Հայաստանի հարևան երկրում՝ իշխանական քաոսի նշաններ. իշխանական «նավը» լքում են

Վրաստանում իշխող կուսակցության շարքերը լքում են և ընդդիմության շարքերն են հեռանում: Սա կարող է դառնալ իշխող կուսակցության ներսում երբևիցե ծագած ամենախորը ներքին ճգնաժամի առաջին նախանշանը:

Ամեն ինչ սկսվեց օրեր առաջ այն բանից հետո, երբ Վրաստանի խորհրդարանը բուռն քննարկումներից հետո, մերժեց սահմանադրական փոփոխությունների նախագիծը` փաստորեն չեղարկելով իշխող «Վրացական երազանք» կուսակցության առաջնորդ Բիձինա Իվանիշվիլիի՝ ամռանը տված խոստումը, որի համաձայն 2020թ. խորհրդարանական ընտրությունները պետք է անցկացվեն բացառապես համամասնական ընտրակարգով:

Հունիսին Թբիլիսիում տեղի ունեցած անկարգություններից հետո Իվանիշվիլին, հանրային անդորրը վերականգնելու նպատակով, նաև խոստացել էր, որ առաջիկա ընտրություններում կվերացվի կուսակցությունների` օրենսդիր մարմնում ներկայացված լինելու համար սահմանված նվազագույն` 3 տոկոսանոց շեմը: Այս առաջարկը վրացական խորհրդարանն այսօր ևս մերժեց, և դրանով խախտվել վրացական քաղաքական դաշտի անդորրը՝ բոլորը վստահ էին, որ դա Իվանիշվիլիի ձեռքի գործն է:

«Ներկայացված նախագծին կողմ էր քվեարկել 101 պատգամավոր, դեմ` երեքը: Նախագիծը մերժվել է, քանի որ դրա ընդունման համար անհրաժեշտ էր առնվազն 113 օրենսդրի հավանությունը», - քվեարկությունից անմիջապես հետո հայտարարել է Վրաստանի խորհրդարանի խոսնակ Արչիլ Թալաքվաձեն:

Քվեարկության արդյունքներին խորհրդարանական ընդդիմությունը արձագանքեց սուլոցներով և հատուկ այս նպատակով նիստերի դահլիճ բերված շչակների խլացնող ձայներով:

150 տեղանոց վրացական խորհրդարանում պատգամավորների գրեթե կեսը հենց մեծամասնականով է ընտրվում: Վրաստանի ընդդիմությունը և քաղաքացիական հասարակության ներկայացուցիչները, սակայն չեն հավատում, որ մեծամասնական պատգամավորները սեփական կամքով են «ներկուսակցական ապստամբություն» բարձրացրել:

Ընդդիմադիրների համոզմամբ, մեծամասնական պատգամավորների միջոցով Իվանիշվիլին տապալեց ընտրությունների անցկացման՝ իր համար ոչ այնքան ձեռնտու տարբերակը, որին ստիպված էր եղել համաձայնել անհամեմատ ավելի անբարենպաստ պայմաններում` հունիսյան ներքաղաքական ճգնաժամի ընթացքում:

Այս քվեարկությունից հետո Վրաստանի խորհրդարանի առջև սկսեցին քաղաքացիական ակտիվիստները հավաքվել, ապա նրանք արգելափակեցին Ռուսթավելիի պողոտայի՝ խորհրդարանի շենքին հարող հատվածը: Այնուհետև օրվա ընթացքում բողոքի ակցիայի մասնակիցները թիվը գնալով աճում էր: Քաղաքացիական ակտիվիստների փողոց դուրս գալու կոչերին օրվա երկրորդ կեսին սկսեցին միանալ նաև քաղաքական գործիչները: Առաջիններից մեկը նախկին նախագահ Միխեիլ Սաակաշվիլին էր: Նա Կիևից Վրաստանի քաղաքացիներին դիմեց ֆեյսբուքյան ուղիղ հեռարձակման միջոցով՝ ասելով․ - «Ինչպես և ակնկալվում էր, Իվանիշվիլին խաբեց բոլորին: Ես միայն մի բան գիտեմ` մոտենում է նոյեմբերի 23-ը, Սուրբ Գևորգի տոնը: Հենց այդ օրը վրաց ժողովուրդը պետք է իր ուժերի խաղաղ մոբիլիզացիա իրականացնի: Այս ռեժիմը այլևս զուրկ է լեգիտիմությունից: Ամեն ինչ այժմ մեր ձեռքերում է, իսկ մեր ուժը միասնականության մեջ է»:

Ի դեպ, Սահմանադրական փաթեթի տապալումից հետո «Վրացական երազանքի» մի շարք ազդեցիկ պատգամավորներ` փոխխոսնակ Թամար Չուգոշվիլին, եվրաինտերգրման հարցերի մշտական հանձնաժողովի նախագահ Թամար Խուլորդավան, ընդհանուր առմամբ վեց պատգամավորներ հայտարարեցին խորհրդարանական մեծամասնությունը լքելու մասին:

Մինչդեռ խորացող ներքաղաքական ճգնաժամի ֆոնին «Վրացական երազանքի» առաջնորդ Բիձինա Իվանիշվիլին շտապեց հայտարարությամբ հանդես` նշելով, թե ցավում է, որ իր կուսակիցների մի մասի պահվածքի հետևանքով հնարավոր չեղավ հաստատել սահմանադրական բարեփոխումների փաթեթը: «Ես հիասթափված եմ», - ասել է Իվանիշվիլին:
Թբիլիսիում հավաքված ցուցարարները, սակայն Իվանիշվիլիի հայտարարություններին այլևս չեն հավատում: Բողոքի ակցիան Ռուսթավելիի պողոտայում մեծ թափով շարունակվեց: Ցուցարարները վրաններ տեղադրեցին խորհրդարանի շենքի մոտ, գիշերը մնացին այնտեղ։ Ընդդիմությունն ու քաղաքացիական ակտիվիստները միավորվելու ճանապարհին են։

Վրաստանի նախկին նախագահ Գեորգի Մարգվելաշվիլին ևս երեկ ցուցարարների մոտ էր եկել, աջակցություն հայտնել նրանց պահանջներին։ Լրագրողների հետ զրույցում նա ասել է, թե չի ցանկանում վերադառնալ քաղաքականություն, բայց և չի ցանկանում ապրել բռնատիրությունում։ Վրաստանի նախկին նախագահ Միխեիլ Սաակաշվիլին Իվանիշվիլիին մեղադրել է ընտրողներին և քաղաքական կուսակցություններին խաբելու մեջ։ Ֆեյսբուքյան տեսաուղերձով նա ժողովրդին համախմբվելու կոչ է արել։
Վրաստանում Եվրամիության դեսպան Կարլ Հարցելն այսօր հանդիպել է խորհրդարանի նախագահին, «Վրազական երազանք» կուսակցության գրասենյակում իշխող ուժի ներկայացուցիչների հետ։ Լրագրողներին նա ասել է, որ շարունակելու է խորհրդակցություններն ընդդիմադիրների հետ։ Նա կարևորել է ելք գտնել ստեղծված «ոչ հասարակ» իրավիճակից։ Դեսպանի կարծիքով, Վրաստանում քաղաքական բևեռացման ռիսկ կա։

Խորհրդարանի նախագահն է մամուլի ասուլիս տվել՝ ասելով, որ պետք չէ ողբերգություն սարքել, որ օրինագիծը չընդունվեց, ընդդիմության ներկայացուցիչներին նա կոչ է արել դադարեցնել բողոքի ակցիաները և պատրաստվել գալիք ընտրություններին։

Հիշեցնենք, որ անցած ամռանը Թբիլիսիի կենտրոնում հակառուսական հզոր ցույցերը բռնաճնշումներով ցրելուց հետո իրավիճակը հանդարտեցնելու նպատակով Բիձինա Իվանիշվիլին խոստացել էր 2020թ. ընտրությունները անցկացնել միայն կուսակցական ցուցակներով՝ համամասնական ընտրակարգով։ Բայց դա իրականություն չդարձավ, գալիք տարվա ընտրությունները կանցկացվեն հին կարգով։

Այժմ վրացական ընդդիմությունը միավորման ճիգեր է գործադրում։ Նախօրեին Թբիլիսիի կենտրոնում էին ընդդիմադիր գրեթե բոլոր քաղաքական ուժերի ներկայացուցիչներն և քաղաքացիական նախաձեռնությունները:

Մետաքսյա Շալունց