Լավրովյան ապտակի հաջորդ քայլը. պաշտոնական Երևանի վախերը

Փոխվարչապետ Մհեր Գրիգորյանը, Հանրային հեռուստաընկերության «Լուրերի» հարցին ի պատասխան, անդրադարձել է Ռուսաստանի արտգործնախարար Սերգեյ Լավրովի` գազի գնի և Հայաստանում գործող ռուսական ընկերությունների վերաբերյալ հայտարարությանը:

Լավրովը, հիշեցնենք, մի քանի օր առաջ հայտարարել էր, որ համաձայնագրերը կնքելու ժամանակ նախկինում Հայաստանի համար գազի գինը շուկայականից մի քանի անգամ ցածր է եղել: Նա գործընկերության համատեքստում նաև հիշատակել էր «Հարավկովկասյան երկաթուղում» հնարավոր չարաշահումների առիթով հարուցված քրեական գործի մասին` չթաքցնելով, որ ռուսական կողմը դժգոհ է Հայաստանի իշխանությունների այդ քայլից, որը Լավրովը ձևակերպել էր որպես դաշնակիցների միջև հարաբերություններին ոչ հարիր: 

Հայկական կողմը տևական ժամանակ Լավրովի այս հայտարարությանը պատասխանում էր քար լռությամբ: Փոխվարչապետ Մհեր Գրիգորյանի այս արձագանքը առաջին պաշտոնական արձագանքն էր: «Նախ հարկ եմ համարում արձանագրել, որ պարոն Լավրովն իր խոսքում տրամաբանական համարեց գազի գնի հետ կապված հարցադրումը և շեշտեց, որ դաշնակիցները պետք է ունենան գնային առավելություններ. ես դա կարևոր եմ համարում: Համաձայն եմ, որ համեմատության մեջ սահմանին գազի գինն առանձին ժամանակահատվածներում եղել է շուկայականից ցածր, սակայն չեմ կարող կիսել պարոն Լավրովի այն պնդումը, որ Հայաստանի համար այն երբևէ եղել է շուկայականից երկու-երեք անգամ ցածր: Հարկ եմ համարում ընդգծել ևս մեկ հանգամանք՝ գազի գնի շուրջ մեր դիմումի առաջնային շարժառիթը եղել է նախևառաջ սակագնի թանկացման ռուսական կողմի ցանկությունը, ոչ թե էներգակիրների միջազգային գների կտրուկ անկումը: Այսինքն՝ միտքը, որ մենք իրավիճակից ելնելով օգտվում ենք գների անկման հանգամանքից, այնքան էլ տեղին չէ:
Ինչ վերաբերում է ռուսական կապիտալով կամ ընդհանրապես որևէ օտարերկրյա կապիտալով ընկերությունների գործունեությանը Հայաստանում, ապա մեր Կառավարությունը գործել և գործում է տնտեսավարողների համար առավելագույն բարենպաստ պայմանների ապահովման սկզբունքով: Օտարերկրյա, այդ թվում` ռուսական կապիտալով ընկերությունները նախևառաջ հայաստանյան ռեզիդենտ ընկերություններ են, հանդիսանում են գործատու ու հարկատու, և մենք առնվազն ոչ պակաս շահագրգռվածություն ունենք վերջիններիս բնականոն և արդյունավետ գործունեության համար ստեղծել և ապահովել նպաստավոր պայմաններ: Միևնույն ժամանակ, Կառավարությունը չի հանդուրժի, որ որևէ հանգամանքով պայմանավորված որևիցե ընկերություն գործի օրենքից դուրս, և այս մասով ռուսաստանյան մեր գործընկերների հետ կա փոխըմբռնում քաղաքական ամենաբարձր մակարդակով»,- նշել է Հայաստանի փոխվարչապետը:
Այս հայտարարությունը հետաքրքիր բացահայտում է Մոսկվա-Երևան փայլուն հարաբերությունների մասին: Փաստորեն Մոսկվան մտադիր է եղել թանկացնել գազի գինը, ինչի մասին մամուլը տևական ժամանակ գրում էր, և ինչը իշխանությունները որակում էին սադրանք: Հիմա պարզվում է, որ ռուսական կողմը շատ բաց նախապայման է դնում` հանգիստ թողնել ռուսական ընկերություններին, հակառակ պարագայում գազի գինը կարող է ոչ միայն չնվազել, այլ մինչև անգամ բարձրանալ: Ակնհայտ է, որ պաշտոնական Երևանը լրջորեն վախեցած է այս հեռանկարից և արդարացումներ է ներկայացրել, թե ինչու է բարձրացրել գազի գնի հարցը և պատրաստ է անգամ քննակել «Հարավկովկասյան երկաթուղում» հարուցված գործը քննարկել ռուսական կողմի հետ: Ըստ ամենայնի, Մհեր Գրիգորյանի ակնարկը, թե կա ամենաբարձր մակարդայով փոխըմբռնում, հենց սրան էլ վերաբերում է: Չի բացառվում, որ առաջիկայում երկաթուղում հարուցված գործը կսառեցվի:
Մյուս կողմից Լավրովի կոշտ հայտարարությունները Արցախի բանակցային գործընթացի շուրջ վերահաստատել է ՌԴ արտաքին գործերի նախարարությունը` պատասխանելով «Հայկական ժամանակ»-ի հարցմաննը: «Կցանկանայինք ընդգծել, որ Լեռնային Ղարաբաղին առնչվող թեման բավական նուրբ է և տեղափոխել այն հրապարակային բանավեճերի դաշտ՝ կառուցողական մոտեցում չէ»,- ՀԺ-ի փոխանցմամբ պատասխանել են
ՌԴ ԱԳՆ Ինֆորմացիայի և մամուլի վարչությունից: Պատասխանի մեջ նաև նշվում է, որ
Ռուսաստանը ելնում է նրանից, որ կարգավորման հարցերը պետք է դիտարկել բանակցությունների ձևավորված ֆորմատի շրջանակներում:

 «Մեր դիրքորոշման հիմքում ընկած են Հելսինկյան եզրափակիչ ակտի հիմնարար սկզբունքները՝ ներառյալ ուժի չկիրառման սկզբունքը, տարածքային ամբողջականությունը և ինքնորոշման իրավունքը: Կարգավորմանն առնչվող դետալներում, որոնք ընդգրկված են հայտարարություններում, առկա են՝ Լեռնային Ղարաբաղի շուրջ եղած տարածքների վերադարձը, ինչպես նաև Լեռնային Ղարաբաղի իրավական կարգավիճակի վերջնական որոշակիացումը՝ ազգաբնակչության ազատ կամարտահայտման ճանապարհով: Ինչ վերաբերում է փաստաթղթերին, որոնք քննարկվում էին և քննարկվում են, ապա ՌԴ արտգործնախարար Սերգեյ Լավրովը թվարկել է դրանք»,- նշված է ՌԴ ԱԳՆ Ինֆորմացիայի և մամուլի վարչության պատասխանում:
Այլ կերպ սա հոչվում է պորտատեղադրում Հայաստանի հեղափոխական վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանին` լավրովյան ձևով:

Հայկ Դավթյան