Ամենուր ատելություն է սերմանվել. Գինը իշխանության կորուստ կլինի

Թուրքիայի Ուրֆա քաղաքի տեղական հեռուստաընկերություններից մեկի հաղորդավարը եթերում հանդես է եկել այլատյաց ելույթով։ Նա, փորձելով արդարացնել Իդլիբում թուրքերի ռազմական գործողությունները, Թուրքիայից չքվելու կոչ է արել այդ երկրում ապրող այլազգի քաղաքացիներին, այդ թվում՝ հայերին։ «Կարող են լինել մարդիկ, ովքեր համարում են, որ այս երկիրն իրենց հայրենիքը չէ, այս ազգն իրենցը չէ։ Ահա նրանց համար հրաշալի հնարավորություն է ստեղծվել։ Քանի դեռ սահմանները բաց են փախստականների համար, դուք էլ կարող եք փախստականի կերպարանքի մեջ մտնել ու չքվել, հեռանալ էս երկրից։ Դուք կարող եք ասել․ ես այս երկրի զավակը չեմ, ես ռուսի թոռ եմ, գերմանացու որդի եմ, անգլիացու թոռ եմ, հայի վաստակ եմ․․․ կարող եք ասել։ Եթե այդպես է, դարպասները ձեզ են սպասում, չքվեք, հեռացեք»,- եթերից հայտարարել է հաղորդավարը։

Առհասարակ, Թուրքիայում մթնոլորտը՝ թե՛ քաղաքական, թե՛ հասարակության շրջանում գերլարված է վերջին օրերին: Օրերս, Թուրքիայի Ազգային մեծ ժողովում Իդլիբի վերաբերյալ ընդդիմադիր «Ժողովրդահանրապետական» կուսակցության (ԺՀԿ-CHP) կողմից ներկայացվող առաջարկների քննարկումը վերածվեց ծեծկռտուքի։

ԺՀԿ խմբակցության նախագահ, պատգամավոր Էնգին Օզքոչը Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանի հասցեին խիստ քննադատական և վիրավորական հայտարարություններ է հնչեցրել, ինչը հարուցել է իշխող «Արդարություն և զարգացում» կուսակցության (ԱԶԿ) ներկայացուցիչների զայրույթը։ Օզքոչն ամբիոնից պատասխանել է Էրդողանի այն հայտարարությանը, թե «Թուրքիայի պայքարը սևացնել ցանկացողները ստոր, անպատիվ և դավաճան են»։

Օզքոչը Էրդողանին մեղադրել է վերջին տարիների ընթացքում 3 մլն մուսուլմանի սպանության պատճառ դառնալու մեջ։ Նա հիշեցրել է նաև 2000թ․ Ավստրալիայում ելույթ ունեցած Էրդողանի խոսքերը, երբ նա սպանված թուրք զինվորների մասին արհամարհանքով էր արտահայտվել՝ ասելով «Պարոն Օջալանը այս պահին հաշվում է, թե քանի գանգ է կոտորել»-ասել էր Էրդողանը։ «3 միլիոն մուսուլմանի սպանությանը հավանություն տվողը, զոհերին գլխաքանակով հաշվողը անպատիվ, անամոթ, անարժան, դավաճան է։ Նման մարդը չի կարող Թուրքիայի Հանրապետության նախագահը լինել։ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողան, դու սատանայի մարմնացումն ես»,- նշել էր Օզքոչը։

Էրդողանին ուղղված խիստ հայտարարությունների պատճառով ԱԶԿ-ական պատգամավորները դժգոհության ալիք են բարձրացրել և նիստը հարկադրաբար ընդմիջվել է։ Հենց ընդմիջման ընթացքում էլ պատգամավորների միջև ծեծկռտուք էր սկսվել։ Նշենք, որ Անկարայի գլխավոր հանրապետական դատախազությունը Թուրքիայի Քրեական Օրենսգրքի 299-րդ հոդվածի հիման վրա պատգամավոր Օզքոչի դեմ արդեն քրգործ է հարուցել՝ հանրապետության նախագահին վիրավորելու մեղադրանքով։ Բացի այդ, Էրդողանի փաստաբան Հյուսեյի Այդընը ևս հայտարարել է, որ Թուրքիայի նախագահին ուղղված այս աննախադեպ վիրավորանքների պատճառով ԺՀԿ-ական պատգամավորի դեմ դատական հայց կներկայացվի։

Օրեր առաջ էլ հայտնի դարձավ, որ Թուրքիայի մեջլիսի հայ պատգամավոր Կարո Փայլանը դիմում է ներկայացրել մեջլիսի նախագահություն՝ պահանջելով զգուշացում անել նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանին՝ գյավուր արտահայտության համար: Փայլանի՝ մեջլիս նախագահություն ներկայացված դիմումի մեջ ասվում է, որ իր գլխավորած «Արդարություն և զարգացում» կուսակցության փետրվարի 26-ի ժողովին Էրդողանը, ակնարկելով ոչ մուսուլմաններին, ռասիստական ու թշնամական ոճով արել է հետևյալ արտահայտությունը՝ «Գյավուրի թուրը գողանալով՝ կարող եք այս ժողովրդին ցավեցնել, սակայն երբեք նրա պայքարի ոգին չեք կարող կոտրել»:

«Հանրապետության նախագահի ու քաղաքական կուսակցության ղեկավարի կողմից Մեջլիսում, որի անդամն եմ ես, քրիստոնյա համայնքը թիրախավորող ատելության խոսք օգտագործելն անընդունելի է»,- ասվում էր հայ պատգամավորի դիմումի մեջ: Փայլանը խորհրդարանի նախագահությանը կոչ է արել կատարել իր պարտականությունները ատելության խոսքի ու խտրականություն պարունակող արտահայտությունները դատապարտելու հարցում: «Պահանջում եմ անհապաղ դատապարտել ատելության խոսք պարունակող արտահայտությունները և համապատասխան զգուշացում անել ԱԶԿ-ի ղեկավար Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանին»,- եզրափակել էր Փայլանը:

Էրդողանի նկատմամբ բացասական տրամադրությունների խորացում է դիտարկվում Թուրքիայում: Արմատական հայացքներով ժողովրդի վստահությունն ու համակրանքը պահելու հարցում, այնուամենայնիվ դժգոհների թիվն էլ քիչ չէ: Եթե հաշվի առնենք այն հանգամանքը, որ երկրից վտարված է մտավորականության, ազատական հայացքների տեր մարդկանց մի ստվար հատված, ապա տեղում էլ՝ Էրդողանի համար խնդիրները քիչ չեն:

Էրդողանն ամենուր ատելություն է սերմանել... Դրա հետևանքները իր իսկ իշխանության համար ծանր կլինեն:

Մետաքսյա Շալունց