակում հանդիսավոր կերպով բացվեց մայիսի 28-ին Զախարովան նշել է, որ այս թեմային անդրադառնում է, քանի որ ստացվել են բազմաթիվ հարցեր, թե ինչպիսի՞ն է ռուսաստանյան կողմի արձագանքը Հայաստանում Գարեգին Նժդեհի հուշարձանի տեղադրման կապակցությամբ: «Մեր վերաբերմունքը Հայրենական մեծ պատերազմին բոլորը լավ գիտեն: Մեր վերաբերմունքը նացիզմի, նեոնացիզմի և ծայրահեղականության ցանկացած դրսևորմանն ու հերոսացմանը նույնպես բոլորը գիտեն՝ այն ամրագրված է միջազգային փաստաթղթերում: Եվ մեզ համար անհասկանալի է, թե ինչո՞ւ է տեղադրվել նշված արձանը, չէ՞ որ մենք գիտենք Հայրենական մեծ պատերազմի ժամանակ հայ ժողովրդի անմահ սխրանքի մասին», - ընդգծել է Զախարովան: Ռուսաստանի ԱԳՆ ներկայացուցիչը նշել է, որ Մոսկվայի համար Հայրենական մեծ պատերազմի վերաբերյալ պատմական ճշմարտության պահպանման հարցում Երևանի պաշտոնական դիրքորոշման ցուցիչը Հայաստանի վերաբերմունքն է մայիսի 9-ի տոնին՝ որպես բոլորի համար ընդհանուր Հաղթանակի օրվա: Հայաստանը նաև հանդիսանում է նացիզմի հերոսացման դեմ ՄԱԿ-ի Գլխավոր ասամբլեայի ընդունած բանաձևի համահեղինակ երկիր, հավելել է Զախարովան՝ հիշեցնելով, որ Գլխավոր ասամբլեայի 70-րդ նստաշրջանի ժամանակ հենց հայկական պատվիրակությունն է հնչեցրել ՀԱՊԿ անդամ երկրների համատեղ հայտարարությունը, որով աջակցություն էր հայտնել այս բանաձևին: Ցեղակրոն գաղափարախոսության և շարժման հիմնադիր Գարեգին Նժդեհը, ում գործունեության շնորհիվ տապալվել է Զանգեզուրը Լեռնային Ղարաբաղի ու Նախիջևանի օրինակով Ադրբեջանին բռնակցելու թուրք-բոլշևիկյան ծրագիրը, կասկածվել է նացիստական Գերմանիայի հետ գաղտնի կապեր ունենալու մեջ և 1944 թվականին խորհրդային ուժերի՝ Բուլղարիա մտնելուց հետո ձերբակալվել, այնուհետև դատապարտվել 25 տարվա ազատազրկման և մահացել բանտում: Իր մահից տասնամյակներ անց՝ 1992 թ. մարտի 30-ին, Նժդեհը անկախ Հայաստանի Հանրապետության դատախազության կողմից արդարացվել է։ ԱԺ ՀՀԿ խմբակցության ղեակավար Վահրամ Բաղդասարյանն այսօր խորհրդարանում լրագրողների հարցին ի պատասխան անդրադարձավ Գարեգին Նժդեհի արձանի շուրջ ռուսական կողմի արձագանքին: ՌԴ ԱԳՆ խոսակի հայտարարությանն անդրադառնալով՝ Բաղդասարյանն ասաց. «Մենք դրա հետ կապված բազմիցս պատասխանել ենք, մենք հորդորել ենք, որ նրանք ավելի մանրամասն ուսումնասիրեն Նժդեհի կենսագրությունը, ով է Նժդեհը հայ ժողովրդի համար: Ես չեմ ուզում նորից օրինակներ բերել, թե ինչու Ռուսաստանը Կոլչակին կամ մյուսներին այդպես հերոսացրեց և այլն: Դրա համար մենք արդեն հորդորել ենք և արդեն նյութերը պատրաստում ենք, որպեսզի մեր ռուս առանձին գործըկերներն ավելի մանրամասն ծանոթանան Նժդեհի կենսագրությանը և հասկանան, թե Նժդեհի կարևորությունն ինչքան է եղել հայ ժողովրդի համար»: Հնարավո՞ր է ռուսական կողմի ճնշմամբ հայկական կողմը ապամոնտաժի Նժդեհի արձանը,հարցին նա պատասխանեց. «Դուք հարցեր եք տալիս, որի պատասխանը, գիտեք, ոչ է և անհնարին»: Իհարկե, Բաղդասարյանի պատասխաններից հետո դժվար է հավատալ նրա հավաստիացումներին, թե բացառվում է արձանի ապամոնտաժումը։ Ի վերջո, փաստ է, որ Հայաստանը հասել է մի վիճակի, երբ արձան դնելու համար էլ պարտավոր է զեկուցել, ինչպես Բաղդասարյանն է ասում՝ «նյութեր» ուղարկել Ռուսաստանին՝ ապացուցելու համար, որ Նժդեհը նացիստ չէ։ Ստացվում է, որ Հայաստանը դարձել է Ռուսաստանի գուբերնիան, որտեղ ցանկացած ամենաերկրորդական թվացող հարցն այսուհետ պետք է լուծվի բացառապես Ռուսաստանի ցանկությամբ ու կամքով։ Անի Սահակյան