Արցախը բանակցային գործընթաց վերադարձնելու քայլ է արվում

Հայաստանի կառավարությունը վաղը կքննարկի պատգամավորներ Հրանտ Բագրատյանի և Զարուհի Փոստանջյանի հեղինակած նախագիծը՝ Արցախի ճանաչման վերաբերյալ: Ամենաուշագրավն այն է, որ կառավարությունը կարծես թե հավանության է արժանացնելու այդ նախագիծը, և այն ներկայացվելու է Ազգային ժողովում, իսկ ներկայացնողն էլ լինելու է ԱԳ փոխնախարար Շավարշ Քոչարյանը: Նախագծի վերաբերյալ կառավարության եզրակացության մեջ նշված է. «Հայաստանի Հանրապետության կառավարությունը ներկայացված օրենքի նախագծի ընդունումը պայմանավորում է Հայաստանի և Արցախի միջև քննարկումների արդյունքներով՝ հաշվի առնելով հետագա զարգացումները, այդ թվում՝ արտաքին գործոնները»: Այնուհետև մանրամասն ներկայացվում է կոնֆլիկտի բանակցային ողջ գործընթացի պատմությունը՝ սկսած ՀԽՍՀ Գերագույն խորհրդի 1989 թվականի դեկտեմբերի 1-ի թիվ 1650-XI որոշման 1-ին կետի համաձայն Հայկական ԽՍՀ Գերագույն խորհուրդի կողմից 1991թ. դեկտեմբերի 10-ին ԼՂ անկախության հանրաքվեի արդյունքները, այն է «Լեռնային Ղարաբաղի Ինքնավար Մարզի ինքնորոշման փաստը…» ճանաչելու մասին Հայկական ԽՍՀ Գերագույն խորհուրդի որոշումից, մինչև 1994թ. կնքված զինադադար, 2006թ. դեկտեմբերի 10-ին Արցախի Հանրապետությունում անցկացված հանրաքվեով ընդունված Սահմանադրությունը և ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի ձևաչափով իրականցված բանակցությունները: Հիշեցնենք, որ վերոնշյալ նախագիծը «Ժառանգության» կողմից մի քանի անգամ դրվել է ԱԺ նիստերի օրակարգում, սակայն արժանացել է ՀՀԿ-ականների մերժումին։ «Նոր Հայաստան» շարժման ներկայացուցիչ, քաղաքագետ Անդրեաս Ղուկասյանի կարծիքով ապրիլյան քառօրյա պատերազմից հետո սա տրամաբանական շարունակություն է. «Ադրբեջանը սանձազերծեց պատերազմ, խախտեց 1994 թվականի հրադադարի պայմանագիրը եւ բնական է, որ ուրիշ ելք չունենալով այս իրավիճակում արվում է ամենաադեկվատ քայլը՝ ճանաչվում Արցախի անկախությունումը»,- ասաց Ղուկասյանն՝ ընդգծելով, որ սա միանշանակ դրական փոփոխություն է Ղարաբաղի կարգավիճակում: «Այս տարիների ընթացքում Ադրբեջանն անընդհատ շահարկում էր այն փաստը, որ չճանաչված է Լեռնային Ղարաբաղի հանրապետությունը եւ ռազմական ուժ էր օգտագործում Ղարաբաղի վրա»,- փաստեց նա: Անդրեաս Ղուկասյանի կարծիքով այս քայլը ենթադրում է փոփոխություն նաեւ բանակցային հարթությունում. «Արդեն փոխվելու է բանակցությունների առարկան, բանակցող կողմերն են փոխվելու, Հայաստանն իր այս քայլով որպես ԵԱՀԿ պետություն հստակեցնում է դիրքորոշումը եւ դրանով քայլ է անում դեպի խաղաղության հասնելուն»,- ասաց քաղաքագետը՝ ընդգծելով նաեւ, որ սա քայլ է նաեւ Արցախը բանակցային գործընթաց հետ բերելու ուղղությամբ: «Բնական է, որ ճանաչումից հետո այլեւս բանակցել Հայաստանի կարգավիճակի շուրջ, Հայաստանն իրավասություն չի ունենա»,- հավելեց նա: Քաղաքագետը հիշեցրեց, որ մինչեւ օրս երկու հարց էր դրված օրակարգում՝ Արցախի ճանաչում եւ խաղաղության ապահովում, հիմա հարցերից մեկն, ըստ նրա, դուրս է գալիս: Հարցրեցինք՝ գործընթացը հնարավոր է չհասնի ավարտին, այլ ընդամենն այսկերպ ուղերձ հղեն միջազգային հանրությանը՝ ասաց. «Այս քայլով, անշուտ, Հայաստանի բարեկամ պետությունների համար բացվում է հնարավորություն իրենց քաղաքական աջակցությունը ցուցաբերել եւ ճանաչել Արցախը»։ Անի Սահակյան