Բաքվում վիճակ է փոխվել

Ադրբեջանը բանակցություններից է խոսում ԼՂ Պաշտպանության բանակի կողմից վերջին օրերին իրականացված պատժիչ գործողություններն ակնհայտորեն հանկարծակի են բերել Ադրբեջանի իշխանություններին: Նրանց հայտարարությունները կարելի է զարմանալի որակել: Ավելին, տպավորություն է ստեղծվում, որ Բաքուն, որը մշտապես առիթ է փնտրել բանակցությունները տապալելու, հիմա բանակցություններ է խնդրում հայկական կողմից: Ադրբեջանի ԱԳՆ-ն օտարերկրյա ու տեղացի լրագրողների խմբի այցելություն է կազմակերպել ղարաբաղա-ադրբեջանական հակամարտ գոտու ադրբեջանական շրջաններ: Խմբում ընդգրկված են BBC-ի, Reuters-ի, Bloomberg-ի, թուրքական Anadolu-ի, ռուսական ու իսրայելական լրատվամիջոցների թղթակիցներ, ինչպես նաև Մոլդովայի նախկին օմբուդսմեն Աուրելիա Գրիգորիուն, ով հայտնի է իր ադրբեջանամետ հայտարարություններով: Ադրբեջանի ԱԳ նախարար Էլմար Մամեդյարովը հայտնել է, որ ԵԱՀԿ-ի Մինսկի խմբի համանախագահներն առաջարկում են մայիսին հանդիպում անցկացնել Բրյուսելում: Մամեդյարովն ասել է, որ Ադրբեջանը դուրս չի եկել բանակցություններից: Ապա` նա մեկնաբանել է նաև ղարաբաղյան հակամարտության կարգավորման գործընթացում Ռուսաստանի ակտիվացումը՝ ասելով. «Դա նման է սառցալեռան: Երևում է միայն վերնամասը, սակայն ոչ ոք չգիտի, թե ինչ կա ջրի տակ: Ռուսաստանի ներկայացրած առաջարկները հետաքրքրում են նաև մեզ: Մեզ առաջարկում են հակամարտության փուլային կարգավորում: Սակայն առաջին հերթին պետք է մեր տարածքներից դուրս բերվեն հայկական զորքերը: Դեռ վաղ է բացահայտել մանրամասները: Նրանք հնչեցրել են մի շարք հետաքրքիր մտքեր: Եվ դրանք բոլորը նույնպես հենված են Մադրիդյան նորացված սկզբունքների վրա: Ինչպես գիտեք, հրադադարի ռեժիմի նոր փուլը համաձայնեցվել է Մոսկվայում: Մենք նույնպես կարծում ենք, որ հրադադարի ռեժիմի ամրապնդումը կարևոր հարց է: Անկարելի է այն ռազմական ճանապարհով լուծելը: Մենք մշտապես ասում ենք, որ կողմ ենք խաղաղ կարգավորմանը: Սակայն պետք է լինի արդյունք: Դա չի նշանակում, որ մենք պետք է բանակցենք ևս 25 տարի»,- ասել է նա: Մամեդյարովը վստահեցրել է, որ Ադրբեջանը կողմ է խաղաղ բանակցություններին, համապարփակ համաձայնագրին, բայց «դրա համար արդյունքներ են պետք»: Նա հայտարարել է, թե խնդիրը չի կարելի լուծել ռազմական ճանապարհով և ընդգծել է, որ բանակցությունների հարցում իրենց համար կարևորն արդյունքն է: «(Հայաստանի նախագահ Սերժ) Սարգսյանը երեք նախապայման է առաջադրել բանակցությունների վերսկսման համար: Նախապայմաններ առաջ քաշելով հարցը չես լուծի: Եթե Երևանում ինչ-որ մեկը կարծում է, թե նախապայմաններ ներկայացնելով կարող է շարունակել բանակցային գործընթացն ու պահպանել ստատուս-քվոն, ապա նա սխալվում է: Իր գործողություններով Հայաստանը սպառնալիքի տակ է դնում 1994-1995թթ. հրադադարի ռեժիմի մասին համաձայնագիրը: «Անցյալին վերադարձ չի լինելու», վստահեցնում է ԼՂՀ նախագահը Լեռնային Ղարաբաղի նախագահ Բակո Սահակյանը քառօրյա պատերազմից հետո առաջին անգամ հանդես է եկել հարցազրույցով, որում բացառել է տարածքների վերադարձի հնարավորությունը: «Վերադարձ անցյալին չի լինելու, այդ թվում, նաև՝ հողերի հետ կապված: Լիազորությունները, ներկա վիճակի հետ կապված, հողերի հետ կապված, վերապահված է միայն ու միայն ժողովրդին: Անհրաժեշտ է դադարեցնել՝ հակասություններ փնտրել Հայաստանի և Արցախի տեսակետների միջև»,-նշել է Բակո Սահակյանը: ԼՂՀ նախագահն անդրադարձել է նաև Ադրբեջանի հետ հնարավոր նոր բանակցություններին և դրանցում Ղարաբաղի ներգրավմանը: «Ինչպես նախկինում, այնպես էլ այսօր, մենք փորձելու ենք ազդել հավանական բանակցային գործընթաց սկսելու դեպքում, որպեսզի Արցախը լինի այդ գործընթացի լիարժեք կողմ: Այս պահի դրությամբ, մենք չենք տեսնում այդպիսի հնարավորություն, որովհետև այն, ինչ իրեն թույլ է տվել Ադրբեջանը, որևէ կերպ չի խոսում այն մասին, որ մոտ ապագայում մենք վերադառնալու ենք բանակցային սեղան»,- ասել է Բակո Սահակյանը: Առանց Ստեփանակերտի մասնակցության, հնարավոր չէ հասնել ղարաբաղյան խնդրի կարգավորմանը, սա այն հիմնաքարն է, որի վրա պետք է կառուցվեն հայկական կողմի հետագա գործողությունները: Դիվանագիտական ճակատում անելիքը մեծ է, ու թե գործող արտաքին քաղաքական գերատեսչությունն ի վիճակի է դա անել, այստեղ լուրջ մտորելու խնդիր կա: Ակնհայտ է, որ այսօրվա ԱԳՆ-ի պայմաններում հայկական կողմն իր առջև դրած նպատակները` ԼՂ-ին բանակցությունների սեղանին վերադարձնելու, ԼՂՀ միջազգային ճանաչման տանելու հարցում հաջողություններ չի կարող գրանցել, իսկ դա այս փուլում խիստ կարևոր հարց է: Բանակցությունները վերսկսելու համար անհրաժեշտ են վստահության միջոցառումներ, անհրաժեշտ են հասցեական գնահատականներ, անհրաժեշտ են երաշխիքներ միջազգային հանրության կողմից: Պաշտոնական Երևանը կարևոր խնդիրներ է առաջ քաշել, դրանք կյանքի կոչելու համար դիվանագիտական ճակատում հզոր կառույց պետք է գործի, ոչ այն, ինչ այսօրվա ԱԳՆ-ն է իր խեղճ ու կրակ կեցվածքով: Թամար Բագրատունի