Հայաստանում կա օղու մաֆիա

ԱԺ Տնտեսական հարցերի հանձնաժողովի նիստում  քննարկվել է Ակցիզային հարկի մասին օրենքում փոփոխության նախագիծ, որը ներկայացրել է ԱԺ ՀԱԿ խմբակցության պատգամավոր Հրանտ Բագրատյանը։ Բագրատյանն առաջարկում է էականորեն նվազեցնել խաղողի հումքից տեղական արտադրության ալկոհոլային խմիչքների ակցիզային հարկը, ինչը, ըստ նախագծի հեղինակի, կհանգեցնի այդ ապրանքների ինքնարժեքի նվազմանը եւ հետեւաբար՝ խաղողի արտադրության ծավալների աճին: Առաջարկվում է, մասնավորապես, հանել գինիների ակցիզային հարկից շշի և այլ բաղադրիչների գինը, եւ ակցիզը կիրառել միայն շշի պարունակության՝ սոսկ գինու վրա։ Ըստ Հրանտ Բագրատյանի, գործող օրենքով ակցիզային հարաբերությունները ճիշտ չեն: Ստացվում է, որ ցորենից ստացվող օղին, որը կարող են թորել ու հաջորդ օրը լցնել շշերն ու վաճառել, եւ 40 աստիճան թնդության սպիրտ է, սահմանված է  50 տոկոս, իսկ գինին, որն անցնում է ֆերմենտացիայի փուլ, սպիրտայնությունը 4 անգամ պակաս է, ավելի թանկ շշի մեջ է լցվում, գինու համար սահմանված է 10 տոկոս: Հետևաբար՝ գինին օղուց պետք է էժան լինի։Նախագծով առաջարկվող փոփոխությունը, ըստ նրա, հենց նպաստելու է դրան՝ խթան դառնալով խաղողագործության զարգացմանը։ Տնտեսական հարցերի հանձնաժողովի նախագահ Վարդան Այվազյանը, սակայն, համաձայն չէ, նա փաստարկում է, որ Բագրատյանի առաջարկն ընդունելու դեպքում գինու արժեքն իջնելու է ընդամենը 10-15  դրամով։ Իսկ դա էական ազդեցություն չի թողնելու սպառողի ցանկության վրա։ «Ինչու պետք է սպառողը չգնի 490 դրամ արժողությամբ օղի, բայց գնի 1990 դրամանոց գինի»,- ասածը պատկերավոր ու համոզիչ դարձնելու համար Այվազյանը անընդմեջ հնչեցնում էր հարցադրումը։ Բագրատյանն էլ հակադարձում․ «Ես ասում եմ՝ աղջիկը սիրուն ա, դուրս գալիս ա, ինձ ասում են՝ կոշիկը մաշած ա։ Ես Ձեզ ասում եմ՝ Հայաստանում կա օղու մաֆիա»։ Հրանտ Բագրատյանը դժգոհեց՝ Գեղարքունիքի մարզում արդեն օղիով կշտանում են. «Ուզում եմ հասկանաք, սկսում ենք խմացնել մեր ժողովրդին, ոնց որ Ռուսաստանում են անում»: Այս մի հարցով պատգամավորները համաձայն էին: Տարեկան ՀՀ-ում սպառվում է 12 մլն լիտր օղի եւ ընդամենը 5 մլն լիտր գինի: Քննարկմանը ներկա էկոնոմիկայի նախարար Արծվիկ Մինասյանի վստահեցմամբ՝ Կառավարությունը նախագծի ներկայացված տարբերակին չի կարող դրական եզրակացություն տալ. «Սկզբունքը հետևյալն է՝ սպիրտի, ոգելից խմիչքների նկատմամբ միջազգային փորձն ասում է, որ ակցիզը կիրառվում է սպիրտայնության նկատմամբ։ Մենք ասում ենք՝ այո, շնորհակալություն, որ էս հարցը բարձրացրել եք, որ քննարկման առարկա է դարձել, ճիշտ է, թե սկզբունք կա, որ հեղուկի նկատմամբ է կիրառվում ակցիզը։ Բայց եթե այս նախաձեռնության նպատակը երկուսն է, ապա դրանցից մեկին՝ խաղողագործության խթանմանը կա այլ մեխանիզմ, իսկ տարանջատման դեպքում մենք ունենալու ենք այլ խնդիր՝ ֆիսկալ մինուս»։ Վարդան Այվազյանի խորհրդով նախագիծը դրական եզրակացություն ստացավ եւ ընդգրկվեց քառօրյա նիստերի օրակարգ: Անի Սահակյան